Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε κυρώσεις, με περικοπές στην χρηματοδοτική εισφορά των ΗΠΑ προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), λίγες ώρες μετά τη βράβευση της πρώην δικαστή Νάβι Πιλάι με Νόμπελ Ειρήνης.
- Ο Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διώξει Αμερικανούς», τονίζοντας ότι «είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ».
- Η αναπληρώτρια εισαγγελέας του ΔΠΔ, Ναζχάτ Σαμίμ Χαν, καταδίκασε τις κυρώσεις, τονίζοντας ότι «το έργο μας θα συνεχιστεί σε όλες τις υποθέσεις μας, τις έρευνές μας και τις διώξεις μας». Το δικαστήριο έχει προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο μπλοκαρίσματος στη λειτουργία του.
Κυρώσεις με μορφή περικοπών στην χρηματοδοτική εισφορά των ΗΠΑ προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) ανακοίνωσε σήμερα η κυβέρνηση Τραμπ υπό μορφή κυρώσεων, λίγες ώρες αφού η πρώην δικαστής, Νάβι Πιλάι που κέρδισε σήμερα το Νόμπελ Ειρήνης.
Η κίνηση αυτή ιδιαίτερο υψηλό συμβολισμό, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να απαξιώσει το ΔΠΔ. «Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο ΔΠΔ να διώξει Αμερικανούς», δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio). «Γι’ αυτό, σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν κυρώσεις στο ΔΠΔ. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το παράνομο δικαστήριο, κόβοντας τους πόρους του και παραλύοντας την ικανότητά του να λειτουργεί», υπογράμμισε ο Μάρκο Ρούμπιο.
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: Επίθεση στο κράτος δικαίου οι κυρώσεις Τραμπ
Ως «επίθεση στο κράτος δικαίου» χαρακτήρισε τις κυρώσεις Τραμπ το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. «Αυτή είναι μια προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής του Δικαστηρίου από την εκτέλεση του έργου για το οποίο ιδρύθηκε. Αυτές οι κυρώσεις συνιστούν μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης», υπογράμμισε το Δικαστήριο σε ανακοίνωσή του. Το Δικαστήριο εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου δήλωσε ότι θα συνεχίσει να «εκπληρώνει πλήρως την εντολή του» – η οποία συνίσταται στη δίωξη ατόμων για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία και έγκλημα επιθετικότητας, όταν τα κράτη-μέλη δεν προτίθενται ή αδυνατούν να το πράξουν.
Ωστόσο, επισήμανε ότι «δεν θα μπορέσει να το επιτύχει αυτό μόνο του και κάλεσε τα μέλη του – στα οποία δεν συγκαταλέγονται οι ΗΠΑ – να διασφαλίσουν ότι διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για τη λειτουργία του». «Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η τύχη του βρίσκεται πλέον και στα χέρια των κρατών που το ίδρυσαν», ανέφερε στην ίδια ανακοίνωση. «Δεν πρόκειται απλώς για την υπεράσπιση ενός θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που θεμελιώνεται στο κράτος δικαίου. Η Ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε. «Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απέρριψε σήμερα κατηγορηματικά τις κυρώσεις που του επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ και κάλεσε τα κράτη-μέλη του να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του, υπογράμμισε στην ανακοίνωσή του.
Προηγουμένως, η αναπληρώτρια εισαγγελέας του ΔΠΔ, Ναζχάτ Σαμίμ Χαν (Nazhat Shameem Khan), καταδίκασε τις κυρώσεις και δήλωσε ότι δεν θα σταματήσουν το έργο του δικαστηρίου. Η ίδια δήλωσε στο Reuters ότι «οι κυρώσεις πρέπει να καταδικαστούν». «Οι κυρώσεις αποσκοπούν στην υπονόμευση του κράτους δικαίου διεθνώς και του έργου που επιτελεί ένας ανεξάρτητος δικαστικός θεσμός», δήλωσε η Ναζχάτ Σαμίμ Χαν. «Το έργο μας θα συνεχιστεί σε όλες τις υποθέσεις μας, τις έρευνές μας και τις διώξεις μας», πρόσθεσε.
Ασπίδα προστασίας στον Μπενιαμίν Νετανιάχου
Ο Ντόναλντ Τραμπ εδώ και καιρό έχει εκφράσει την δυσαρέσκειά του για τα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε το ΔΠΔ για Ισραηλινούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς και για μια παλαιότερη έρευνα σχετικά με ενέργειες Αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, την οποία έκτοτε το ΔΠΔ έχει αρχειοθετήσει.
Υπενθυμίζουμε ότι το δικαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε το 2002 για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονιών, αριθμεί 125 κράτη – μέλη, συμπεριλαμβανομένων όλων των χωρών της ΕΕ και όλων των μελών της συμμαχίας του ΝΑΤΟ εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία. Έχει λάβει ισχυρή δημόσια υποστήριξη στο παρελθόν από χώρες – μέλη, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών συμμάχων των ΗΠΑ, και εδρεύει στην Ολλανδία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Το βραβείο στη Νάβι Πιλάι
Η Νάβι Πιλάι (Navi Pillay), η Νοτιοαφρικανή νομικός που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης την Παρασκευή για το έργο της στη διεθνή ποινική δικαιοσύνη, υπηρέτησε ως δικαστής στο Τμήμα Εφέσεων του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008. Στο σκεπτικό της, η επιτροπή των βραβείων ανέφερε ότι επεδίωξε να «υπενθυμίσει» σε μια εποχή που «δικαστές και θεσμοί του διεθνούς δικαίου βρίσκονται υπό πολιτική επίθεση». «Ένα διεθνές νομικό σύστημα στο οποίο οι εγκληματίες πολέμου λογοδοτούν και τα θύματα κατάχρησης βλέπουν να αποδίδεται δικαιοσύνη αποτελεί προϋπόθεση για έναν ειρηνικό κόσμο», ανέφερε η επιτροπή.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι κυρώσεις είχαν δομηθεί έτσι ώστε να δοθεί στο δικαστήριο και στα κράτη-μέλη του η ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες των ΗΠΑ. Ο Μάρκο Ρούμπιο δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει μια σειρά αδειών «για την προστασία των αμερικανικών συμφερόντων», μια προφανής αναφορά σε προσωρινές εξαιρέσεις από ορισμένες κυρώσεις.
Οι ΗΠΑ περιμένουν από τους συμμάχους να «συγκρατήσουν το δικαστήριο»
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ συνήθως απαγορεύουν σε όλες τις εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ οποιαδήποτε συνεργασία με έναν οργανισμό στον οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις, αναγκάζοντας τις τράπεζες να κλείσουν λογαριασμούς, τις ασφαλιστικές εταιρείες να τερματίσουν την κάλυψη και τις εταιρείες λογισμικού να διακόψουν τη συνεργασία.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις σε αξιωματούχους του δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, οι οποίες ανακλήθηκαν υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε νέες κυρώσεις μόλις λίγες ημέρες μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2025.
Κυρώσεις με μπλοκάρισμα στη λειτουργία του ΔΠΔ
Στελέχη του δικαστηρίου προετοιμάζονται εδώ και μήνες για το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων στο ίδιο το δικαστήριο, μεταφέροντας τους υπολογιστές των γραφείων από λογισμικό της Microsoft σε ισοδύναμα λογισμικά ανοιχτού κώδικα και κάνοντας νέες ρυθμίσεις για τις τραπεζικές συναλλαγές και την υγειονομική ασφάλιση.
Ο γραμματέας του δικαστηρίου, Οσβάλντο Ζαβάλα Χιλέρ (Osvaldo Zavala Giler) νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να είναι προετοιμασμένη να χρησιμοποιήσει έναν λεγόμενο «μηχανισμό αποκλεισμού» (blocking mechanism) που της επιτρέπει να προστατεύει τις ευρωπαϊκές χώρες από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις των κυρώσεων.
Στη δήλωσή του, ο Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καθυστερήσει τις κυρώσεις τους ελπίζοντας ότι το ΔΠΔ και τα κράτη που έχουν προσχωρήσει στο ιδρυτικό του Καταστατικό της Ρώμης θα αντιμετώπιζαν τις ανησυχίες των ΗΠΑ, αλλά δεν το έπραξαν».
«Είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ. Περιμένουμε από τους συμμάχους μας, πολλοί από τους οποίους είναι μέρος του ΔΠΔ και βασίζονται στους Αμερικανούς στρατιώτες για την άμυνά τους, να συγκρατήσουν το δικαστήριο», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο.
«Έχουμε δομήσει αυτή την ενέργεια για να παρέχουμε την ευκαιρία στα Κράτη-Μέλη να διαπραγματευτούν και να παρουσιάσουν μια λύση για την αντιμετώπιση των ανησυχιών μας. Εάν αυτές οι προσπάθειες δεν καρποφορήσουν, θα συνεχίσουμε να προσαρμοζόμαστε ανάλογα», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο.
Πηγή: Με πληροφορίες από το Reuters