Στην αρχαία πόλη Βλαύνδος, (στη σημερινή Ουσάκ), στην Τουρκία, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν μνημειώδη ναό, ρίχνοντας φως στη θρησκευτική και πολιτιστική ζωή της πόλης, στο πέρασμα των αιώνων.
Ο Βόρειος Ναός που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, θεωρείται ότι είναι σχεδόν 1.900 ετών. Έχει χτιστεί πάνω σε ψηλό βάθρο και συνέχισε να χρησιμοποιείται μέχρι και τη Βυζαντινή Εποχή, κάνοντας την ανακάλυψη καθοριστικής σημασίας στις αδιάλειπτες ανασκαφές σε αυτή την απόμακρη και όμως στρατηγικά σπουδαία πόλη.
Μία οχυρωμένη πόλη στις άκρες του γκρεμού
Η Βλαύνδος ιδρύθηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. από Μακεδόνες στη διάρκεια της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Οι Μακεδόνες που έζησαν στην πόλη, χαρακτήριζαν την καταγωγή τους ως “Οι Μακεδόνες από την Βλαύνδο”.
Σε στρατηγικό σημείο, η πόλη είναι χτισμένη σε οροπέδιο που περιβάλλουν οι απότομοι γκρεμοί του φαραγγιού Ulubey, με πρόσβαση μέσω μιας και μόνο οχυρωμένης εισόδου.
Χάρη στη διάταξή της, η πόλη έχει χαρακτηριστεί ως “πόλη – φρούριο”, περιφρουρώντας τις ζωτικές διαδρομές που συνδέουν τη Λυδία και τη Φρυγία.
Από το 2018, οι ανασκαφές στη Βλαύνδο προχωρούν αδιάλειπτα, υπό την καθοδήγηση της διοίκησης του μουσείου Uşak, με την υποστήριξη του τουρκικού υπουργείου πολιτισμού και τουρισμού, στο πλαίσιο του προγράμματος “Κληρονομιά για το μέλλον”.
Βόρειος Ναός: Μεγαλύτερος από το Ιερό της Δήμητρας
Ο Βόρειος Ναός που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, βρίσκεται σε απόσταση μόλις 200 μέτρων από την κύρια πύλη της πόλης και είναι χτισμένος επάνω σε ορθογώνιο βάθρο μήκους 12 μέτρων, πλάτους 10 μέτρων και ύψους σχεδόν 2 μέτρων.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές μελέτες, η δομή είναι μεγαλύτερη από τον φημισμένο Ναό της Δήμητρας, το σημαντικότερο θρησκευτικό ιερό της Βλαύνδου που είναι αφιερωμένο στη θεά της γεωργίας και της γονιμότητας.
“Σε αντίθεση με τον Ναό της Δήμητρας, ο Βόρειος Ναός περιέχει στοιχεία που δείχνουν εκτεταμένη χρήση στη διάρκεια της Χριστιανικής Εποχής, μαρτυρώντας τη λατρευτική συνέχεια στον χώρο”, είπε ο επικεφαλής των ανασκαφών και διευθυντής του μουσείου της Ουσάκ, Şerif Söyler.
Εξηγεί πως, τα αρχιτεκτονικά τμήματα του ναού, τα οποία έχουν υποστεί βαριά φθορά και εν μέρει, έχουν καταρρεύσει λόγω των σεισμών, θα υποβληθούν σε εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης με την ολοκλήρωση της ανασκαφικής περιόδου.
Χριστιανικά σύμβολα μαρτυρούν εκ νέου χρήση στη Βυζαντινή περίοδο – δεν εγκαταλείφθηκε
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της ανασκαφής, είναι τρία μαρμάρινα τμήματα με λαξευμένους σταυρούς, τα οποία χρονολογούνται τον 8ο αιώνα μ.Χ. “Τα μοτίβα αυτά, μαρτυρούν με σαφήνεια πως ο ναός συνέχισε να χρησιμοποιείται ως χριστιανικός χώρος λατρείας στη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου και, δεν είχε εγκαταλειφθεί”, εξηγεί ο Söyler.
Η εκ νέου χρήση των παγανιστικών ναών ως χριστιανικών χώρων λατρείας, ήταν συνηθισμένη πρακτική στην Ανατολία, κάτι που μαρτυρά την πολιτιστική προσαρμογή και τη συνέχεια της περιοχής.
Μια ματιά στο θρησκευτικό τοπίο της Βλαύνδου
H Βλαύνδος, σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά της Ουσάκ (Τημένου θύραι), ήταν μια πολύβουη ρωμαϊκή πόλη, με ένα στάδιο, θέατρο, υδραγωγεία και ναούς. Οι αρχαιολόγοι, στη διάρκεια των πρόσφατων ανασκαφών, έχουν εστιάσει στην αποκάλυψη της κεντρικής λεωφόρου της πόλης, σε σημαντικές δημόσιες δομές και σε θρησκευτικά συμπλέγματα.
Η ανακάλυψη του Βόρειου Ναού εμπλουτίζει τη θρησκευτική ιστορία της Βλαύνδου, αναδεικνύοντας πώς εξελίχθηκαν οι ιεροί της χώροι από τη ρωμαϊκή παγανιστική λατρεία, μέχρι τον χριστιανισμό του Βυζαντίου.
Με την εξέλιξη των προσπαθειών αποκατάστασης, ο Βόρειος Ναός αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των αρχαιολόγων, συμπληρώνοντας τον ήδη φημισμένο Ναό της Δήμητρας και, προσφέροντας στους επισκέπτες σπάνια στοιχεία για περίπου δύο χιλιετίες της θρησκευτικής κληρονομιάς της Ανατολίας.
