Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η κυβέρνηση Τραμπ δρομολογεί τη δραστική μείωση της στρατιωτικής της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη, αποσύροντας το ένα τρίτο των μαχητικών αεροσκαφών του ΝΑΤΟ.
- Οι περικοπές περιλαμβάνουν τη μείωση των μαχητικών F-16 και F-15E από 150 σε 100, καθώς και την επαναδιανομή υποβρυχίων και αεροπλανοφόρων, περιορίζοντας τη δυνατότητα του ΝΑΤΟ για πλήγματα πλήρους εμβέλειας.
- Η απόφαση αναγκάζει τους Ευρωπαίους συμμάχους σε βίαιη προσαρμογή, εν μέσω εντάσεων με τη Ρωσία και αμφιβολιών για την αξιοπιστία των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, η κυβέρνηση Τραμπ δρομολογεί τη δραστική μείωση της στρατιωτικής της παρουσίας των ΗΠΑ στη Ευρώπη, αποσύροντας το ένα τρίτο των μαχητικών αεροσκαφών που διαθέτει στο ΝΑΤΟ.
Η απόφαση αυτή, η οποία έρχεται σε μια περίοδο πρωτοφανούς έντασης με τη Ρωσία, αναγκάζει τους Ευρωπαίους συμμάχους σε μια βίαιη προσαρμογή.
Σύμφωνα με δύο ανώτατους Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να μειώσουν σημαντικά τα αεροσκάφη και τα πολεμικά πλοία που θέτουν στη διάθεση των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, επιταχύνοντας την προσπάθεια της Αμερικής να περιορίσει την προστασία που προσφέρει στους Ευρωπαίους συμμάχους της εδώ και ογδόντα χρόνια.
Η απόφαση αυτή, η οποία κοινοποιήθηκε στους συμμάχους στις αρχές Ιουνίου μέσω ενός εγγράφου (τμήματα του οποίου περιήλθαν σε γνώση των New York Times), αναμένεται να περιορίσει τη δυνατότητα του ΝΑΤΟ να εξαπολύει πλήγματα πλήρους εμβέλειας και να διεξάγει επιχειρήσεις επιτήρησης.
Οι σχεδιαζόμενες περικοπές
Οι σχεδιαζόμενες περικοπές περιλαμβάνουν:
- Τη μείωση του αριθμού των μαχητικών αεροσκαφών F-16 και F-15E από περίπου 150 σε 100.
- Τη μείωση των αεροσκαφών ναυτικής αναγνώρισης από 26 σε 15 και την κατάργηση και των οκτώ αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού (τάνκερ) που ήταν προηγουμένως διαθέσιμα για την Ευρώπη.
- Την επαναδιανομή ενός υποβρυχίου εκτόξευσης πυραύλων και ενός αεροπλανοφόρου, μαζί με αρκετά πολεμικά πλοία και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη που συνοδεύουν τις αποστολές του αεροπλανοφόρου.
- Την επαναδιανομή μίας εκ των δύο ομάδων βομβαρδιστικών που είχαν προηγουμένως διατεθεί για την άμυνα της Ευρώπης.
Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τους συγκεκριμένους αριθμούς του εγγράφου και παρέπεμψε σε δήλωση της Ευρωπαϊκής Διοίκησής του (EUCOM) από την περασμένη εβδομάδα, η οποία αναφερόταν με γενικούς όρους στην πρόθεσή του να μειώσει τις δεσμεύσεις του στην Ευρώπη.
Αυτές οι λεπτομέρειες, ορισμένες από τις οποίες αναφέρθηκαν για πρώτη φορά από το γερμανικό ειδησεογραφικό μέσο Die Welt, προσφέρουν την πιο ξεκάθαρη εικόνα μέχρι στιγμής για το βαθμό στον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να μειώσει τη δέσμευσή της προς το ΝΑΤΟ, μια στρατιωτική συμμαχία που δημιουργήθηκε στον απόηχο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Οι επιπτώσεις στην αποτρεπτική ισχύ
Αν και το Πεντάγωνο δεν έχει αποκαλύψει ακόμη δημόσια το χρονοδιάγραμμα για την απόσυρση, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι αυτή θα τεθεί σε ισχύ πολύ σύντομα – πολύ νωρίτερα από ό,τι προετοιμάζονταν οι Ευρωπαίοι ομόλογοί τους.
Η απότομη διακοπή της διάθεσης των αμερικανικών δυνάμεων θα επηρεάσει την ικανότητα του ΝΑΤΟ, για παράδειγμα, να παρακολουθεί τη δραστηριότητα των ρωσικών υποβρυχίων ή να εκτοξεύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Tomahawk βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Αν και οι Ευρωπαίοι διαθέτουν παρόμοιες δυνατότητες εκτόξευσης πυραύλων, ειδικοί αναφέρουν ότι οι πύραυλοι λειτουργούν ως μεγαλύτερη αποτροπή έναντι της Ρωσίας όταν χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ, καθώς οι Ευρωπαίοι ενδέχεται να είναι πιο διστακτικοί στο να τους αναπτύξουν.
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, ο Τζουζέπε Σπαταφόρα, από το Ινστιτούτο Μελετών Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUISS) με έδρα το Παρίσι, δήλωσε: «Ενώ καθεμία από αυτές τις περικοπές μπορεί να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα, μαζί αντιπροσωπεύουν μια σημαντική αλλαγή στη διάταξη δυνάμεων και θέτουν προκλήσεις για την ευρωπαϊκή αποτρεπτική ετοιμότητα σε όλο το φάσμα».
Η προσπάθεια επανεξοπλισμού της Ευρώπης
Οι περικοπές αυτές θα μετριαστούν από το γεγονός ότι τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη θα εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ΝΑΤΟ στην ήπειρο.
Παράλληλα, οι επιπτώσεις των περικοπών θα εξομαλυνθούν από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες, βλέποντας την ανάγκη να βασίζονται λιγότερο στην υποστήριξη των ΗΠΑ, βρίσκονταν ήδη σε διαδικασία επανεξοπλισμού των χωρών τους.
Ωστόσο, η Ευρώπη δυσκολεύεται να συντονίσει αυτόν τον επανεξοπλισμό.
Ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας παραιτήθηκε την Πέμπτη, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δαπανά πολύ λίγα για τον στρατό της, ενώ η Γερμανία επιβεβαίωσε την Τρίτη την αποχώρησή της από ένα πρόγραμμα ναυπήγησης/κατασκευής ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους από κοινού με τη Γαλλία και την Ισπανία.
Το ζήτημα της αξιοπιστίας των ΗΠΑ
Για ορισμένους Ευρωπαίους, ο συγκεκριμένος αριθμός των αμερικανικών μέσων που έχουν διατεθεί στην Ευρώπη είναι λιγότερο σημαντικός από το ερώτημα εάν ο Τραμπ είναι έτοιμος να αναπτύξει οποιοδήποτε από αυτά σε συνθήκες μάχης.
Ο Άντον Χοφράιτερ, Γερμανός βουλευτής, δήλωσε πως «Το κύριο πρόβλημα του ΝΑΤΟ είναι ότι, όσο ο Τραμπ είναι πρόεδρος, δεν υπάρχει πλέον καμία πίστη ότι οι ΗΠΑ θα προσέτρεχαν σε βοήθεια των Ευρωπαίων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».
Η μείωση των δυνάμεων έρχεται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη στιγμή.
Στα τέλη Μαΐου, ένα ρωσικό drone έπληξε μια πολυκατοικία στη Ρουμανία, στο πρώτο τέτοιο πλήγμα σε μεγάλη αστική περιοχή σε έδαφος του ΝΑΤΟ, εντείνοντας τους ευρωπαϊκούς φόβους για επέκταση της ρωσικής επιθετικότητας.
Ο Εντ Άρνολντ, από το ινστιτούτο μελετών ασφαλείας Royal United Services Institute (RUSI) στο Λονδίνο, ανέφερε ότι αν και η μείωση των δυνάμεων θα μπορούσε να είναι χειρότερη, εντούτοις «θα έχει ως αποτέλεσμα να επικεντρώσει τις σκέψεις».
Η στρατηγική στροφή και το τέλος της «συνεξάρτησης»
Οι λεπτομέρειες της απομείωσης κοινοποιήθηκαν ιδιωτικά, την ώρα που κορυφαίοι Αμερικανοί αμυντικοί αξιωματούχοι μιλούσαν δημόσια για την πρόθεσή τους να αναδιανείμουν δυνάμεις για την προάσπιση των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
Ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης του Πενταγώνου και ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Αλέξους Τζ. Γκρίνκεβιτς, δήλωσε στις αρχές Ιουνίου: «Υπήρξε μια ανθυγιεινή συνεξάρτηση στο Μοντέλο Δυνάμεων του ΝΑΤΟ από τις αμερικανικές δυνάμεις».
«Ο πρόεδρος Τραμπ, ο υπουργός (Άμυνας) Χέγκσεθ και άλλοι υπήρξαν σαφείς ότι αυτό πρέπει να αλλάξει, και θα αλλάξει. Η πιθανή πραγματικότητα μιας ταυτόχρονης σύγκρουσης σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων το απαιτεί», πρόσθεσε.