Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι προτιμούν να κοιμούνται αργά το βράδυ αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα άγχους και μοναξιάς σε σύγκριση με τους πρωινούς τύπους.
- Το αίσθημα της μοναξιάς κατά τη διάρκεια της νύχτας αποδείχθηκε ο βασικός κρίκος που εξηγεί αυτή τη σχέση.
- Η αντιμετώπιση της νυχτερινής μοναξιάς μπορεί να αποτελέσει έναν ουσιαστικό στόχο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωή των βραδινών τύπων.
Οι συνήθειες ύπνου δεν επηρεάζουν μόνο τη σωματική υγεία, αλλά φαίνεται ότι συνδέονται και με την ψυχική ευεξία. Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι προτιμούν να κοιμούνται αργά το βράδυ αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα άγχους και μοναξιάς σε σύγκριση με τους πρωινούς τύπους.
Πώς οι συνήθειες ύπνου επηρεάζουν την ψυχική υγεία
Η ώρα που επιλέγετε να πάτε για ύπνο το βράδυ μπορεί να είναι ο κρυφός παράγοντας πίσω από την μοναξιά και το άγχος, σύμφωνα με νέα επιστημονικά ευρήματα. Έρευνα αποκαλύπτει ότι όσοι προτιμούν να κοιμούνται αργά το βράδυ αναφέρουν χειρότερη ψυχική υγεία και εντονότερο αίσθημα απομόνωσης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης, που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο SLEEP 2026 στις ΗΠΑ, έδειξαν ότι τα άτομα με βραδινό χρονότυπο (όσοι προτιμούν να κοιμούνται και να ξυπνούν αργότερα) εμφανίζουν χειρότερη ψυχική υγεία, μεγαλύτερη γενική μοναξιά, καθώς και αυξημένη βραδινή μοναξιά. Όπως αναφέρει το Study Finds, και τα δύο είδη μοναξιάς παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σύνδεση μεταξύ του χρονότυπου και της ψυχικής ευεξίας.
Η σύνδεση ανάμεσα στον αργοπορημένο ύπνο και το άγχος
Τα ευρήματα δείχνουν ότι όσοι ακολουθούν καθυστερημένα ωράρια ύπνου παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα άγχους. Το αίσθημα της μοναξιάς κατά τη διάρκεια της νύχτας αποδείχθηκε ο βασικός κρίκος που εξηγεί αυτή τη σχέση.
Οι βραδινοί τύποι τείνουν να υποφέρουν περισσότερο από νυχτερινή μοναξιά, η οποία στη συνέχεια συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους. Όταν ελήφθη υπόψη η νυχτερινή μοναξιά, η άμεση σχέση μεταξύ του χρονότυπου και του άγχους έπαψε να είναι στατιστικά σημαντική – γεγονός που υποδηλώνει ότι ο έμμεσος αντίκτυπος της νυχτερινής απομόνωσης είναι το «κλειδί».
«Τα άτομα με καθυστερημένο πρόγραμμα ύπνου ανέφεραν χειρότερη ψυχική υγεία εν μέρει επειδή βίωναν μεγαλύτερη μοναξιά –συμπεριλαμβανομένου του συναισθήματος μοναξιάς τη νύχτα– και αυξημένα επίπεδα άγχους», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Alec Harlow από το Πανεπιστήμιο Brigham Young στη Γιούτα.
«Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τόσο οι ημερήσιες όσο και οι νυχτερινές κοινωνικές εμπειρίες είναι σχετικές όταν εξετάζουμε την ψυχική υγεία στους βραδινούς τύπους», συμπλήρωσε ο ειδικός.
Τι είναι ο χρονότυπος και γιατί έχει σημασία
Ο χρονότυπος περιγράφει τη φυσική τάση ενός ατόμου σχετικά με τις ώρες ύπνου και αφύπνισης. Οι βραδινοί τύποι είναι πιο ευάλωτοι σε μια «κοινωνική ασυμβατότητα» με τα συμβατικά καθημερινά ωράρια της κοινωνίας.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου (AASM), ο ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία και απαιτεί:
- Επαρκή διάρκεια
- Υψηλή ποιότητα
- Κατάλληλο συγχρονισμό και σταθερότητα
- Απουσία διαταραχών ύπνου
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Στη μελέτη συμμετείχαν 442 άτομα μέσω της ερευνητικής πλατφόρμας Prolific. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν διαδικτυακά ερωτηματολόγια για:
- Τον χρονότυπό τους (ρωτηματολόγιο Morningness-Eveningness).
- Τη νυχτερινή μοναξιά (κλίμακα Nocturnal Loneliness Scale).
- Το άγχος (κλίμακα PROMIS Anxiety Short Form).
Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε μοντέλο δομικών εξισώσεων για να διαπιστωθεί αν η νυχτερινή μοναξιά λειτουργεί ως διαμεσολαβητικός παράγοντας.
Ο Harlow σημείωσε ότι τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη νυχτερινή μοναξιά ως έναν πιθανό τομέα παρέμβασης: «Η αξιολόγηση και η αντιμετώπιση της μοναξιάς –συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που προκύπτουν τη νύχτα, όπως το άγχος– μπορεί να αποτελέσει έναν ουσιαστικό στόχο για θεραπευτές και κλινικούς γιατρούς, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των βραδινών τύπων».
Πότε πρέπει να αναζητήσετε βοήθεια για το άγχος
Αν αντιμετωπίζετε έντονο άγχος, οι ειδικοί υγείας συνιστούν να απευθυνθείτε στον γιατρό σας εάν:
- Δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε το άγχος, τον φόβο ή τον πανικό.
- Οι τεχνικές αυτοβοήθειας που δοκιμάζετε δεν αποδίδουν.
- Επιθυμείτε παραπομπή σε εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.