Η καταστροφική και φονική κακοκαιρία που έπληξε την Άνω Γλυφάδα, την οποία γέμισε με τόνους λάσπης και φερτών υλικών, και στοίχισε την ζωή μίας 56χρονης γυναίκας που επέστρεφε στο σπίτι της, δεν ήταν αποτέλεσμα ενός και μόνο παράγοντα, αλλά της εκρηκτικής «συνάντησης» υψηλής ραγδαιότητας βροχόπτωσης με χρόνιες ανθρώπινες παρεμβάσεις στα ρέματα του Υμηττού, σε συνδυασμό με τις μορφολογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής.
Ρεπορτάζ: Κωνσταντίνα Χαϊνά
Όπως κατέγραψε χθες (22/01) η κάμερα του enikos.gr, η Άνω Γλυφάδα θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο, με τους κατοίκους να επισημαίνουν πως δεν υπάρχει τίποτα να μπορεί πλέον να εμποδίσει τα νερά από το βουνό, όπως και όλα τα μπάζα που πετιούνται ανεξέλεγκτα στον Υμηττό, και κατέκλυσαν τόσο την οδό Κυρίλλου και Μεθοδίου, καθώς και τις οδούς Ανθέων και Μετσόβου, οι οποίες είναι μπαζωμένα και «χτισμένα» ρέματα που ξεκινούν από το βουνό.
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στο enikos.gr o κ. Μιχάλης Διακάκης, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδικότητα στις φυσικές καταστροφές, στην Γλυφάδα, η οποία χαρακτηρίζεται ευαίσθητη στις ισχυρές βροχοπτώσεις, υπάρχουν ρέματα με πολύ μικρές λεκάνες απορροής, σε μεγάλες κλίσεις εδάφους.
Η απάντηση στην ερώτηση σχετικά με το τι πραγματικά έφταιξε και τα ρέματα του βουνού «κατέβασαν» όγκους φερτών υλικών μέσα στην κατοικημένη περιοχή και πώς μια έντονη καταιγίδα λίγων ωρών προκάλεσε τέτοια καταστροφή, για τον κ. Διακάκη κρύβεται σε τρεις κρίσιμους παράγοντες. «Υπάρχουν τρία συγκεκριμένα στοιχεία που οδήγησαν σε αυτή την χαοτική κατάσταση. Το πρώτο, είναι η πολύ μεγάλη ραγδαιότητα του φαινομένου, κυρίως το τρίωρο 18:00-21:00. Το δεύτερο είναι ότι το νερό που κατεβαίνει, μέσα από το ρέμα, μέσα από την φυσική του κοίτη που φτάνει στην πόλη, και συγκεκριμένα στην Ανθέων, υπάρχει ένας αγωγός που υποτίθεται θα το παραλάμβανε. Το πρόβλημα όμως είναι, πως όταν έχουμε τόσα φερτά υλικά, οι αγωγοί ομβρίων φράζουν και δεν επαρκούν, ενώ το τρίτο στοιχείο, είναι οι δασικές πυρκαγιές».
Σχετικά με τις κατοικίες που είναι χτισμένες στους πρόποδες του βουνού, ο κ. Διακάκης αναφέρει πως αποτελούν μέρος του συνολικού προβλήματος, το οποίο είναι δισεπίλυτο. «Αυτές εντάσσονται σε ένα σχέδιο πόλης, αλλά η χωροταξία δεν έχει λάβει υπόψιν, και δεν λαμβάνει ακόμη, τις ζώνες πλημμυρικού κινδύνου. Γενικώς, κινδυνεύουμε και θα κινδυνεύουμε δεδομένης και της κλιματικής αλλαγής, αλλά μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάσταση. Πρώτα από όλα, θα βοηθούσαν τα φράγματα ορεινής υδρονομίας που δίνουν το περιθώριο να ανασχέσουμε τη ροή και να συγκρατήσουμε τα φερτά υλικά. Ωστόσο, και αυτά, σε ένα ακραίο γεγονός, μπορούν να μειώσουν κατά κάποιο τρόπο την δριμύτητα των φαινομένων και των επιπτώσεων μέσα στην πόλη, όχι να μηδενίσουν τον κίνδυνο. Παράλληλα, μακροπρόθεσμα, θα μπορούσαμε να διανοίξουμε τα ρεύματα, όσο μπορούμε, και να απομακρύνουμε τις κατασκευές, όπου φυσικά είναι πρακτικά εφικτό».
Από την πλευρά του, ο κ. Κωνσταντίνος Λουπασάκης, καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, απέδωσε την έκταση της καταστροφής, κυρίως σε ανθρώπινες παρεμβάσεις στα ρέματα της περιοχής, ενώ οι πυρκαγιές των προηγούμενων ετών, δεν αποτελούν την κύρια αιτία. «Πράγματι, οι φωτιές δυσκόλεψαν τις συνθήκες στον ορεινό όγκο, αλλά δεν είναι αυτές που αύξησαν την στερεοπαροχή ή την παροχή των υδάτων».
Ο κ. Λουπασάκης επισκέφθηκε την πληγείσα περιοχή και προχώρησε σε αυτοψία, και για τον ίδιο, ο βασικός παράγοντας που δημιούργησε τις εικόνες διάλυσης, ήταν η τεράστια ποσότητα υλικών που μετέφερε το νερό από το βουνό. «Μεγάλα τμήματα της κοίτης του ρέματος έχουν μπαζωθεί, και στα φερτά υλικά εντοπίστηκαν τσιμέντα, τούβλα και προϊόντα κατεδάφισης, τα οποία είχαν απορριφθεί παράνομα στο βουνό, το οποίο πρέπει να καθαριστεί», όπως μπορείτε να δείτε και στις παρακάτω φωτογραφίες και βίντεο του enikos.gr.
Παράλληλα, ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου επεσήμανε πως ενδεχομένως να έπαιξαν ρόλο και τα επιχώματα που έχουν κατασκευαστεί σε κλάδους του ρέματος, στις οδούς Κυρίλλου και Μεθοδίου και Μετσόβου, που κόβουν την ροή του ποταμού.
Συγκεκριμένα, όπως εξηγεί ο ίδιος, τα επιχώματα αυτά, ουσιαστικά λειτουργούν ως άτυπα φράγματα, χωρίς όμως σωστές τεχνικές προδιαγραφές. «Για παράδειγμα, στην οδό Μετσόβου, το επίχωμα είχε κατασκευαστεί το 2025, όπως βλέπω από τις δορυφορικές εικόνες. Αυτό, έχει καταπέσει τελείως και έχει αστοχήσει. Ενδέχεται, να τροφοδότησε το νερό με φερτά υλικά, καθώς και να “παγίδευσε” ποσότητες νερού, τις οποίες απελευθέρωσε μαζικά και απότομα. Στο ρεύμα της Ευρυάλης, στους κλάδους οι οποίοι είναι πάνω από την Κυρίλλου και Μεθοδίου, διαπίστωσα στον έναν, ένα τεράστιο επίχωμα το οποίο φράζει και αυτό την κοίτη του ποταμού. Εν ολίγοις, οι συγκεκριμένες κατασκευές, συγκεντρώνουν νερό και όταν αστοχήσουν, δίνουν τεράστια πλημμυρικά κύματα».
