Καταθέσεις εργαζομένων και εμπειρογνωμόνων που περιλαμβάνονται στη δικογραφία αποκαλύπτουν πως η οσμή προπανίου στο εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» ήταν έντονη και διαρκής ήδη από τον Ιούνιο του 2025. Παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις, το πρόβλημα δεν λύθηκε, καθώς η ιδιοκτησία φέρεται να διαφώνησε στο οικονομικό σκέλος με ιδιώτη τεχνικό που επισκέφθηκε τον χώρο.
Η αδιαφορία αυτή οδήγησε στη σύλληψη του ιδιοκτήτη της βιομηχανίας μπισκότων το απόγευμα του Σαββάτου, έπειτα από παρέμβαση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), καθώς η Εισαγγελία αναβάθμισε τις κατηγορίες για την έκρηξη που προκάλεσε τον θάνατο πέντε γυναικών πριν από τρεις εβδομάδες.
Από πλημμέλημα σε κακούργημα
Το κατηγορητήριο μετατράπηκε πλέον από εξ αμελείας πλημμέλημα σε κακούργημα με ενδεχόμενο δόλο, εξέλιξη που ενεργοποίησε την έκδοση εντάλματος σύλληψης από τον Ανακριτή Τρικάλων. Ο επιχειρηματίας οδηγήθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση όπου κρατείται, ενώ η απολογία του έχει προγραμματιστεί για το πρωί της Τρίτης.
Στη διάθεση της υπεράσπισης βρίσκεται από το Σάββατο ο ογκωδέστατος φάκελος της δικογραφίας, τον οποίο υπέβαλε στην Εισαγγελία το ειδικό κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ). Το κατηγορητήριο-φωτιά εδράζεται σε ένα συμπαγές αποδεικτικό υλικό που περιλαμβάνει περισσότερες από 50 καταθέσεις εργαζομένων και εξειδικευμένων εμπειρογνωμόνων, καθώς και ένα πλούσιο αρχείο από φωτογραφίες και βίντεο από τον τόπο της τραγωδίας.
Αυτά τα στοιχεία αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία στοιχειοθετείται η αναβάθμιση της δίωξης, τεκμηριώνοντας τις εγκληματικές παραλείψεις που οδήγησαν στην έκρηξη, ενώ αναμένονται και τα πορίσματα από το Χημείο και το ΕΜΠ για τις σωληνώσεις.
Το υπόγειο που μετατράπηκε σε «βόμβα» μεγατόνων
Τα ευρήματα της ΔΑΕΕ περιγράφουν μια εφιαλτική εικόνα κακοτεχνιών. Σύμφωνα με την, ένας διαβρωμένος σωλήνας στο υπόγειο, ο οποίος είχε τοποθετηθεί παράνομα απευθείας πάνω στο χώμα, φθάρηκε από λιπάσματα γειτονικών χωραφιών. Η διαρροή μετέτρεψε τον χώρο σε μια «βόμβα», η οποία πυροδοτήθηκε από έναν σπινθήρα όταν μία εργάτρια άνοιξε το ζεστό νερό της βρύσης για να πλύνει τα χέρια της.
Η ισχύς της έκρηξης ήταν τρομακτική, καθώς υπολογίζεται στα 185 κιλά ζελατινοδυναμίτιδας (TNT), με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατο των πέντε εργαζομένων.
Δικηγόρος θυμάτων: Αντιμέτωπος μέχρι και με ισόβια ο ιδιοκτήτης
Σύμφωνα με τον δικηγόρο των οικογενειών των θυμάτων, Χρήστο Πατούνα, η δίωξη αφορά την πρόκληση έκρηξης με ενδεχόμενο δόλο, από την οποία προήλθαν θάνατοι, έγκλημα το οποίο επισύρει την ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Η πλευρά των θυμάτων έχει ήδη διορίσει τεχνικό σύμβουλο για να στηρίξει τα συμπεράσματα αυτά, ενώ αύριο αναμένεται η λήψη αντιγράφων της δικογραφίας για την πλήρη αξιολόγηση των στοιχείων, ανέφερε ο κ. Πατούνας στο ΕΡΤnews.
Όσον αφορά την απόδοση των ποινικών ευθυνών, ο κ. Πατούνας διευκρίνισε ότι σε μια ανώνυμη εταιρεία, ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι ο κατά νόμον υπεύθυνος που λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις και εξουσιοδοτείται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Η πλευρά της κατηγορίας αναμένει τα ευρήματα από τους κατασχεθέντες φακέλους για να διαπιστωθεί ποιος υπέγραψε τις μελέτες και ποιος έδωσε τις εντολές για τις τεχνικές παρεμβάσεις – συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για εμπλοκή ανειδίκευτων τεχνιτών στις κρίσιμες σωληνώσεις.
Εικονική ασφάλεια και απόκρυψη στοιχείων
Η έρευνα της ΔΑΕΕ επεκτείνεται πλέον και στις ευθύνες των μηχανικών που υπέγραψαν τις μελέτες, καθώς εντοπίστηκαν σοβαρές ανακρίβειες στα τοπογραφικά διαγράμματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιχείρηση φέρεται να απέκρυψε από την Πυροσβεστική και την Περιφέρεια την ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών, οι οποίες είχαν τοποθετηθεί σε απόσταση μικρότερη από την προβλεπόμενη των 7,5 μέτρων από τα όρια της έκτασης.
Η εισαγγελική έρευνα διευρύνεται πλέον σε βάθος χρόνου, ξεκινώντας από τα θεμέλια της υπόθεσης: τις αρχικές άδειες και τις μελέτες των πολιτικών και μηχανολόγων μηχανικών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προδιαγραφές βάσει των οποίων εγκαταστάθηκαν οι υπογείες σωληνώσεις και οι δεξαμενές προπανίου. Παρόλο που οι εγκαταστάσεις αυτές διέθεταν εγκρίσεις από ειδικό πραγματογνώμονα έως και το 2024, οι πιστοποιήσεις αυτές αφορούσαν αποκλειστικά την καλή λειτουργία και όχι την άρτια ή ορθή τοποθέτησή τους.
Νέα φωτογραφικά ντοκουμέντα
Παράλληλα, οι φωτογραφίες που ήρθαν στο φως αποκαλύπτουν εικονικά συστήματα ασφαλείας.H βάνα αποκοπής αερίου δεν ήταν συνδεδεμένη με κάποιο σύστημα ανίχνευσης και δεν είναι τοποθετημένη στον κεντρικό κλάδο, αλλά σε διακλάδωση. Επίσης, οι ακροδέκτες της βάνας αποκοπής έχουν πάνω χρώμα από τη βαφή του τοίχου, γεγονός που δείχνει σύμφωνα με την ΕΡΤ, ότι επί μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν ασύνδετοι ή μπορεί να μην συνδέθηκαν ποτέ.
Σε άλλη φωτογραφία φαίνεται ότι δίπλα στο καλώδιο της ηλεκτρικής παροχής υπάρχει ένας σωλήνας που είναι κατεστραμμένος από την οξείδωση. Όταν αυτός ο σωλήνας αποκαλύφθηκε στο σκάμμα η έντονη μυρωδιά αερίου απο τα σημείο διαφυγής κατέκλυσε τον χώρο. Όπως επισημαίνουν πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση, ο σωλήνας παροχής αερίου δεν έχει προστασία πολυαιθυλενίου όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία για απόλυτη στεγάνωση του χάλυβα.
Ο χώρος παραμένει αποκλεισμένος για την αποφυγή αλλοίωσης στοιχείων, ενώ η ανάκριση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
«Case study» για την ασφάλεια των βιομηχανιών η έκρηξη στη «Βιολάντα»
Η απόφαση της ανακριτικής αρχής να αναβαθμίσει το κατηγορητήριο για την πολύνεκρη έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα βασίζεται σε συγκεκριμένες ενδείξεις και αποδεικτικά στοιχεία που προέκυψαν από τις καταθέσεις, σύμφωνα με τον Αντιστράτηγο ε.α. και καθηγητή Χημείας, Μιχάλη Χάλαρη, ο οποίος μίλησε στην ΕΡΤ.
Ο κ. Χάλαρης τόνισε πως η προανακριτική διαδικασία κινείται με την απαιτούμενη ταχύτητα και ορθότητα. Παράλληλα, υπογράμμισε πως αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πόρισμα των πέντε διορισμένων πραγματογνωμόνων, οι οποίοι θα δώσουν την οριστική επιστημονική απάντηση για τα αίτια της έκρηξης, πέρα από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Διάτρητοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί
Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, καθώς οι παραλείψεις στις εγκαταστάσεις φαίνεται πως δεν είχαν εντοπιστεί εγκαίρως. Ο κ. Χάλαρης επεσήμανε ότι, αν και υπάρχουν οι απαραίτητες δομές ελέγχου, παρατηρούνται συχνά ελλείψεις όπως η διενέργεια ελέγχων «επί χάρτου» και όχι στην ουσία των εγκαταστάσεων. Η έλλειψη ουσιαστικής εποπτείας επιτρέπει σε βιομηχανικές μονάδες να λειτουργούν βασιζόμενες αποκλειστικά στην κρίση του εκάστοτε ιδιοκτήτη, ο οποίος ενδέχεται να μην μεριμνά για την ασφάλεια.
