Διπλωματική καταιγίδα στον Ειρηνικό: Ο Πούτιν στα αμφισβητούμενα νησιά Κουρίλες προκαλεί την οργή του Τόκιο

Η απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να επισκεφθεί τα αμφισβητούμενα νησιά Κουρίλες άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο γεωπολιτικής έντασης στον Βόρειο Ειρηνικό, προκαλώντας την άμεση και σφοδρή αντίδραση της Ιαπωνίας. Η επίσκεψη αυτή αναζωπυρώνει μια ιστορική εδαφική διαμάχη που χρονολογείται από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής για τη Ρωσία και ενισχύοντας το ψυχροπολεμικό κλίμα στην Ανατολική Ασία.

Βλαντιμίρ Πούτιν/ Ιαπωνία

Πηγή: Japan Times

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Η απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να επισκεφθεί τα διαπελονικούμενα νησιά Κουρίλες προκάλεσε την άμεση και σφοδρή αντίδραση της Ιαπωνίας, πυροδοτώντας εκ νέου μια ιστορική διαμάχη.
  • Η Ιαπωνία επιμένει ότι τα νησιά αποτελούν «εγγενώς ιαπωνικό έδαφος», με την εδαφική διαφορά να χρονολογείται από το 1945 και να εμποδίζει την υπογραφή συνθήκης ειρήνης.
  • Η επίσκεψη υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει το Κρεμλίνο στην περιοχή, η οποία φιλοξενεί τη βασική στρατιωτική αεροπορική βάση της Ρωσίας και έχει εξοπλιστεί συστηματικά.

Ένα νέο κεφάλαιο γεωπολιτικής έντασης άνοιξε στον Βόρειο Ειρηνικό, καθώς η απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να επισκεφθεί τα νησιά Κουρίλες προκάλεσε την άμεση και σφοδρή αντίδραση της Ιαπωνίας. Η κίνηση αυτή του Ρώσου Προέδρου,  η πρώτη του επίσκεψη στην αμφισβητούμενη αλυσίδα νησιών, πυροδοτεί εκ νέου μια ιστορική διαμάχη που παραμένει ανοιχτή από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια περίοδο που οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται ήδη στο χαμηλότερο σημείο τους.

 

Ιστορικές αξιώσεις και διπλωματικό αδιέξοδο

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στο νησί Ιτουρούπ (γνωστό ως Ετορόφου στην Ιαπωνία), ένα από τα τέσσερα νοτιότερα νησιά του αρχιπελάγους που η Ιαπωνία αποκαλεί «Βόρειες Περιοχές». Ο Ιάπωνας Υπουργός Εξωτερικών, Τοσιμίτσου Μοτέγκι, προέβη σε αυστηρές δηλώσεις, τονίζοντας ότι τα νησιά αποτελούν «εγγενώς ιαπωνικό έδαφος, τόσο ιστορικά όσο και βάσει του διεθνούς δικαίου».

 

 

Η εδαφική αυτή διαφορά χρονολογείται από το 1945, όταν η Σοβιετική Ένωση, προσάρτησε τα νησιά και απέλασε περίπου 17.000 Ιάπωνες κατοίκους. Αυτή η εκκρεμότητα αποτελεί μέχρι και σήμερα τον βασικό λόγο για τον οποίο Μόσχα και Τόκιο, δεν έχουν υπογράψει επίσημη συνθήκη ειρήνης.

 


Οι προσπάθειες επίλυσης έχουν βρεθεί σε πλήρες αδιέξοδο, ενώ η απόφαση της Ιαπωνίας να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 πάγωσε κάθε δίαυλο ουσιαστικού διαλόγου.

Στρατιωτικό προπύργιο και επίδειξη ισχύος

Πέρα από τη συμβολική της διάσταση, η παρουσία του Πούτιν στο Ιτουρούπ, όπου επιθεώρησε τοπικές υποδομές και συνομίλησε με κατοίκους, υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει το Κρεμλίνο στην περιοχή. Το συγκεκριμένο νησί φιλοξενεί τη βασική στρατιωτική αεροπορική βάση της Ρωσίας στο αρχιπέλαγος, το οποίο η Μόσχα, έχει εξοπλίσει συστηματικά την τελευταία δεκαετία.

 

 


Η στρατιωτικοποίηση της περιοχής, σε συνδυασμό με τις τακτικές ρωσικές ασκήσεις και τις κοινές ναυτικές περιπολίες με την Κίνα, όπως η πρόσφατη διέλευση πολεμικών πλοίων από στενό των Κουρίλων, επιτείνουν την ανησυχία της Ιαπωνίας.

Η επίσκεψη αυτή επιβεβαιώνει πως η Ρωσία είναι αποφασισμένη να εδραιώσει την κυριαρχία της στην περιοχή, αγνοώντας τις ενστάσεις του Τόκιο και ενισχύοντας το ψυχροπολεμικό κλίμα στην Ανατολική Ασία.