Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Οι ελεγκτικές αρχές επιδιώκουν να κοινοποιήσουν τα ειδοποιητήρια προστίμων και οριστικού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2026, προτού επέλθει η παραγραφή τους.
- Με απόφαση του ΣτΕ μπαίνουν νέες «κόκκινες γραμμές» στα όρια παραγραφής, καθώς κρίθηκε αντισυνταγματική η δυνατότητα δεκαετούς επέκτασης για υποθέσεις των ετών 2012-2017 που πλέον αρχειοθετούνται.
- Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, τα ποσά που έχουν ήδη βεβαιωθεί ή καταβληθεί δεν διαγράφονται αυτόματα, απαιτώντας σχετική προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή στα διοικητικά δικαστήρια.
Από “κόσκινο”περνά η Εφορία τις υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, τα αναδρομικά ποσά, τα τέλη κυκλοφορίας που δεν έχουν καταβληθεί, ΦΠΑ και η φορολογία ακινήτων, των οποίων η παραγραφή θα γίνει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ουσιαστικά οι ελεγκτικές αρχές θα επιδιώξουν να κοινοποιήσουν στους υπόχρεους τα ειδοποιητήρια με την επιβολή προστίμου και του οριστικού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου πριν την εκπνοή του έτους. Και αυτό διότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 και μετά δεν θα μπορεί να γίνει καταλογισμός φόρων και προστίμων σε «παλαιές» υποθέσεις, στις οποίες έχουν παρέλθει η 5ετία.
Η παραγραφή
Ωστόσο, με απόφαση 1246/2026 του ΣτΕ μπαίνουν νέες «κόκκινες γραμμές» στα όρια παραγραφής των φορολογικών υποθέσεων. Ειδικότερα, η ΑΑΔΕ εξέδωσε πρόσφατα σχετική εγκύκλιο στην οποία επισημαίνει πως, είναι αντισυνταγματική η μεταβατική διάταξη με την οποία οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούσαν να επεκτείνουν έως και σε 10 χρόνια τον χρόνο παραγραφής φορολογικών αξιώσεων.
Σημειώνεται δε πως σύμφωνα με την Αρχή, έχει παραγραφεί το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης για την κοινοποίηση πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού φόρου πράξεων επιβολής προστίμων για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής που αφορούν στις χρήσεις 2012 και 2013 και στα φορολογικά έτη 2014 -2017.
Επίσης επισημαίνεται πως, οι υποθέσεις που συμπεριλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής σχετίζονται με:
- την έκδοση των πλαστών φορολογικών στοιχείων ή των εικονικών.
- τη λήψη των εικονικών τιμολογίων.
- τη νόθευση των φορολογικών παραστατικών.
- τη καταχώριση στα βιβλία αγορών ή εξόδων που δεν έγινε και για τα οποία δεν εκδόθηκαν φορολογικά στοιχεία.
Στην εγκύκλιο της ΑΑΔΕ διευκρινίζεται πως, δεν μπορεί να γίνει η κοινοποίηση νέας καταλογιστικής πράξης βάσει της 10ετούς παράτασης για τις χρήσεις αυτές.
Κατά αυτόν τον τρόπο, γίνεται η οριστική αρχειοθέτηση των υποθέσεων των ετών 2012 -2017 και για αυτές σταματεί η διενέργεια των ελέγχων που είναι σε εξέλιξη αλλά και η κοινοποίηση καταλογιστικών πράξεων.
Τι ισχύει με τη μη καταβολή των προστίμων
Αξίζει να σημειωθεί πως, δεν διαγράφονται με την απόφαση του ΣτΕ αυτόματα τα ποσά που έχουν ήδη βεβαιωθεί ή καταβληθεί, όπως αναφέρεται στην ίδια εγκύκλιο της ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με την Αρχή, δεν γίνεται διαγραφή των ποσών που έχουν καταλογιστεί για τις χρήσεις 2012 και 2013 και τα φορολογικά έτη 2014 έως 2017 αλλά ούτε και γίνεται επιστροφή χωρίς προηγούμενη ακύρωση ή τροποποίηση των σχετικών πράξεων από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή τα διοικητικά δικαστήρια.
Ουσιαστικά, το ότι παραγράφεται το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης για την έκδοση και την κοινοποίηση της πράξης, δεν σημαίνει πως καταργείται η φορολογική υποχρέωση, αλλά ότι οι υπόχρεοι οφείλουν να προχωρήσουν στην υποβολή προσφυγών είτε στη ΔΔΕΔ είτε στα διοικητικά δικαστήρια.
Επιπλέον στην εγκύκλιο της Αρχής επισημαίνεται πως, σε περιπτώσεις για τις οποίες έχει γίνει έκδοση ή κοινοποίηση των σχετικών πράξεων φόρου ή προστίμων, η υποβολή των μηνυτήριων αναφορών για εγκλήματα φοροδιαφυγής γίνεται αμελλητί στον αρμόδιο εισαγγελέα. Αυτό εφαρμόζεται ακόμη και στις περιπτώσεις που έχει γίνει έκδοση πράξεων αλλά δεν μπορεί να γίνει κοινοποίηση αυτών εξαιτίας της παραγραφής.
Στη μηνυτήρια αναφορά θα πρέπει να αναγράφεται ρητά πως δε μπορούν να κοινοποιηθούν οι πράξεις.
Η αναφορά αποστέλλεται χωρίς καθυστέρηση στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής φορολογικών ετών 2015 έως και 2017 που έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί μέχρι και τις 8 Νοεμβρίου 2026, οριστικές πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου για φόρους, τέλη και εισφορές ή πράξεις επιβολής προστίμου για περιπτώσεις εικονικών φορολογικών στοιχείων για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των 75.000 ευρώ, που αφορούν σε εγκλήματα φοροδιαφυγής τα οποία τυποποιούνται ως βασικά αδικήματα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), χωρίς να έχουν καταβληθεί τα σχετικά ποσά από τον υπόχρεο, ή η ενδικοφανής προσφυγή έχει απορριφθεί και ο υπόχρεος δεν έχει καταβάλει τα καταλογισθέντα ποσά ή έχει προσφύγει κατά της απόφασης αυτής στο διοικητικό δικαστήριο.
Σε ποιες περιπτώσεις το Δημόσιο ασκεί τα δικαιώματά του
Το δημόσιο μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα επιβολής φόρων στις υποθέσεις που πλησιάζουν σε παραγραφή εάν δώσει χρονικό περιθώριο 20 ημερών στον φορολογούμενο, προκειμένου ο τελευταίος να μπορέσει να προχωρήσει στην κατάθεση τυχόν διαφωνίας με τα ευρήματα των ελεγκτών και τα προς καταβολή ποσά.
Μετά η φορολογική αρχή μέσα σε διάστημα 10 ημερών υποχρεούται να εξετάσει τα νέα δεδομένα και να κοινοποιήσει την οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου στον ελεγχθέντα φορολογούμενο.
Οι εν λόγω διαδικασίες θα πρέπει να ολοκληρωθούν πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2026 αλλά και η εγρήγορση από τους μηχανισμούς της ΑΑΔΕ.
Η παραγραφή:
- γίνεται στο χρόνο εντός του οποίου η φορολογική-ελεγκτική αρχή έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στον καταλογισμό των φόρων και των προστίμω και όχι όμως στη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου.
- δεν διακόπτεται εάν δεν έχει γίνει κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου στον φορολογούμενο πριν λήξει η προθεσμία παραγραφής, ακόμη κι αν έχει γίνει έκδοση της πράξης.