Εξωδικαστικός για χρέη στο Δημόσιο: Οι 9 αλλαγές που ανοίγουν την πόρτα σε περισσότερους οφειλέτες – Ποιοι κερδίζουν

εξωδικαστικός

Πιο ευέλικτος και προσβάσιμος γίνεται πλέον ο εξωδικαστικός μηχανισμός για τους οφειλέτες της Εφορίας και των δήμων. Μετά τις βελτιώσεις που προώθησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, «δεύτερη ευκαιρία» αποκτούν όσοι είχαν ενταχθεί παλαιότερα σε ρύθμιση αλλά την έχασαν επειδή δεν μπόρεσαν να την τηρήσουν, καθώς και όσοι είχαν απορριφθεί από την πλατφόρμα του εξωδικαστικού επειδή τα χρέη τους δεν έφταναν το απαιτούμενο ελάχιστο όριο οφειλής για ένταξη.

Πλέον, οι μικροφειλέτες με χρέη που ξεκινούν από τις 5.000 ευρώ αποκτούν τη δυνατότητα ρύθμισης ακόμα και σε περισσότερες από 100 δόσεις. Την ίδια στιγμή, η πλατφόρμα ανοίγει τόσο για όσους έχουν οφειλές προς τους δήμους όσο και για χρέη που προέρχονται από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν διακόψει τη λειτουργία τους. Επιπλέον, παρέχεται η επιλογή προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω της διάθεσης άλλου ακινήτου -γεγονός που μειώνει άμεσα το συνολικό χρέος-, καθώς και το όφελος της απαλλαγής από τόκους σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης.

Την εφαρμογή των νέων αλλαγών και δυνατοτήτων θέτει σε κίνηση ειδική εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, μέσα από την οποία δίνονται σαφείς οδηγίες στις εισπρακτικές υπηρεσίες για τον τρόπο διαχείρισης των αιτημάτων που θα υποβάλλουν οι νέοι δικαιούχοι.

Οι διαδικασίες αυτές προβλέπουν:

1. Δεύτερη ευκαιρία για όσους αποκλείστηκαν από τον εξωδικαστικό λόγω ορίου οφειλής: το ελάχιστο όριο οφειλής μειώθηκε σε 5.000 ευρώ, από 10.000 που ίσχυε πριν. Για παράδειγμα, οφειλέτες με χρέη 8.000 ευρώ, δεν μπορούσαν να ολοκληρώσουν την αίτηση. Επίσης, ακόμα και όσοι είχαν μεγαλύτερες οφειλές αλλά χρωστούσαν σε πολλούς πιστωτές και όχι αποκλειστικά στην εφορία, δεν μπορούσαν  να εντάξουν σε πολυμερή ρύθμιση τα χρέη τους προς το δημόσιο, αν η οφειλή δεν υπερέβαινε τα 10.000 ευρώ. Πλέον θα μπορούν όμως να υποβάλουν ξανά αίτηση, εφόσον η οφειλή τους στην ΑΑΔΕ είναι από 5.000 ευρώ και άνω.

2. Άμεση επανένταξη για όσους έχασαν ρύθμιση: όσοι είχαν ήδη κάνει εξωδικαστική συμφωνία ρύθμισης για χρέη στην εφορία αλλά την έχασαν επειδή δεν πλήρωσαν τις δόσεις τους,  μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση ξανά, ως τις 20 Μαρτίου του 2026, προκειμένου να επωφεληθούν της νέας δυνατότητας που προβλέπει ο εξωδικαστικός, για τον διαχωρισμό της κύριας κατοικίας από άλλα ακίνητα που τυχόν διαθέτουν. Η λύση αυτή, εκτός του ότι εξαιρεί την κατοικία τους από κατασχέσεις -ακόμα και την τελευταία στιγμή πριν διεξαχθεί πλειστηριασμός- μειώνει αυτομάτως το σύνολο της οφειλής στο ύψος της αξίας στην οποία αποτιμάται το σπίτι που διασώζουν.

3. Ρύθμιση και για τα χρέη προς δήμους, περιφέρειες ή «υπέρ τρίτων»: ο εξωδικαστικός καλύπτει πλέον και οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπα αυτών, εφόσον έχουν καταχωριστεί στα εισπρακτέα βιβλία της ΑΑΔΕ. Ως ελάχιστο όριο ορίζονται και στην περίπτωση τα 5.000 ευρώ ανά φορέα οφειλής. Επιπλέον, κατά τον ίδιο τρόπο εντάσσονται επίσης και οφειλές υπέρ τρίτων τις οποίες εισπράττει η ΑΑΔΕ, οι οποίες για τη ρύθμιση αντιμετωπίζονται σαν χρέη προς το Δημόσιο.

4. Ρύθμιση για χρέη εταιρειών που έκλεισαν ή βρίσκονται σε εκκαθάριση: μια εταιρεία που έχει λυθεί ή βρίσκεται σε εκκαθάριση, δεν μπορεί η ίδια να ζητήσει εξωδικαστική ρύθμιση. Μπορεί πλέον όμως να το κάνει το πρόσωπο το οποίο ευθύνεται απέναντι στο Δημόσιο για τα χρέη της, όπως πρώην εταίρος, διαχειριστής ή εγγυητής.

5. Αυτόματη συναίνεση για ένταξη για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες: στην απλοποιημένη διαδικασία, θεωρείται ότι συμφωνούν όλοι οι πιστωτές με την πρόταση ρύθμισης. Ισχύει για τους ευάλωτους οφειλέτες και επεκτείνεται σε επιλέξιμους, δηλαδή σε όσους έχουν εισόδημα και περιουσία έως το διπλάσιο των ορίων των ευάλωτων.

6. Άρση αποκλεισμού για όσους χρωστούν κυρίως σε μία τράπεζα: πριν τις αλλαγές, όποιος είχε τουλάχιστον το 90% των χρεών του προς έναν μόνο χρηματοδοτικό φορέα, δεν μπορούσε να μπει στην πολυμερή ρύθμιση. Αυτός ο αποκλεισμός καταργήθηκε. Μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση και για πολυμερή ρύθμιση.

7. Απαλλαγή από τόκους με εφάπαξ εξόφληση: αν σε κάποιο στάδιο της ρύθμισης μπορεί ο οφειλέτης να εξοφλήσει πρόωρα το υπόλοιπο της ρύθμισης, έχει έκπτωση στους τόκους των δόσεων που απομένουν. Ισχύει τόσο στη διμερή όσο και στην πολυμερή ρύθμιση. Η έκπτωση μπορεί να προκύψει και όταν το ποσό προεξόφλησης προέρχεται από συμψηφισμό, απόδοση κατάσχεσης ή παρακράτηση.

8. «Κούρεμα» και για παρακρατούμενους ή επιρριπτόμενους φόροι: καταργήθηκε ο ειδικός αποκλεισμός που ίσχυε για μείωση οφειλής αν προέρχεται από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους (ΦΠΑ, ΦΜΥ κλπ). Το υπόλοιπό τους μπορεί πλέον να διαγραφεί στο τέλος της ρύθμισης, όπως και οι άλλες οφειλές. Το ποσό που πληρώνει ο οφειλέτης, χωρίς τόκους, δεν μπορεί όμως να είναι μικρότερο από την αρχική βασική οφειλή αυτών των φόρων.

9. Ειδικές ρυθμίσεις για αθλητικούς φορείς: αθλητικά σωματεία μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να υποβάλουν νέα αίτηση εξωδικαστικής ρύθμισης άμεσα, όταν αλλάζει η αγωνιστική τους κατηγορία και η οικονομική τους κατάσταση. Επιπλέον, αλλάζει ο τρόπος αποτίμησης για την αξιολόγηση γηπέδων που ανήκουν σε αθλητικούς συλλόγους ή σωματεία, καθώς λαμβάνεται υπόψη η υψηλότερη από δύο εκθέσεις εκτιμητών.

Οφέλη και υποχρεώσεις

Μέσω της ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος λειτουργεί πλέον σε μόνιμη βάση, όσοι έχουν οφειλές προς το Δημόσιο μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να εξασφαλίσουν ακόμα και διπλάσιο αριθμό δόσεων -και μάλιστα με σχεδόν το μισό επιτόκιο- σε σύγκριση με τις 120 δόσεις της έκτακτης ρύθμισης που θέσπισε το Υπουργείο Οικονομικών και ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει η ΑΑΔΕ. Ενδεικτικά, μια οφειλή 7.000 ευρώ προς την Εφορία μπορεί να υπαχθεί σε διμερή ρύθμιση, η οποία διαμορφώνεται αυτόματα από τον αλγόριθμο του μηχανισμού βάσει των εισοδημάτων και της περιουσίας του οφειλέτη, οδηγώντας σε μηνιαία δόση κάτω των 70 ευρώ (για 120 δόσεις με επιτόκιο 3%).

Αντίστοιχα, μία οφειλή ύψους 12.000 ευρώ βεβαιωμένο στην ΑΑΔΕ μπορεί να τακτοποιηθεί σε 240 δόσεις, με τη μηνιαία καταβολή να διαμορφώνεται περίπου στα 69 ευρώ. Την ίδια στιγμή, για μια οφειλή 5.200 ευρώ προς κάποιον δήμο, ένας ευάλωτος οφειλέτης έχει τη δυνατότητα ρύθμισης σε 120 δόσεις των 50 ευρώ, ποσό που αποτελεί και το κατώτατο μηνιαίο όριο δόσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Παράλληλα με την ένταξη στον εξωδικαστικό, αναστέλλονται οι κατασχέσεις και χορηγείται φορολογική ενημερότητα, μόλις ενεργοποιηθεί η ρύθμιση, με την καταβολή της πρώτης δόσης. Ωστόσο η ένταξη δεν αναστέλλει αυτόματα κάθε κατάσχεση. Για να γίνει αυτό, πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί νόμιμα και τυχόν χρέη που ο οφειλέτης επέλεξε να μην εντάξει στη ρύθμιση.

Η προστασία δεν ενεργοποιείται αν υπάρχει ή δημιουργηθεί άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή, καθώς και αν δεν έχουν υποβληθεί δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε ετών. Η αναστολή όμως μπορεί να αφορά και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη της ρύθμισης. Επιπλέον, όταν υπολογίζεται η παρακράτηση για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας, δεν λαμβάνονται υπόψη τα ποσά τα οποία προβλέπεται να διαγραφούν μέσω της ρύθμισης, εφόσον ο οφειλέτης την τηρήσει έως το τέλος της.