Ένα εντυπωσιακό ζευγάρι ενωμένων ρωμαϊκών χρυσών δαχτυλιδιών —καθώς και σχεδόν 100 κομμάτια μαρμάρου— ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών στην αρχαιότερη καταγεγραμμένη πόλη της Βρετανίας.
Αρχαιολόγοι που εργάζονται στο Κόλτσεστερ έφεραν επίσης στο φως ένα μεγάλο τμήμα ρωμαϊκού κεραμιδιού, που χρησιμοποιούνταν σε λουτρά ή άλλα μεγαλεπήβολα κτίρια, καθώς και σημαντικά θεμέλια ρωμαϊκών κτισμάτων.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων του Κόλτσεστερ (Colchester Archaeological Trust) περιέγραψε τα ευρήματα κάτω από την πλατεία του Αγίου Νικολάου (St Nicholas Square) ως «απλώς την κορυφή του παγόβουνου».
«Είναι σαν εγχείρηση από κλειδαρότρυπα — παρουσιάστηκαν αυτές οι μικρές ευκαιρίες να κατεβούμε βαθιά και να ρίξουμε μια ματιά σε αυτά τα αρχαία κτίρια», δήλωσε ο Adam Wightman από την υπηρεσία.
Κύρος και μεγαλοπρέπεια
Οι αρχαιολογικές έρευνες διεξήχθησαν μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Ιουνίου 2025, ενόψει της ανάπλασης της πλατείας του Αγίου Νικολάου (St Nicholas Square).
Η εφορεία αρχαιοτήτων του Κόλτσεστερ —που πραγματοποίησε τις εργασίες για λογαριασμό του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης του Κόλτσεστερ— δήλωσε ότι η περιοχή είχε ανασκαφεί τελευταία φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1950.
Ο Wightman δήλωσε στο BBC ότι η πρόσφατη ανασκαφή συνέβαλε στο να επιβεβαιωθεί ότι υπήρχαν «πολύ μεγάλα, επιβλητικά ρωμαϊκά κτίρια» τα οποία θα είχαν ύψος «πολλών ορόφων».
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων δήλωσε ότι τα ευρήματα ανέδειξαν το κύρος και την μεγαλοπρέπεια ορισμένων από τα κτίρια.
Ο Wightman τόνισε ότι το μεγάλο θραύσμα κεραμιδιού που ανακαλύφθηκε είχε χαραγμένη επιφάνεια με ένα “ξεχωριστό μοτίβο”, που δημιουργήθηκε με σφραγίδα κυλίνδρου.
«Το σφραγισμένο σχέδιο ταιριάζει ακριβώς με παραδείγματα που ανακτήθηκαν από τις ρωμαϊκές θέρμες στο Billingsgate του Λονδίνου», δήλωσε στο BBC. «Αν και μπορεί να μην αποτελεί σαφή ένδειξη ότι υπήρχαν θέρμες στην περιοχή, σίγουρα υποστηρίζει την ιδέα ότι αυτά τα κτίρια ήταν υψηλού κύρους και διέθεταν αυτήν την ενδοδαπέδια θέρμανση που κυκλοφορούσε στους τοίχους και θερμαινόταν τα κτίρια».
Ένα “προσωπικό” εύρημα
Βρέθηκαν επίσης 98 κομμάτια μαρμάρου, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που είχαν εισαχθεί από την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Τουρκία.
«Αν πραγματοποιούσαμε μια πλήρη ανασκαφή στην τοποθεσία, θα συλλέγαμε χιλιάδες και χιλιάδες κομμάτια μαρμάρου», δήλωσε ο Wightman, προσθέτοντας ότι 2.000 κομμάτια μαρμάρου είχαν βρεθεί κατά την ανασκαφή της δεκαετίας του 1950.
«Αυτό που βρήκαμε είναι πραγματικά μόνο η κορυφή του παγόβουνου», είπε στο BBC. «Νομίζω ότι όλα δείχνουν πως υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα, πολύ μεγαλύτερη ιστορία για τα κτίρια του ρωμαϊκού Κόλτσεστερ, η οποία συνδέεται με τα στοιχεία σε αυτήν την περιοχή».
Η Εφορεία δήλωσε ότι η ανακάλυψη των ενωμένων δαχτυλιδιών —τα οποία ανήκαν σε άτομα «σημαντικής κοινωνικής θέσης»— ήταν σπάνια, ενισχύοντας την ιδέα ότι αυτό το τμήμα του Κόλτσεστερ αποτελούσε ένα «πλούσιο και σημαντικό μέρος της πόλης».
Τα δαχτυλίδια —τα οποία πιθανότατα κατασκευάστηκαν για παιδί, δεδομένου του μεγέθους τους— χρονολογούνται μεταξύ του 1ου και του 3ου αιώνα μ.Χ.
Η Εφορεία ανέφερε ότι το ένα ήταν διακοσμημένο με 25 μικροσκοπικά χρυσά σφαιρίδια τοποθετημένα σε σχήμα ρόμβου, ενώ το άλλο έφερε μια επίπεδη, επιμήκη στεφάνη διακοσμημένη με λεπτά νήματα χρυσού σύρματος που σχημάτιζαν έναν κεντρικό κύκλο με μοτίβα σε σχήμα σταγόνας εκατέρωθεν, αναπαριστώντας πιθανώς ένα λουλούδι.
Πρόκειται για ένα «ιδιαίτερα προσωπικό εύρημα», δήλωσε η Εφορεία, προσθέτοντας ότι αποτελεί υπενθύμιση πως το ρωμαϊκό Κόλτσεστερ «δεν αποτελούνταν μόνο από κτίρια, αλλά από ανθρώπους και οικογένειες που ζούσαν μέσα σε αυτά».
Η Δημοτική Σύμβουλος, Julie Young, αναπληρώτρια επικεφαλής και υπεύθυνη του τομέα στέγασης στο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης του Κόλτσεστερ, δήλωσε ενθουσιασμένη με τα ευρήματα, επισημαίνοντας ότι αναδεικνύουν «τη σημασία της πόλης ανά τους αιώνες και προσθέτουν νέο βάθος στην ιστορία μας ως η πρώτη πόλη της Βρετανίας».
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Αρχαιολογική Εφορεία του Κόλτσεστερ για τη σχολαστική δουλειά και τη φροντίδα της καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας», πρόσθεσε.
«Η τεχνογνωσία τους διασφαλίζει ότι η κληρονομιά μας γίνεται σεβαστή και καταγράφεται, ενώ ταυτόχρονα δημιουργείται ένας δυναμικός δημόσιος χώρος για όλους».
Το συμβούλιο ανέφερε ότι η προσφάτως νέα πλατεία του Αγίου Νικολάου ήταν «ήδη… ένας εξαιρετικά δημοφιλής χώρος», καθώς φιλοξένησε μια ρόδα λούνα παρκ τα Χριστούγεννα και αναμένονται μηνιαίες Κυριακάτικες αγορές.