Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Μια νέα πρωτοποριακή μελέτη ανατρέπει τα δεδομένα για τον κρατήρα Ames, χρονολογώντας την πρόσκρουση 100 εκατομμύρια χρόνια αργότερα από ό,τι πιστευόταν.
- Αυτή η νέα χρονολόγηση συνδέει τη δημιουργία του κρατήρα με μια βίαιη μαζική εξαφάνιση που αφάνισε το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας ζωής της Γης πριν από 372 εκατομμύρια χρόνια.
- Η νέα ραδιομετρική μέθοδος χρονολόγησης ουρανίου-μολύβδου (U-Pb) σε κρυστάλλους ζιρκονίου αποδείχθηκε εξαιρετικά ακριβής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποκρυπτογράφηση άλλων κοσμικών συγκρούσεων.
Μια ανατρεπτική επιστημονική ανακάλυψη έρχεται να ξαναγράψει την ιστορία των μεγάλων καταστροφών του πλανήτη μας, συνδέοντας έναν γιγάντιο, θαμμένο κρατήρα με ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της επίγειας ζωής.
Για χρόνια, ο υπόγειος κρατήρας Ames, με το εντυπωσιακό πλάτος των 16 χιλιομέτρων, θεωρούνταν ένα απομονωμένο γεωλογικό αποτύπωμα του παρελθόντος. Ωστόσο, μια νέα πρωτοποριακή μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα: Η πρόσκρουση του μετεωρίτη συνέβη 100 εκατομμύρια χρόνια αργότερα από ό,τι υπολογιζόταν, «κουμπώνοντας» ακριβώς πάνω σε μια βίαιη μαζική εξαφάνιση ειδών που ισοπέδωσε τα θαλάσσια οικοσυστήματα πριν από 372 εκατομμύρια χρόνια.
Αξιοποιώντας μια νέα μέθοδο ανάλυσης κρυστάλλων, οι επιστήμονες δεν βρήκαν απλώς τον «ένοχο» μιας αρχαίας καταστροφής, αλλά απέκτησαν και ένα πανίσχυρο εργαλείο για την αποκρυπτογράφηση άλλων κοσμικών συγκρούσεων στο μέλλον.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν διαπίστωσαν ότι ο υπόγειος κρατήρας πρόσκρουσης Ames, πλάτους 16 χιλιομέτρων, σχηματίστηκε από την πρόσκρουση μετεωρίτη 100 εκατομμύρια χρόνια αργότερα από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, συνδέοντας τη δημιουργία του με μια βίαιη μαζική εξαφάνιση που αφάνισε το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας ζωής της Γης πριν από 372 εκατομμύρια χρόνια.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η ραδιομετρική μέθοδος με τη χρήση κρυστάλλων ζιρκονίου, η οποία χρησιμοποιήθηκε για τη χρονολόγηση του κρατήρα Ames, θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να χρονολογήσουν άλλες αρχαίες τοποθεσίες πρόσκρουσης μετεωριτών ή να προσθέσει συμπληρωματικές πληροφορίες σε ήδη χρονολογημένους σχηματισμούς προσκρούσεων.
Η κατάρριψη του παλιού σεναρίου: Από την Ορδοβίκια περίοδο στη μεγάλη θαλάσσια καταστροφή
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο κρατήρας πρόσκρουσης που εξέτασαν οι ερευνητές είναι θαμμένος κάτω από αρκετά στρώματα ιζηματογενών πετρωμάτων. Γνωστός ως δομή πρόσκρουσης Ames, αποτελεί επίσης μια σημαντική πηγή παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Επειδή βρίσκεται κοντά σε μια σειρά αρχαίων προσκρούσεων μετεωριτών σε ολόκληρη τη βορειοαμερικανική ήπειρο, οι οποίες σημειώθηκαν πριν από περίπου 467,5 εκατομμύρια χρόνια -ένα φαινόμενο που ονομάζεται «Ορδοβίκιο Γεγονός Μετεωριτών»- οι επιστήμονες υπέθεταν ότι ο κρατήρας Ames ήταν παρόμοιας ηλικίας.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η συχνότητα των προσκρούσεων γύρω από εκείνη την περίοδο έχει ωθήσει ορισμένους να υποστηρίξουν ότι η Γη ίσως διέθετε κάποτε έναν δακτύλιο από συντρίμμια αστεροειδών, παρόμοιο με αυτόν του Κρόνου. Μέχρι σήμερα, η τοποθεσία είχε χρονολογηθεί αποκλειστικά με βάση τα απολιθωμένα δόντια ενός αρχαίου πλάσματος που έμοιαζε με χέλι, του κωνόδοντος, τα οποία ανακαλύφθηκαν μέσα στα πετρώματα.
Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα πίσω από τη νέα προσπάθεια ανέφερε ότι τα υπολείμματα του κωνόδοντος θα μπορούσαν να έχουν «ανακατευτεί» κατά τη διάρκεια μιας πολύ μεταγενέστερης πρόσκρουσης, δημιουργώντας έτσι μια λανθασμένη συσχέτιση.
Κρύσταλλοι ζιρκονίου: Το κλειδί για τη χρονολόγηση της αρχαίας πρόσκρουσης
Αντί να βασιστούν στα απολιθωμένα δόντια, ο Ντάνι Στόκλι (Danny Stockli), κοσμήτορας της Σχολής Γεωεπιστημών Τζάκσον (Jackson School of Geosciences) και συγγραφέας της μελέτης, μαζί με τους συνεργάτες του, εφάρμοσαν μια τεχνική που εξετάζει τη δομή των κρυστάλλων ζιρκονίου που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στα πετρώματα της περιοχής, προκειμένου να προσδιορίσουν πότε σχηματίστηκαν.
Ο Στόκλι ανέφερε ότι η ραδιομετρική χρονολόγηση ουρανίου-μολύβδου (U-Pb) σε ζιρκόνια είναι ο πλέον ακριβής τρόπος για τη χρονολόγηση γεγονότων όπως οι μεγάλες προσκρούσεις αστεροειδών στην ιστορία της Γης, καθώς οι μικροδομές του ζιρκονίου μπορούν να καταγράψουν τις πιέσεις κλονισμού από τέτοια βίαια συμβάντα.
«Αυτοί οι μικροί κρύσταλλοι μας επιτρέπουν να γυρίσουμε πίσω στον χρόνο και να μάθουμε για τις μεγάλες αλλαγές στα αρχαία τοπία της Γης», εξήγησε ο Στόκλι. Όταν ένα ζιρκόνιο δέχεται την επίδραση μιας ακραίας δύναμης, επανακρυσταλλώνεται με έναν «πολύ συγκεκριμένο τρόπο», όπως περιέγραψε η ομάδα.
Με κάποια βοήθεια από τη NASA, οι ερευνητές απεικόνισαν τους κρυστάλλους που συλλέχθηκαν από τον κρατήρα Ames χρησιμοποιώντας καθοδοφωταύγεια και περίθλαση οπισθοσκεδαζόμενων ηλεκτρονίων (EBSD). Όπως ήλπιζαν, οι δοκιμές αποκάλυψαν ότι οι κρύσταλλοι ζιρκονίου σχηματίστηκαν πριν από περίπου 370 εκατομμύρια χρόνια, όταν ένας μετεωρίτης προσέκρουσε στην περιοχή του Ames.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτή η ημερομηνία αποδεικνύει ότι το γεγονός της πρόσκρουσης που δημιούργησε τον υπόγειο πλέον κρατήρα «δεν θα μπορούσε να αποτελεί μέρος του Ορδοβίκιου Γεγονότος Μετεωριτών».
Αντίθετα, η νέα ημερομηνία, η οποία είναι κατά 100 εκατομμύρια χρόνια μεταγενέστερη από το γεγονός που υποστηριζόταν μέχρι πρότινος, συμπίπτει απόλυτα με τη μαζική εξαφάνιση ειδών της Φράσνιας-Φαμένιας περιόδου, η οποία σημειώθηκε πριν από περίπου 372 εκατομμύρια χρόνια. Όπως και η πρόσκρουση που συνέβαλε στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων, αυτό το γεγονός αφάνισε το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας ζωής στη Γη.
«Όποια τεχνική κι αν χρησιμοποιούσαμε, καταλήγαμε πάντα σε αυτό το μεταγενέστερο χρονικό σήμα», εξήγησε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Ελίζαμπεθ Κάτλος (Elizabeth Catlos), αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Γεωλογικών και Πλανητικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Τέξας (UT).
Η αναζήτηση τελείωσε: Η πρόσκρουση Ames βρήκε τη θέση της στην ιστορία
Συζητώντας τη σημασία των ευρημάτων, η Κάτλος ανέφερε ότι το αποτέλεσμα αυτό αφαιρεί «ένα σημαντικό πιόνι από το Ορδοβίκιο Γεγονός Μετεωριτών» και το τοποθετεί στο γεγονός της Φράσνιας-Φαμένιας περιόδου. «Εδώ είναι το μέρος όπου ανήκει αυτή η πρόσκρουση», δήλωσε.
Η ερευνητική ομάδα επεσήμανε επίσης την αξία της ακριβέστερης χρονολόγησης για γεγονότα μαζικής εξαφάνισης ειδών ή άλλα συμβάντα μεγάλης κλίμακας που μπορούν να παραμορφώσουν τους κρυστάλλους ζιρκονίου.
Ο Στόκλι συμμερίστηκε αυτή την άποψη, σημειώνοντας ότι η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στη χρονολόγηση άλλων τοποθεσιών και να φέρει το βίαιο αρχαίο παρελθόν της Γης σε καθαρότερο κάδρο.
«Θα ήταν εξαιρετικό να το κάνουμε αυτό για περισσότερες τοποθεσίες πρόσκρουσης μετεωριτών σε ολόκληρη την ήπειρο, ώστε να αποκτήσουμε ένα πιο ακριβές χρονοδιάγραμμα για αυτά τα μεγάλα γεγονότα», εξήγησαν.