Είναι γνωστό ότι η ανατροφή μας παίζει καθοριστικό και μακροπρόθεσμο ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα μας. Όσοι έχουν μεγαλώσει με διαρκή κριτική, διαμορφώνουν την προσωπικότητά τους με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Συχνά, κουβαλούν τις εμπειρίες της πρώιμης, παιδικής ηλικίας μέχρι την ώριμη περίοδο της ενηλικίωσης, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά και τις αλληλεπιδράσεις με τους άλλους.
Αν κατά τα διαμορφωτικά χρόνια της ζωής σας, δεχόσασταν έντονη κριτική, μπορεί να αναγνωρίσετε κάποια από τα 8 χαρακτηριστικά των ανθρώπων που μεγαλώνουν με τον τρόπο αυτό.
Οι άνθρωποι που μεγάλωσαν με συνεχή κριτική συνήθως εμφανίζουν αυτά τα 8 χαρακτηριστικά αργότερα στη ζωή τους
- Υπερβολική κριτική
- Ευαισθησία στην κριτική
- Τελειομανία
- Αίσθημα παροδικότητας
- Φόβος απόρριψης
- Ιδιαίτερα έντονη ενσυναίσθηση
- Δυσκολία στην εμπιστοσύνη
- Ψυχική ανθεκτικότητα
Πώς τα 8 χαρακτηριστικά των ενηλίκων σχετίζονται με τις πρώιμες εμπειρίες και την αποδοχή κριτικής στην παιδική ηλικία
Υπερβολική κριτική
Αν ο άνθρωπος μεγαλώσει σε περιβάλλον διαρκούς επίκρισης, δεν θα είναι απίθανο αργότερα, η φωνή της κριτικής να στραφεί προς τον εαυτό. Οι ενήλικες που δέχθηκαν ανελέητη κριτική, συχνά γίνονται υπερβολικά σκληροί με τον εαυτό τους. Θέτουν δυσθεώρητα υψηλά πρότυπα και όταν δεν τα καταφέρνουν, απογοητεύονται οικτρά.
Η αυτοκριτική τους πιάνει κάθε πλευρά της ζωής και του χαρακτήρα τους, από την εμφάνιση, την εργασιακή επίδοση, τις σχέσεις και όλες τις εκφάνσεις της προσωπικότητάς τους. Οι άνθρωποι αυτοί βασανίζονται από τον ατελείωτο διάλογο της κριτικής, σε κάθε ενέργεια, απόφαση και σκέψη, που αντικατοπτρίζει την κριτική που δέχτηκαν ως παιδιά. Η αναγνώριση αυτού του μοτίβου συμπεριφοράς μπορεί όμως να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς τη συμπόνοια και την αποδοχή του εαυτού τους.
Ευαισθησία στην κριτική
Η παιδική ηλικία σε περιβάλλον διαρκούς επίκρισης, δημιουργεί υπερβολική ευαισθησία σε οποιασδήποτε μορφής κριτική. Για τους ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν υπό την μόνιμη κριτική των άλλων, και η παραμικρή παρατήρηση μπορεί να φαντάζει απειλητική.
Δεν είναι εύκολο να ζει κανείς υπό τον φόβο της κριτικής. Κάθε σχόλιο και επικριτική άποψη, μπορεί να διαλύσει την αυτοεκτίμησή τους. Όταν όμως, οι άνθρωποι μπορέσουν να αναγνωρίσουν την υπερβολική τους ευαισθησία ως παράγωγο της ανατροφής τους, τότε η διαχείρισή της, είναι πιο εύκολη, καθώς ο άνθρωπος μπορεί να διαχωρίσει την εποικοδομητική κριτική από την καταστροφική επίκριση και έτσι διευκολύνει τη ζωή του.
Τελειομανία
Η τελειομανία είναι ένα πολύ συχνό γνώρισμα των ανθρώπων που έχουν μεγαλώσει σε επικριτικό περιβάλλον. Ως άμυνα, οι άνθρωποι αυτοί προσπαθούσαν πάντα να αγγίξουν την τελειότητα, σε κάθε έκφανση της ζωής τους.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, μας πληροφορεί σχετικά με τη σύνδεση της τελειομανίας με ορισμένες διαταραχές της ψυχικής υγείας, περιλαμβανομένου του άγχους και της κατάθλιψης. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι τελειομανείς άνθρωποι θέτουν μη ρεαλιστικά υψηλούς στόχους για τον εαυτό τους, με αποτέλεσμα ν’ απογοητεύονται.
Το αδιάλειπτο κυνήγι της τελειότητας μπορεί να οδηγήσει στην εξουθένωση καθώς και να ζημιώσει, συν τω χρόνω, την παραγωγικότητα του ατόμου.
Αίσθημα παροδικότητας
Το βάρος της διαρκούς κριτικής κάνει τον άνθρωπο να λαχταρά το μόνιμο και το σταθερό στη ζωή του. Η ζωή όμως, είναι γεμάτη αλλαγές, όπως και οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι εμπειρίες μας, όλα αλλάζουν. Είναι καλό να μάθουμε να δεχόμαστε τις αλλαγές και να τις αφήνουμε να μας βελτιώνουν και να μας διαμορφώνουν.
Φόβος απόρριψης
Μεγαλώνοντας μέσα σε συνεχόμενη επίκριση, ο άνθρωπος μαθαίνει να προσέχει την κάθε του κίνηση, ζώντας στον φόβο ότι κάτι θα πάει στραβά και θα τον απορρίψουν. Ο φόβος της απόρριψης δεν σταματάει ούτε με την ενηλικίωση και την αλλαγή του περιβάλλοντος. Οι άνθρωποι δεν ανοίγονται ούτε στις σχέσεις ούτε στον χώρο της εργασίας, αφού ζουν υπό το κράτος του φόβου ότι θα τους απορρίψουν.
Ο φόβος τους αυτός είναι κατάλοιπο του παρελθόντος και απαιτείται συνειδητή προσπάθεια προκειμένου ο άνθρωπος να απαλλαγεί από αυτόν.
Ιδιαίτερα έντονη ενσυναίσθηση
Ένα κάπως απροσδόκητο γεγονός είναι ότι, συχνά τα άτομα που μεγαλώνουν σε περιβάλλον υπερβολικής κριτικής, αναπτύσσουν ιδιαίτερη ενσυναίσθηση. Όσο και αν ακούγεται αρχικά παράδοξο, έχει λογική, καθώς οι άνθρωποι αυτοί είναι καλοί στο να αντιλαμβάνονται το άγχος και τη στεναχώρια. Γενικά, τα θύματα της ανηλεούς κριτικής, είναι καλά συντονισμένα με τα συναισθήματα των άλλων. Η εξαιρετική τους αυτή ευαισθησία, τους καθιστά ανθρώπους με υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης.
Μπορεί η ενσυναίσθηση να μοιράζει κάτι το θετικά, όμως πρέπει να θυμάστε ότι η έντονη συμπόνοια που αισθάνονται μπορεί να τους καταπλακώσει. Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαίο για τα άτομα αυτά, να μάθουν να διατηρούν υγιή συναισθηματικά όρια.
Δυσκολία στην εμπιστοσύνη
Η εμπιστοσύνη, είναι ο θεμέλιος λίθος κάθε υγιούς σχέσης αλλά και πρόκληση για εκείνους που έτυχε να μεγαλώσουν σε περιβάλλον διαρκούς κριτικής. Όταν η κριτική είναι επαναλαμβανόμενο μοτίβο της ανατροφής, μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα αμφιβολίας και ανασφάλειας. Με την πάροδο του χρόνου, γίνεται βαθιά ριζωμένος φόβος εγκατάλειψης και ανησυχίας ότι οι άλλοι τελικά θα τους απογοητεύσουν ή θα τους πληγώσουν, όπως συνέβη και στο παρελθόν.
Ο φόβος αυτός εκφράζεται μέσω της δυσκολίας στην εμπιστοσύνη. Ως εκ τούτου, οι άνθρωποι που μεγάλωσαν με πολλή κριτική, νιώθουν ότι είναι καλύτερο να κρατούν τους άλλους πάντα σε απόσταση.
Ψυχική ανθεκτικότητα
Όσες δυσμένειες και προκλήσεις και αν αντιμετώπισαν οι άνθρωποι που έχουν μεγαλώσει μέσα σε περιβάλλον κριτικής, αξίζει να τους αναγνωρίσουμε ότι είναι άνθρωποι που κατάφεραν να αποκτήσουν ψυχική ανθεκτικότητα. Η ζωή έχει τον τόπο να μετατρέπει τις δυσκολίες σε δύναμη. Η διαρκής κριτική και επίκριση όσο και αν είναι εμπειρίες επώδυνες, μπορεί να γίνουν η μήτρα για τη διαμόρφωση εξαιρετικά μεγάλης ψυχικής δύναμης καθώς είναι άνθρωποι που έχουν αντέξει τις φουρτούνες της ζωής και μάλιστα, έχουν βγει δυνατότητες και πλέον ικανοί να διαχειριστούν τα σκαμπανεβάσματά της.
Φυσικά, η ανθεκτικότητα δεν συνεπάγεται τη λήθη, όμως είναι ένα ισχυρό εργαλείο για τη διαχείριση του μέλλοντος και απόδειξη της ισχύος του πνεύματός τους καθώς και του ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν όποια δυσκολία και αν τους παρουσιαστεί στη ζωή.
Tip: Η ανατροφή ενός ανθρώπου σε περιβάλλον διαρκούς κριτικής μπορεί πράγματι να διαμορφώσει τον χαρακτήρα και τη ζωή μας με ποικίλους τρόπους. Η κατανόηση των επιδράσεων αυτών μπορεί ωστόσο, να ανοίξει τον δρόμο για την υπέρβαση και την ανάπτυξη.
Να θυμάστε πως, ακόμη και αν αυτά τα χαρακτηριστικά είναι συνηθισμένα και διέπουν τους ανθρώπους οι οποίοι έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον διαρκούς κριτικής, δεν σημαίνει ότι είναι μόνιμα ή αναλλοίωτα. Η βελτίωση και η αλλαγή είναι δυνατές, και ποτέ δεν είναι αργά να ξεκινήσουμε το ταξίδι προς την αποδοχή του εαυτού και την ανάπτυξη της ψυχικής ανθεκτικότητας.
