Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σε μια φάση ανοιχτής πλέον αντιπαράθεσης φαίνεται πως περνούν οι σχέσεις των ΗΠΑ με βασικούς δυτικούς συμμάχους τους, με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Μάρκ Κάρνεϊ να γίνονται οι «ηγέτες της αντίστασης» απέναντι στον Τραμπ.
- Έχοντας δοκιμάσει ανεπιτυχώς τις κολακείες και την αγνόηση, ο Μακρόν και ο Κάρνεϊ απαντούν πλέον με «ανταποδοτικό τρολάρισμα» και ειρωνεία στον Αμερικανό Πρόεδρο, όπως φάνηκε με το περιστατικό του teleprompter και την υπογραφή της συμφωνίας με το Ιράν.
- Ενώ ο Στιβ Μπάνον προειδοποιεί ότι «παίζουν με τη φωτιά», η στρατηγική τους έχει εσωτερική πολιτική διάσταση και ενθαρρύνει άλλους ηγέτες να συντονιστούν, με κάποιους αναλυτές να πιστεύουν ότι ο Τραμπ υποχωρεί όταν οι σύμμαχοι εμμένουν.
Σε μια φάση ανοιχτής πλέον αντιπαράθεσης φαίνεται πως περνούν οι σχέσεις των ΗΠΑ με βασικούς δυτικούς συμμάχους τους, καθώς η τακτική της σιωπής και της υπομονής δίνει τη θέση της σε μια πιο επιθετική επικοινωνιακή στρατηγική.
Απέναντι στη διαρκή ρητορική πίεση, τις απειλές για δασμούς και την απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ηγέτες όπως ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Μάρκ Κάρνεϊ, επιλέγουν να απαντήσουν στο ίδιο ύφος -χρησιμοποιώντας ακόμη και το τρολάρισμα- εγείροντας το ερώτημα αν πρόκειται για μια υπολογισμένη στρατηγική ή για ένα επικίνδυνο ρίσκο.
To Νταβός και η εσωτερική δυσαρέσκεια
Όπως αναφέρει ανάλυση του Politico, στις αρχές του έτους, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προσέφερε μια «πατρική» συμβουλή προς τους Δυτικούς συμμάχους στο Νταβός, οι οποίοι εξέφραζαν την ενόχλησή τους για την περιφρονητική συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ και των συμβούλων του.
«Καθίστε αναπαυτικά, πάρτε μια βαθιά ανάσα, μην ανταποδίδετε», τους είχε προτρέψει. «Αφήστε τα πράγματα να εξελιχθούν».
Οι δηλώσεις του εστιάζαν κυρίως στο θέμα των δασμών, αλλά στο ελβετικό θέρετρο ο Μπέσεντ και άλλα στελέχη της διακυβέρνησης Τραμπ επανέλαβαν την ίδια σύσταση για σχεδόν κάθε ζήτημα που αφορούσε τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Στο σύνολό τους, οι ηγέτες των συμμαχικών κρατών υπάκουσαν στην προειδοποίηση, ακόμη κι όταν πάλευαν να συγκρατήσουν την οργή τους για τις απειλές του Τραμπ σχετικά με την «εισβολή» στη Γροιλανδία.
Για τον Γκάβιν Νιούσομ, τον κυβερνήτη της Καλιφόρνια που ασκεί σκληρή κριτική στον Τραμπ και έδωσε επίσης το «παρών» στο Νταβός, η στάση αυτή ήταν υπερβολική.
Οι ξένοι ηγέτες που παρευρέθηκαν ήταν «αξιολύπητοι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Δεν αντέχω αυτή τη συνενετική στάση των ανθρώπων που υποχωρούν. Έπρεπε να είχα φέρει μαζί μου μια στοίβα επιγονατίδες για όλους τους παγκόσμιους ηγέτες».
Οι νέοι «ηγέτες της αντίστασης»
Έκτοτε, ωστόσο, τα δεδομένα έχουν αλλάξει, ειδικά για τον Μάρκ Κάρνεϊ και τον Εμανουέλ Μακρόν, οι οποίοι τις τελευταίες εβδομάδες απαντούν με το ίδιο νόμισμα, όπως επισημαίνει το Politico.
Εν μέσω αυξανόμενων εμπορικών τάσεων και διαφωνιών με τον Λευκό Οίκο για τη Ρωσία, δεν διστάζουν να κλιμακώσουν την αντιπαράθεση όταν δέχονται επιθέσεις, φτάνοντας στο σημείο να ειρωνεύονται τον Τραμπ ακόμα και χωρίς άμεση προκληση.
Ο Κάρνεϊ και ο Μακρόν έχουν μετατραπεί στους «ηγέτες της αντίστασης», αναφέρει ο Ρόχιντον Μεντόρα, Καναδός οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο McGill, ο οποίος χαρακτηρίζει την εξελισσόμενη πολιτική οπτική του Κάρνεϊ ως «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες».
Ο Μεντόρα, που συμμετέχει σε διάφορες διεθνείς και καναδικές επιτροπές, σημειώνει: «Δοκίμασαν τις κολακείες. Δοκίμασαν να τον αγνοήσουν. Τίποτα δεν λειτούργησε, και πλέον δεν χάνουν τίποτα απαντώντας με το δικό τους ανταποδοτικό τρολάρισμα».
Αν και ο Καναδός Πρωθυπουργός είχε νωρίτερα καλέσει την κυβέρνηση Τραμπ «να σταματήσει τα memes, τις σκιώδεις επιθέσεις και τις προσπάθειες να φανεί σκληρή», αυτό δεν τον εμπόδισε να προχωρήσει ο ίδιος σε δημόσιες ειρωνείες.
Οι αυθόρμητες αιχμές του Κάρνεϊ περιελάμβαναν το περιπαικτικό σχόλιο προς τον Τραμπ, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι υπέστη «σαμποτάζ» επειδή χάλασε το teleprompter του κατά τη διάρκεια ομιλίας στον ΟΗΕ πέρυσι.
Αντιμετωπίζοντας ένα παρόμοιο τεχνικό πρόβλημα στο Τορόντο, ο Κάρνεϊ είπε με σοβαροφανές ύφος: «Θα ήθελα τώρα να σας ενημερώσω ότι το teleprompter σταμάτησε να λειτουργεί. Σε αντίθεση με κάποιον άλλο παγκόσμιο ηγέτη, εγώ δεν θεωρώ ότι πρόκειται για συνωμοσία».
Επιπλέον, στην Οτάβα, ο Κάρνεϊ απέσπασε χειροκροτήματα και γέλια μιμούμενος τις χαρακτηριστικές κινήσεις των χεριών του Τραμπ που θυμίζουν «ακορντεόν».
😂Our PM just clapped back with comedy instead of a briefing note.
Carney describing Canada’s clean energy build as “the functional equivalent of 18 Hoover Dams” while doing the full Trump accordion-hands routine multiple times is the most Canadian roast possible: polite,… pic.twitter.com/zyfGNnop6J— Legally Ms. Juno (@legallymsjuno) September 19, 2026
Η οπτική του MAGA: «Παίζουν με τη φωτιά»
Τι ακριβώς συμβαίνει λοιπόν; Και υπάρχουν κίνδυνοι όταν προκαλεί κανείς «την αρκούδα»; αναρωτιέται το Politico.
Σύμφωνα με τον πρώην στρατηγικό αναλυτή του Λευκού Οίκου, σημαντικό στέλεχος του κινήματος MAGA και podcaster, Στιβ Μπάνον, οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί.
«Παίζουν με τη φωτιά», δήλωσε στο Politico. «Εξαρτώνται πλήρως από εμάς στο εμπόριο».
Ο ίδιος πρόσθεσε μάλιστα μια σκοτεινή προειδοποίηση για το «αποσχιστικό κίνημα της Αλμπέρτα που αποκτά δυναμική» — καθώς ο Μπάνον και άλλες προσωπικότητες του MAGA ενθαρρύνουν την πετρελαιοπαραγωγό επαρχία του Καναδά να αποσχιστεί.
Ο Μπάνον επικαλέστηκε επίσης τη συμφωνία που σύναψε πρόσφατα ο Τραμπ με τη Δανία και τη Γροιλανδία ως παράδειγμα της αμερικανικής ισχύος και της ικανότητας της Ουάσινγκτον να πετυχαίνει αυτό που θέλει.
«Η συμφωνία μας για τη Γροιλανδία δείχνει την πραγματικότητα της αδυναμίας του Καναδά να υπερασπιστεί τον εαυτό του από το να γίνει η επόμενη Ουκρανία — αυτή τη φορά στην Αρκτική», υποστήριξε.
Όταν οι σύμμαχοι εμμένουν, ο Τραμπ υποχωρεί
Ωστόσο, ο Ίβο Ντάαλντερ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, έχει προβεί σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα από τη συμφωνία για τη Γροιλανδία, η οποία επεκτείνει μια παλαιότερη συμφωνία του 1951 και δεν παραχωρεί στον Τραμπ τον έλεγχο του νησιού, όπως ο ίδιος είχε δηλώσει ότι επιθυμούσε.
Για τον Ντάαλντερ, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico, η συμφωνία αυτή αποδεικνύει ότι όταν οι σύμμαχοι εμμένουν στις θέσεις τους, ο Αμερικανός Πρόεδρος υποχωρεί.
«Με αυτή τη συμφωνία ο Τραμπ κυριολεκτικά δεν πήρε τίποτα», δήλωσε.
«Νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει είναι πως οι σύμμαχοι αρχίζουν να καταλαβαίνουν πώς να τον διαχειριστούν», σημείωσε ο Ντάαλντερ.
«Τώρα αγνοούν τους λεονταρισμούς του και κάνουν ή λένε όσα θεωρούν σημαντικά για το δικό τους συμφέρον. Κάνοντας το αυτό, έχουν τις ίδιες πιθανότητες με οποιονδήποτε άλλον να πετύχουν αυτό που θέλουν».
Δεν προκαλεί επίσης έκπληξη το γεγονός ότι ο Μακρόν ήταν πιο γρήγορος στο να ειρωνευτεί τον Τραμπ σε σύγκριση με άλλους Δυτικούς ηγέτες, εκτιμά ο Ντάαλντερ. «Είναι Γάλλος, εξάλλου».
Ακόμη και κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, ο Μακρόν ήταν πρόθυμος να… έρθει αντιμέτωπος μαζί του «σώμα με σώμα» — σφίγγοντας το χέρι του Αμερικανού ομολόγου του στη χειραψία μέχρι να ασπρίσουν τα αρθρώσεις τους και αρνούμενος να το αφήσει ακόμα κι όταν ο Τραμπ προσπαθούσε να τραβηχτεί.
President Donald Trump and French President Emmanuel Macron shared a 29-second handshake, marking the end of Trump’s trip to France in 2017. pic.twitter.com/zQ1BEaAeKK
— Historic Vids (@historyinmemes) May 5, 2024
Όμως ο τόνος του Γάλλου Προέδρου φαίνεται πλέον πιο αιχμηρός και οι ενέργειές του πιο στοχευμένες.
Για αυτό, ο Ντάαλντερ επισημαίνει τους χειρισμούς του Μακρόν τον Ιούνιο, όταν ώθησε τον Τραμπ να υπογράψει μια ενδιάμεση συμφωνία με το Ιράν στις Βερσαλλίες — ένα παλάτι που συνδέθηκε για τη συνθήκη που τερμάτισε έναν παγκόσμιο πόλεμο, αλλά οδήγησε σε έναν άλλο.
‘Bravo’ says Macron after Trump signs Iran MoU at Versailles dinner. ‘Great job’ pic.twitter.com/5nDjGku4xS
— Danny Kemp (@dannyctkemp) June 17, 2026
Οι επικριτές του Τραμπ έσπευσαν να υποστηρίξουν ότι ο Μακρόν πέτυχε ένα επικό διπλωματικό «τρολάρισμα».
Στρατηγικός σχεδιασμός ή επικίνδυνο ρίσκο;
Ποιο κοινό προσπαθούν να προσεγγίσουν και να επηρεάσουν αυτοί οι δύο ηγέτες; «Αυτό είναι ένα καλό ερώτημα», σχολιάζει ο Μεντόρα στο Politico.
«Σίγουρα πάντως δεν είναι οι Αμερικανοί».
Υπάρχει αναμφίβολα μια εσωτερική πολιτική διάσταση, καθώς και οι δύο κερδίζουν πόντους στο εσωτερικό των χωρών τους ορθώνοντας ανάστημα απέναντι σε έναν άνθρωπο που παρουσιάζουν ως «νταή».
Ωστόσο, ο Μεντόρα πιστεύει ότι υπάρχει πιθανώς μια ευρύτερη, πιο στρατηγική πτυχή στη στάση τους.
«Κάνοντας αυτά τα πράγματα δημόσια, ενθαρρύνουν και άλλους ηγέτες να ξεπεράσουν τους δισταγμούς τους και να συντονιστούν μαζί τους», σημειώνει. «Και αν ακολουθήσουν κι άλλοι, τότε όλοι γίνονται ισχυρότεροι στο στρατόπεδο κατά του Τραμπ».
Αυτό όμως θα λειτουργήσει μόνο αν έχει ουσιαστικές συνέπειες, και υπάρχει πάντα η πιθανότητα να γυρίσει μπούμερανγκ.
Ίσως, με τον Τραμπ να αντιμετωπίζει μια πιθανή ήττα στις επικείμενες ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές, ο Κάρνεϊ και ο Μακρόν να ήταν προτιμότερο να ακολουθήσουν τη συμβουλή του Μπέσεντ και να αφήσουν τα πράγματα να εξελιχθούν, καθώς ο Αμερικανός ηγέτης ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με νέους περιορισμούς από τους ενδυναμωμένους Δημοκρατικούς.
Ωστόσο, προς το παρόν, σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, και οι δύο δείχνουν να απολαμβάνουν παραπάνω από όσο θα έπρεπε το να προκαλούν την «αρκούδα».
