Η Γαλλία προειδοποιεί τη Γερμανία για κίνδυνο πυρηνικού πολέμου με τη Ρωσία – Στο επίκεντρο οι πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς

Τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης πυρηνικής κλιμάκωσης με τη Ρωσία θέτει η Γαλλία στις συνομιλίες της με τη Γερμανία, ζητώντας από το Βερολίνο να αποσαφηνίσει πότε και με ποιους όρους θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς εναντίον στόχων στο ρωσικό έδαφος.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των Financial Times την Τετάρτη (11/11), το Παρίσι ανησυχεί ότι ένα συμβατικό πυραυλικό πλήγμα θα μπορούσε να παρερμηνευθεί από τη Μόσχα και να προκαλέσει πυρηνικά αντίποινα, παρασύροντας την Ευρώπη σε μια επικίνδυνη στρατιωτική αντιπαράθεση.

Όπως αποκαλύπτουν οι FT, επικαλούμενοι έξι πρόσωπα με γνώση των διαβουλεύσεων, Γάλλοι και Γερμανοί αξιωματούχοι συζητούν την ανάγκη εναρμόνισης της γερμανικής στρατηγικής για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος με το γαλλικό δόγμα πυρηνικής αποτροπής.

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η Γερμανία ενισχύει σημαντικά το οπλοστάσιό της, αναπτύσσοντας και αποκτώντας πυραύλους ικανούς να πλήξουν στόχους εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Η στρατιωτική αυτή ενίσχυση συνδέεται με την προσπάθεια των ευρωπαϊκών κρατών να ενδυναμώσουν την άμυνά τους απέναντι στη Ρωσία, καθώς και με την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Η γαλλική προειδοποίηση: «Μπορεί να φτάσουμε στο πυρηνικό όριο χωρίς να το καταλάβουμε»

Στο επίκεντρο των γαλλικών ανησυχιών βρίσκεται το ενδεχόμενο μια στρατιωτική επιχείρηση με συμβατικά όπλα να θεωρηθεί από τη Ρωσία απειλή τέτοιας σοβαρότητας ώστε να δικαιολογεί πυρηνική απάντηση.

Ένας Γάλλος αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι μια επίθεση εναντίον ρωσικού στόχου με μη πυρηνικό όπλο θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να προκαλέσει πυρηνικά αντίποινα.

«Εάν οι Ρώσοι δεν ερμηνεύσουν σωστά το μήνυμα, μπορεί να φτάσουμε στο πυρηνικό όριο χωρίς καν να το συνειδητοποιήσουμε», προειδοποίησε.

Η ανησυχία του Παρισιού δεν αφορά μόνο τις δυνατότητες των νέων γερμανικών όπλων, αλλά κυρίως την απουσία ενός επαρκώς αποσαφηνισμένου πλαισίου για τη χρήση τους.

Οι Γάλλοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Ευρώπη πρέπει να καθορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια ποια στρατιωτικά πλήγματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν μέρος μιας συμβατικής επιχείρησης και ποια θα μπορούσαν να προκαλέσουν επικίνδυνη κλιμάκωση.

Πύραυλοι με βεληνεκές άνω των 2.000 χιλιομέτρων

Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο των γαλλικών ανησυχιών λόγω των φιλόδοξων εξοπλιστικών της σχεδίων.

Σύμφωνα με τους Financial Times, το Βερολίνο αποκτά και αναπτύσσει πυραύλους εκτόξευσης από το έδαφος, με βεληνεκές από 500 έως και περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα.

Τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα θα επέτρεπαν στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις να πλήττουν στρατιωτικούς στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος, σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης.

Η ανάπτυξή τους εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατιωτικής αποτροπής, στην οποία συμμετέχουν επίσης η Βρετανία, η Πολωνία και κράτη της Βόρειας Ευρώπης και της Βαλτικής.

Το γερμανικό εξοπλιστικό πρόγραμμα συνοδεύεται από ιδιαίτερα υψηλές αμυντικές δαπάνες, οι οποίες, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναμένεται να φτάσουν τα 780 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στην πενταετία έως το τέλος του 2030.

Το μέγεθος των επενδύσεων και η δυνατότητα πραγματοποίησης πληγμάτων μεγάλης ακτίνας δράσης αυξάνουν την ανάγκη συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών συμμάχων.

Γιατί η Γαλλία φοβάται ότι θα θεωρηθεί υπεύθυνη για γερμανικά πλήγματα

Ιδιαίτερη σημασία έχει η νέα προσέγγιση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για την ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή.

Τον Μάρτιο, ο Μακρόν άνοιξε τη συζήτηση για το πώς το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο θα μπορούσε να συμβάλει στην προστασία και άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

Η στρατηγική αυτή, που περιγράφεται ως «προωθημένη αποτροπή», προβλέπει στενότερη συνεργασία με ευρωπαϊκούς εταίρους, διατηρώντας τον ιδιαίτερο ρόλο της Γαλλίας ως πυρηνικής δύναμης.

Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, Γάλλοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Μόσχα θα μπορούσε να θεωρήσει το Παρίσι συνυπεύθυνο για στρατιωτικές ενέργειες που θα πραγματοποιούσαν χώρες οι οποίες συμμετέχουν στο ευρύτερο γαλλικό πλαίσιο αποτροπής.

Ένας αξιωματούχος χρησιμοποίησε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για να περιγράψει τον κίνδυνο: «Εάν προσκαλέσεις κάποιον στο σπίτι σου, είσαι υπεύθυνος εάν το βάλει φωτιά».

Η αναλογία αυτή αποτυπώνει την ανησυχία ότι μια απόφαση του Βερολίνου ή άλλης ευρωπαϊκής πρωτεύουσας θα μπορούσε να έχει άμεσες συνέπειες για τη Γαλλία, ακόμη και εάν η ίδια δεν συμμετείχε επιχειρησιακά στο πλήγμα.

Η «πυρηνική γραμματική» που, σύμφωνα με το Παρίσι, δεν διαθέτει το Βερολίνο

Γάλλοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η εμπειρία της χώρας τους ως πυρηνικής δύναμης έχει δημιουργήσει ένα σύνολο άγραφων κανόνων για τη διαχείριση στρατιωτικών κρίσεων.

Ένας από αυτούς περιέγραψε το πλαίσιο αυτό ως μια ιδιαίτερη «πυρηνική γραμματική και λεξιλόγιο».

Όπως εξήγησε στους Financial Times, πρόκειται για συνήθειες και πρακτικές που αναπτύχθηκαν σταδιακά και αφορούν τον τρόπο με τον οποίο μια πυρηνική δύναμη μεταδίδει μηνύματα αποτροπής και ερμηνεύει τις κινήσεις των αντιπάλων της.

Κατά την εκτίμησή του, η Γερμανία δεν διαθέτει αντίστοιχη εμπειρία.

Το Παρίσι θεωρεί επομένως αναγκαία τη διαμόρφωση ενός σαφούς και, στο μέτρο του δυνατού, δημόσιου δόγματος, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος παρερμηνειών από τη Ρωσία.

Η απάντηση του Βερολίνου: «Συμφωνούμε απόλυτα»

Παρά τις ανησυχίες που εκφράζονται από τη γαλλική πλευρά, οι γερμανικές αρχές δεν εμφανίζονται αντίθετες στην ανάγκη συντονισμού.

Αντιθέτως, υψηλόβαθμος Γερμανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι το Βερολίνο συμφωνεί πλήρως με την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης.

Όπως ανέφερε, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες χρειάζονται κοινό δόγμα και κοινή κατανόηση των διαδοχικών σταδίων μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής κλιμάκωσης.

«Δεν πρόκειται για κάτι που ζητούν οι Γάλλοι και στο οποίο εμείς αντιστεκόμαστε», διευκρίνισε.

Ο ίδιος επισήμανε ότι η ανάπτυξη όπλων για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος έπρεπε εξαρχής να συνοδεύεται από συμφωνία σχετικά με τους όρους ανάπτυξης και χρήσης τους.

Σύμφωνα με τη γερμανική πλευρά, οι επίσημες συνομιλίες είχαν καθυστερήσει εξαιτίας των εσωτερικών συζητήσεων στη Γαλλία για το μέλλον της πυρηνικής στρατηγικής της.

Πλέον, ωστόσο, οι διαβουλεύσεις αποκτούν μεγαλύτερη δυναμική.

Στο τραπέζι κοινή δήλωση Γαλλίας, Γερμανίας και Βρετανίας

Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι η έκδοση κοινής δήλωσης από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία, η οποία θα περιγράφει τις βασικές αρχές της συνεργασίας τους.

Ωστόσο, Γερμανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι μια τέτοια συμφωνία απέχει ακόμη από την οριστικοποίησή της.

Η Βρετανία, η δεύτερη ευρωπαϊκή πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ, συμμετέχει επίσης στις συζητήσεις με το Βερολίνο.

Λονδίνο και Βερολίνο έχουν συμφωνήσει να αναπτύξουν από κοινού όπλα βεληνεκούς άνω των 2.000 χιλιομέτρων, στο πλαίσιο διμερούς αμυντικής συμφωνίας που υπεγράφη το 2024.

Σύμφωνα με Βρετανό αξιωματούχο, οι δύο χώρες εξετάζουν και το ενδεχόμενο συμμετοχής της Γαλλίας στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.

Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε στους Financial Times ότι αναπτύσσει από κοινού με τη Βρετανία δυνατότητες πληγμάτων ακριβείας σε μεγάλο βάθος και ότι διερευνά την πιθανότητα ένταξης της Γαλλίας.

Ποιους στόχους θα μπορούσαν να πλήττουν οι νέοι πύραυλοι

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Βρετανό αξιωματούχο, ο βασικός σκοπός των νέων οπλικών συστημάτων είναι η αποδυνάμωση της στρατιωτικής ικανότητας του αντιπάλου και όχι η πραγματοποίηση επιθέσεων εναντίον πολιτικών ή πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Στους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους περιλαμβάνονται κέντρα διοίκησης και ελέγχου, κόμβοι εφοδιασμού, αποθήκες πυρομαχικών και εργοστάσια παραγωγής όπλων.

Ο αξιωματούχος διευκρίνισε ότι η στρατηγική δεν αποσκοπεί στην προσβολή κυβερνητικών κτιρίων ή πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες γνωρίζουν την ανάγκη αποφυγής ενεργειών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πυρηνική κλιμάκωση.

Η επισήμανση αυτή αποτελεί μέρος της προσπάθειας να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο ρόλος των συμβατικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς στην ευρωπαϊκή άμυνα.

ΝΑΤΟ: Οι κινήσεις ενός κράτους μπορεί να αποδοθούν σε ολόκληρη τη Συμμαχία

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία και για το ΝΑΤΟ.

Ο Γερμανός στρατηγός Ίνγκο Γκέρχαρτς, επικεφαλής της διοίκησης της Συμμαχίας που είναι υπεύθυνη για την άμυνα της Κεντρικής Ευρώπης και της ανατολικής πτέρυγας, προειδοποίησε ότι οι αποφάσεις για πλήγματα μεγάλης εμβέλειας δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως εθνικές υποθέσεις.

Μιλώντας την προηγούμενη εβδομάδα στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Βερολίνου, επισήμανε ότι αρκετές χώρες της πρώτης γραμμής διαθέτουν πλέον δυνατότητες πραγματοποίησης τέτοιων επιθέσεων.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι σχετικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τους υπόλοιπους συμμάχους.

Όπως εξήγησε, η Ρωσία ενδέχεται να θεωρήσει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια ενός κράτους-μέλους αποτελεί ενέργεια ολόκληρου του ΝΑΤΟ.

Κατά συνέπεια, οι δυνατότητες πληγμάτων ακριβείας σε μεγάλο βάθος πρέπει να εντάσσονται στη συνολική στρατηγική της Συμμαχίας.

Η ευρωπαϊκή επανεξοπλιστική προσπάθεια και ο κίνδυνος κλιμάκωσης

Η συζήτηση μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου αναδεικνύει τις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η προσπάθεια της Ευρώπης να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατιωτική αυτονομία.

Η Γερμανία επιχειρεί να αναλάβει σημαντικότερο ρόλο στην ευρωπαϊκή άμυνα, εγκαταλείποντας σταδιακά τη συγκρατημένη στρατιωτική προσέγγιση που χαρακτήρισε την πολιτική της μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Την ίδια ώρα, η Γαλλία επιδιώκει να διευρύνει τον ρόλο της πυρηνικής της αποτροπής, ενώ η Βρετανία συμμετέχει σε νέα προγράμματα ανάπτυξης όπλων μεγάλης εμβέλειας.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Φραντς-Στέφαν Γκάντι, με έδρα τη Βιέννη, προειδοποίησε ότι η Γερμανία πρέπει να καθορίσει με σαφήνεια τις προτεραιότητες επιλογής στόχων, τη διαδικασία έγκρισης στρατιωτικών επιχειρήσεων και τους μηχανισμούς διαχείρισης της κλιμάκωσης.

Κατά την εκτίμησή του, η γερμανική πολιτική ηγεσία δεν έχει ακόμη εξετάσει επαρκώς τις στρατηγικές συνέπειες της δυνατότητας πραγματοποίησης πληγμάτων βαθιά στο ρωσικό έδαφος.

Η διαμόρφωση κοινής αντίληψης για τη χρήση αυτών των όπλων θεωρείται επομένως κρίσιμη τόσο για την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής αποτροπής όσο και για τη μείωση του κινδύνου στρατιωτικών παρεξηγήσεων.

Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύουν οι Financial Times δεν είναι εάν η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει ισχυρότερα όπλα, αλλά πώς θα εξασφαλίσει ότι η χρήση τους δεν θα οδηγήσει σε μια σύγκρουση πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που επιδιώκει να αποτρέψει.