Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε πιο προσεκτικός στην ομιλία του στον ΟΗΕ, χωρίς την επιθετικότητα άλλων ετών. Ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος το συνδέει με προσπάθεια επαναπροσέγγισης των ΗΠΑ.
- Το θέμα των F-35 για την Τουρκία επιβαρύνεται πλέον όχι μόνο από τους S-400 αλλά και από τις στενές σχέσεις της με το Ιράν, που οδήγησαν σε νέες κυρώσεις από την Ουάσινγκτον. Η Άγκυρα βρίσκεται μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα.
- Η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας ενοχλεί την Τουρκία, καθώς δίνει ενεργειακό βάθος στο σχήμα 3+1, με τον Αλέξανδρο Δεσποτόπουλο να εκτιμά ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη κρίση με τη γειτονική χώρα.
Για την ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου, τα F-35 και την κρίση στη Μέση Ανατολή μίλησε ο γνωστός διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8.
Ερωτηθείς εάν εκτιμά ότι ο Τούρκος πρόεδρος έριξε λίγο τους τόνους της επιθετικότητας και εάν αυτό είναι πρόσκαιρο και συνέβη επειδή η ομιλία του ήταν στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης στον ΟΗΕ, υποστήριξε: «Νομίζω ότι ναι μεν κράτησε τις πάγιες θέσεις της Τουρκίας, μίλησε για νομιμοποίηση του ψευδοκράτους κλπ., αλλά δεν είχαμε τα σόου των προηγουμένων ετών. Θυμάστε που σήκωνε φωτογραφίες με σκοτωμένα παιδιά από τη Γάζα, φωτογραφίες και χάρτες ή επικαλείτο τον δήθεν βασανισμό προσφύγων ή μεταναστών στην Ελλάδα. Δεν είχαμε κάτι τέτοιο. Άρα πράγματι φάνηκε ένας πιο προσεκτικός Ερντογάν. Εγώ δεν το συνδέω με τον οργανισμό, γιατί στον ίδιο οργανισμό έχουμε ακούσει και δει διάφορα κατά καιρούς».
«Νομίζω ότι θα φανεί στο μέλλον, αν πρόκειται για μια αλλαγή στη στάση της Τουρκίας, δηλαδή ότι δεν θέλει να παγιώσει την ένταση ή αν πρόκειται για έναν ελιγμό των ημερών και μια προσπάθεια κυρίως να επαναπροσεγγίσουν τις ΗΠΑ» πρόσθεσε και συνέχισε αναφερόμενος στο θέμα των F-35.
Τι είπε για τα F-35
«Τελικά οι S-400 και η προσέγγιση της Τουρκίας με τη Ρωσία δεν είναι το μόνο θέμα. Έχουμε μια νέα συνισταμένη, τον πόλεμο στο Ιράν. Έχουμε πολύ στενές σχέσεις της Τουρκίας ως κράτους με το Ιράν και έχουμε και πολύ στενές σχέσεις τουρκικών επιχειρήσεων με αντίστοιχες επιχειρήσεις στο Ιράν, με αποτέλεσμα πριν από μερικές μέρες η Ουάσινγκτον να υιοθετήσει κυρώσεις εναντίον τουρκικών εταιρειών για αυτόν ακριβώς το λόγο. Άρα, εκεί που οι Τούρκοι είχαν ένα θέμα να αντιμετωπίσουν, δηλαδή τους S-400 για τα F-35, ξαφνικά η ατζέντα επιβαρύνεται με νέες κυρώσεις σε σχέση με το Ιράν και με την Τουρκία σε ένα μεγάλο δίλημμα. Θα συνεχίσει να αγοράζει το 25% της ενέργειας της από το Ιράν ή θα πρέπει και αυτή να ψάξει εναλλακτικούς παρόχους; Μεγάλο το ερώτημα» είπε ο κ. Δεσποτόπουλος.
Το καλώδιο και το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου
Ερωτηθείς εάν ανησυχεί για κάποιο θερμό επεισόδιο με αφορμή την πόντιση του καλωδίου για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου-Ελλάδας, τόνισε: «Η πόντιση αυτή ενοχλεί πάρα πολύ την Τουρκία, και την ενοχλεί όχι τόσο επειδή θα πάμε να αμφισβητήσουμε τη Γαλάζια Πατρίδα – δηλαδή θα πάμε να κάνουμε κάτι σε αυτό που οι Τούρκοι λένε, παρανόμως προφανώς, ότι είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα- αλλά επειδή το καλώδιο αυτό μετά, θα συνεχίσει από την Κύπρο στο Ισραήλ. Καταλαβαίνει δηλαδή ότι αρχίζει πλέον αυτό το 3+1 που λέμε, δηλαδή Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ και από πίσω οι Ηνωμένες Πολιτείες, να αποκτάει και ενεργειακό βάθος, και αυτό την τρομάζει».
«Άρα, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι η Τουρκία πιθανά να προσφύγει και επί δράση του πεδίου ώστε να μην γίνει διασύνδεση. Η αίσθηση όμως που έχω είναι ότι επειδή είναι πιεζόμενη αυτή τη στιγμή από πολλές πλευρές και επειδή πιθανά δεν θέλει να ρισκάρει αυτή τη στιγμή και μια ένταση με την Ελλάδα και με την Κύπρο, που θα προκαλέσει ένα άνοιγμα σε άλλους δρώντες, όπως το Ισραήλ, να τη βρουν σε πιο ευάλωτη θέση, ίσως να προσπαθήσει ο κ. Ερντογάν να βρει μια αφορμή για να βαπτίσει το κρέας-ψάρι και να ξεφύγει από την κατάσταση χωρίς να φανεί ότι υποχωρεί», είπε και έφερε ως παράδειγμα μιας πιθανής ενημερωτικής επιστολής προς στα όμορα κράτη της περιοχής -όχι μόνο προς την Τουρκία- από τη γαλλική εταιρεία. «Θα κάλυπτε αυτό την Τουρκία; Κανονικά όχι. Αν δείτε την ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, λέει ότι πρέπει να γίνει ο συντονισμός από μας για τέτοιες δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα μας, κατά τη δική τους αντίληψη» είπε.
«Είναι μια περίπτωση από αυτές που δυνητικά μπορεί να μας οδηγήσουν, όχι απλά σε κρίση, σε μεγάλη κρίση με τη γειτονική μας χώρα» εκτίμησε ο κ. Δεσποτόπουλος.
Τι είπε για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Σχετικά με τον πόλεμο ΗΠΑ –Ιράν και τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, είπε: «Το ένα θέμα είναι ότι ο κ. Τραμπ προφανώς δεν μιλούσε τόσο με αποδέκτη το Ιράν, όσο το εσωτερικό του ακροατήριο, τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι υποφέρουν αυτή τη στιγμή από τις υψηλές τιμές. Και εγώ ρωτώ. Γιατί όχι πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές και γιατί μετά; Νομίζω ότι αυτό που λέει ο πρόεδρος Τραμπ είναι “ψηφίστε με και μετά θα σας τα λύσω όλα”. Υπάρχει όμως ένα θέμα αξιοπιστίας, διότι έχουμε ακούσει πολλές τέτοιου είδους υποσχέσεις».
Αναλύοντας τη μεγάλη εικόνα, υποστήριξε: «Τόσο η Ρωσία όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μπήκαν σε πολέμους που υπολόγισαν πολύ λάθος το τέλος τους. Κανείς στη Ρωσία δεν νομίζω ότι πίστευε ότι θα χρειαστεί τέσσερα χρόνια να πολεμάει και να μην έχει ολοκληρώσει τον πόλεμο με την Ουκρανία. Αντίστοιχα, δεν νομίζω ότι όταν ξεκίνησε ο πρόεδρος Τραμπ αυτή την επίθεση στο Ιράν πως είχε στο μυαλό του ότι θα φτάσει στις ενδιάμεσες εκλογές και ακόμα το θέμα αυτό δεν θα έχει λυθεί. Και εδώ γεννούνται πια ερωτηματικά κατά πόσο αυτό που εμείς έχουμε στο μυαλό μας ως μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις είναι τόσο μεγάλες τελικά, όσο οι ίδιες διατείνονται και όσο εμείς πιστεύουμε».