Ιράν: Ζητεί την απελευθέρωση όλων των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων – Σε βαθύ χάσμα με τις ΗΠΑ για τη συμφωνία

Διεθνή Νέα
Ιράν ΗΠΑ

Τεχεράνη, Ιράν / Φωτογραφία: Reuters

Η πλήρης και άνευ όρων επιστροφή των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν αναδεικνύεται στον απόλυτο όρο της Τεχεράνης για την επίτευξη οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, την ώρα που η Ουάσινγκτον στέλνει αντιφατικά μηνύματα, βαθαίνοντας το χάσμα στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου.

Το ζήτημα των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν «παγωμένα» σε ξένες τράπεζες αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη σημεία των συζητήσεων.

Όπως μετέδωσαν την Τρίτη τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν μπορούν να ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις χωρίς την απελευθέρωση αυτών των χρημάτων.

Ο Αλί Μπακερί Κανί, αναπληρωτής γραμματέας του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, ξεκαθάρισε τη θέση της χώρας του.

«Επιδιώκουμε την απελευθέρωση όλων των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν μπλοκαριστεί από τις ΗΠΑ, και αυτό αποτελεί νόμιμο δικαίωμα του ιρανικού έθνους», τόνισε.


Σημειώνεται ότι οποιοδήποτε προσχέδιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου θα τεθεί υπόψη του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, μόνο αφότου λάβει την έγκριση του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η σκληρή στάση της Ουάσινγκτον

Η απάντηση της αμερικανικής πλευράς παραμένει άκαμπτη, θέτοντας ως προϋπόθεση την πλήρη αποπυρηνικοποίηση του Ιράν.

Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ, ο οποίος μίλησε σε δημοσιογράφους υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε την Κυριακή ότι το θέμα των κεφαλαίων θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτελέσει μέρος μιας μελλοντικής συμφωνίας, αλλά το Ιράν πρέπει πρώτα να δεσμευτεί στην παράδοση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του.

Ο ίδιος αξιωματούχος χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική φράση, αναφερόμενος στον όρο που χρησιμοποιεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο αποκαλεί «πυρηνική σκόνη».

«Όχι σκόνη, όχι δολάρια».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος κατά τη διάρκεια Υπουργικού Συμβουλίου την Τετάρτη.


«Έχουμε τον έλεγχο χρημάτων που εκείνοι ισχυρίζονται ότι τους ανήκουν. Θα διατηρήσουμε τον έλεγχο αυτών των χρημάτων. Όταν συμπεριφερθούν σωστά και όταν κάνουν το σωστό, θα τους αφήσουμε να πάρουν τα χρήματά τους. Αλλά αυτή τη στιγμή, δεν κάνουμε κάτι τέτοιο», ξεκαθάρισε.

Το παρασκήνιο των 12 δισ. δολαρίων και ο ρόλος του Κατάρ

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC), το Ιράν διεκδικεί άμεσα την αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, από τα συνολικά 24 δισεκατομμύρια που βρίσκονται παγωμένα στο εξωτερικό.

Το Κατάρ, όπου φυλάσσεται μέρος αυτών των κεφαλαίων, εκτελεί χρέη διαμεσολαβητή, με Ιρανούς και Καταριανούς αξιωματούχους να πραγματοποιούν κρίσιμη συνάντηση τη Δευτέρα.

Την Τετάρτη, το Tasnim μετέδωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης των 12 δισεκατομμυρίων, ωστόσο οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.


Για την ιρανική κυβέρνηση, η πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η οικονομία της χώρας έχει γονατίσει από τις πολυετείς δυτικές κυρώσεις και τις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Το φάντασμα του 2015 και οι παλινδρομήσεις Τραμπ

Μια ενδεχόμενη υποχώρηση στο θέμα των χρημάτων αποτελεί δύσκολη απόφαση για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πρόσφατα εξαπέλυσε δριμεία κριτική μέσω του Truth Social κατά της συμφωνίας του Μπαράκ Ομπάμα το 2015 (JCPOA).

Τον Ιανουάριο του 2016, στο πλαίσιο εκείνης της συμφωνίας, η Τεχεράνη είχε απελευθερώσει τέσσερις κρατούμενους Αμερικανούς και η κυβέρνηση Ομπάμα είχε αποστείλει 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια στο Ιράν για τη διευθέτηση μιας παλιάς οικονομικής διαμάχης — μια υπόθεση που οι επικριτές βάφτισαν ως «Παλέτες με Μετρητά» (Pallets of Cash).


Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δημοσίευσε δύο φωτογραφίες δίπλα-δίπλα: η μία, με τίτλο «Η πολιτική του Ομπάμα για το Ιράν», έδειχνε μια παλέτα γεμάτη χρήματα, ενώ η άλλη, με τίτλο «Η πολιτική του Τραμπ για το Ιράν», απεικόνιζε ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο να βάλλει εναντίον μαχητικών αεροσκαφών.


Παρά τη σφοδρή ρητορική του, παραμένει ασαφές πώς μια δική του πιθανή συμφωνία θα διέφερε στην πράξη.

Ο Άλεξ Ζέρντεν, πρώην στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ με εμπειρία στις κυρώσεις κατά του Ιράν, επεσήμανε στους New York Times ότι η παροχή πρόσβασης στα κεφάλαια θα ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» που ασκεί η Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιδείξει ασυνέπεια στην οικονομική της στρατηγική κατά τη διάρκεια του πολέμου: τον Μάρτιο επέτρεψε προσωρινά την πώληση ιρανικού πετρελαίου που βρισκόταν στη θάλασσα για να συγκρατήσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, ενώ τον Απρίλιο επέβαλε καθολικό ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Σύμφωνα με τον Ζέρντεν, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν το Ιράν απλώς μπλοφάρει για να κερδίσει ανταλλάγματα, όμως το σίγουρο είναι πως για τις ΗΠΑ «τα δεδομένα έχουν μετατοπιστεί, και αυτό που άλλοτε φάνταζε αδιανόητο ως προϋπόθεση κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ και πριν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος, βρίσκεται πλέον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».