Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, τόνισε πως με τη Συνταγματική Αναθεώρηση «δοκιμάζεται η ωριμότητα όλου του πολιτικού συστήματος και η δυνατότητά του να διαλέγεται υπεύθυνα».
- Η πρόταση της ΝΔ για την αναθεώρηση περιλαμβάνει 34 αλλαγές σε τέσσερις βασικές ομάδες (ταυτοτικές, κοινωνικές, θεσμικές, αναπτυξιακές), με κομβικές προτάσεις όπως η αναθεώρηση του άρθρου 16 για μη κρατικά πανεπιστήμια.
- Ο κ. Στυλιανίδης κάλεσε την Επιτροπή Αναθεώρησης να αποφασίσει τον νέο καταστατικό Χάρτη «με το βλέμμα στραμμένο όχι στις επόμενες εκλογές, αλλά στις επόμενες γενιές», προειδοποιώντας παράλληλα κατά του «ιδιότυπου συνταγματικού λαϊκισμού».
«Η παράταξή μου, η Νέα Δημοκρατία, για ακόμη μια φορά επιδιώκει να αποδείξει στον ελληνικό λαό ότι από τότε που την ίδρυσε ο Εθνάρχης Κωνσταντίνος Καραμανλής, ταυτίζεται πάντα με τις κορυφαίες επιλογές για τον λαό και το έθνος», δήλωσε ο εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, κατά τη «συζήτηση και λήψη απόφασης για τον ορισμό προθεσμίας υποβολής της έκθεσης της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, σύμφωνα με το άρθρο 119 του ΚτΒ», στην Ολομέλεια.
Ο κ. Στυλιανίδης, αναφερόμενες στις 34 αλλαγές-προσθήκες-βελτιώσεις που περιλαμβάνει η πρόταση προς Αναθεώρηση του Συντάγματος που έχει καταθέσει η ΝΔ, σημείωσε ότι «σήμερα έχουμε μια σπάνια ευκαιρία, αξιοποιώντας την εμπειρία απανωτών κρίσεων που αντιμετωπίσαμε με επιτυχία, να σχεδιάσουμε τον νέο Πολιτειακό Χάρτη της πατρίδας μας, υπερβαίνοντας μικροκομματικές διαφορές και πάθη».
«Έχουμε διδαχθεί από την ιστορία μας ότι ακόμη και τα τελειότερα Συντάγματα στα χέρια ασυνείδητων ή αδιάφορων λειτουργών απέτυχαν, ενώ ακόμα και ατελή Συντάγματα στα χέρια ευσυνείδητων λειτουργών λειτούργησαν τέλεια», τόνισε ο εισηγητής της ΝΔ.
Όπως επεσήμανε, το Σύνταγμα του 1975 «παρόλο που είναι προϊόν μιας άλλης εποχής, παραμένει ανθεκτικό αλλά και επίκαιρο, αποδεικνύοντας τον διαχρονικό χαρακτήρα του αξιακού κώδικα που εκφράζει, όμως καθίσταται αναγκαία η προσαρμογή του στα σύγχρονα δεδομένα που δημιουργούν οι νέες διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες, η κλιματική αλλαγή, οι εξελίξεις της επιστήμης και της τεχνολογίας, καθώς και η δημιουργία πολλών παράλληλων και παρεμβατικών εννόμων τάξεων και αυτό μας θέτει όλους ενώπιον των ευθυνών μας και μας καλεί να αναλάβουμε νέες θεσμικές πρωτοβουλίες».
Σύμφωνα με τον βουλευτή, η αναθεωρητική διαδικασία που ξεκινά σε λίγο είναι η κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, στην οποία «δεν αντιπαρατίθενται κυβέρνηση και αντιπολίτευση, αλλά δοκιμάζεται η ωριμότητα όλου του πολιτικού συστήματος και η δυνατότητά του να διαλέγεται υπεύθυνα, νηφάλια και επιστημονικά τεκμηριωμένα, δημιουργώντας συναινέσεις. Επίσης, δοκιμάζεται η δυνατότητα των πολιτικών κομμάτων και των βουλευτών να παρουσιάσουν καινοτόμες ιδέες και έξυπνες προτάσεις για την Ελλάδα του μέλλοντος».
Ο εισηγητής της πλειοψηφίας είπε ότι «πριν από μερικούς μήνες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ως επικεφαλής της πλειοψηφίας, όπως είχε προεκλογικά δεσμευτεί, έδωσε το σήμα έναρξης μιας εσωτερικής αλλά παράλληλα και μιας δημόσιας διαβούλευσης για την αναθεώρηση του Συντάγματος, ενόψει της μετεξέλιξης της παρούσας Βουλής από κοινή σε προτείνουσα Βουλή».
“Η Επιτροπή Αναθεώρησης να καταφέρει να αρθεί πάνω από τις τρέχουσες μικροκομματικές και διαχειριστικές αντιπαραθέσεις”
Θέτοντας τις γραμμές που θα πρέπει να κινηθεί αυτή η κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, υπογράμμισε πως «η αναθεωρητική συζήτηση στην προτείνουσα Βουλή έχει ως αποκλειστικό στόχο να επισημάνει διατάξεις που πρέπει να συμπληρωθούν, να αναθεωρηθούν, να καταργηθούν ή και να θεσπιστούν για πρώτη φορά. Τώρα θα αποφασιστεί τι πρέπει να αλλάξουμε, αλλά όχι πώς θα το αλλάξουμε; Το περιεχόμενο είναι το διακύβευμα της αναθεωρητικής Βουλής που θα προκύψει μετά τις εκλογές από νέο συσχετισμό δυνάμεων και θα απαιτεί συναινέσεις. Η επιτυχία, επομένως, του παρόντος εγχειρήματος είναι η Επιτροπή Αναθεώρησης της προτείνουσας Βουλής να καταφέρει να αρθεί πάνω από τις τρέχουσες μικροκομματικές και διαχειριστικές αντιπαραθέσεις και να αποφασίσει τον νέο καταστατικό Χάρτη με το βλέμμα στραμμένο όχι στις επόμενες εκλογές, αλλά στις επόμενες γενιές». Γι’ αυτό, πρόσθεσε, «έχουμε χρέος να μην προσχωρήσουμε σε έναν ιδιότυπο συνταγματικό λαϊκισμό τον οποίο φαίνεται, δυστυχώς, να υιοθετεί μέρος της αντιπολίτευσης. Η θεσμική λογική και η νηφάλια μετεξέλιξη της σύγχρονης ελληνικής Πολιτείας δεν πρέπει να αφήσουμε να διαμορφωθεί από δημοσκοπικές αναλύσεις και ακραίες προσεγγίσεις που μπορεί εφήμερα να ικανοποιούν το λαϊκό αίσθημα ή τη δημοσιογραφική επιδίωξη της τηλεθέασης, αλλά μεσομακροπρόθεσμα καταστρέφουν τη βασική αρχή της δημοκρατίας μας».
Ο κ. Στυλιανίδης ανέφερε ότι «η όποια αναθεωρητική πρωτοβουλία πρέπει να εναρμονίζει έξυπνα το εθνικό Σύνταγμα με τη διεθνή έννομη τάξη, χωρίς βέβαια να αλλοιώνει τον σκληρό αξιακό του πυρήνα. Συνθέτοντας τις εκατοντάδες προτάσεις που κατατέθηκαν από βουλευτές, εκπροσώπους της Δικαιοσύνης, την ΚΕΔΕ, ειδικούς επιστήμονες και άλλους φορείς».
Οι 4 βασικές ομάδες στις 34 αλλαγές
Όπως σημείωσε ο εισηγητής της ΝΔ, στις 34 αλλαγές «κατηγοριοποιήσαμε τέσσερις βασικές ομάδες: Οι ταυτοτικές διατάξεις που διαμορφώνουν το Πολιτιστικό Σύνταγμα, οι κοινωνικές διατάξεις που διαμορφώνουν το Κοινωνικό Σύνταγμα, οι θεσμικές διατάξεις πού εκσυγχρονίζουν το Θεσμικό Σύνταγμα, ενισχύοντας την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών (Checks and Balances), και τέλος οι αναπτυξιακές διατάξεις που οριοθετούν το Οικονομικό Σύνταγμα».
Ειδικότερα, ταυτοτικές διατάξεις που διαμορφώνουν το Πολιτιστικό Σύνταγμα είπε ότι είναι η προστασία της σημαίας ως σύμβολο εθνικής ενότητας και της ελληνικής γλώσσας και η θετική χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στις κοινωνικές διατάξεις και το κοινωνικό Σύνταγμα ενέταξε τις προτάσεις για την αναθεώρηση του άρθρου 16 και τη δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, τη διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, την προσιτή στέγη, την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Επίσης, ο εισηγητής της πλειοψηφίας τόνισε, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Οι θεσμικές διατάξεις που προτείνουμε επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών της Δημοκρατίας μας, διορθώνοντας στρεβλώσεις του παρελθόντος και συμβάλλοντας στη μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον. Περισσότερη δημοκρατία στα κόμματα θα σημαίνει ενεργοί πολίτες και άρα καλύτερη δημοκρατία των κομμάτων. Εκσυγχρονισμός για τα μέσα ενημέρωσης. Μια μόνο 6ετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Δυνατότητα αυτοδιάλυσης της Βουλής για ανανέωση λαϊκής εντολής, χωρίς προσχηματικούς λόγους. Κανόνες καλής διοργάνωσης δημοψηφισμάτων, ώστε να εμποδίζεται η δημαγωγία. Επέκταση της επιστολικής ψήφου και εντός της επικράτειας για να αυξηθεί η συμμετοχή. Το εκλογικό σύστημα να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας.
Τη θεσμική θωράκιση του ρόλου του βουλευτή και σε συνταγματικό επίπεδο, προκειμένου να ξανατονώσουμε τον νομοθετικό ρόλο (πρόταση νόμου), τον ελεγκτικό ρόλο (κοινοβουλευτικός έλεγχος) και τον διαμεσολαβητικό ρόλο του βουλευτή (επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια). Να είναι συνταγματική υποχρέωση των υπουργών να απαντούν τεκμηριωμένα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο των βουλευτών, καθώς επίσης καθίσταται υποχρεωτική η συστηματική επικοινωνία του βουλευτή με την εκλογική του περιφέρεια και η διαφανής δημόσια μεταφορά των δίκαιων συλλογικών ή ατομικών ζητημάτων προς την εκτελεστική εξουσία διά του Κοινοβουλίου. Να τηρούνται οι βασικές αρχές καλής νομοθέτησης.
Να τεθεί το θέμα του άρθρου 81, παρ. 2 για το ασυμβίβαστο βουλευτή-υπουργού. Το υπουργικό συμβούλιο να οφείλει να ψηφίζει και να δημοσιοποιεί το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής ανά διετία. Η αλλαγή του Νόμου περί ευθύνης των υπουργών κατά το άρθρο 86, παρ. 2 ώστε να ισορροπήσουμε από τη μια ανάμεσα στην απόλυτη ατιμωρησία των πολιτικών και από την άλλη στην απόλυτη τιμωρητικότητα που οδηγεί εύκολα, όπως δείχνει η ιστορία μας, στην ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής, στη συκοφάντηση των αντιπάλων, στην έξαρση των πολιτικών παθών. Προτείνεται η κατάργηση του “αμελλητί”» και η αρμοδιότητα της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης και ενισχύεται ο ρόλος της δικαιοσύνης. Προωθούνται αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης και σε άλλα θέματα ώστε να θωρακιστεί περαιτέρω η ανεξαρτησία της, για τα ζητήματα ψηφιακής δίκης, στη λειτουργία του ΑΕΔ και στον προληπτικό έλεγχο αντισυνταγματικότητας ή εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Επαναπροσδιορίζεται το αποκεντρωτικό σύστημα της χώρας. Το κράτος να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, τη δημογραφική ενίσχυση και την ανάπτυξη των οικισμών της ελληνικής περιφέρειας. Για τον τρόπο ανάδειξης των Ανεξαρτήτων Αρχών ανοίγουμε τη συζήτηση για τον Α’ και Β’ βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά από πρόταση της ΚΕΔΕ, ώστε κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από όργανα του κράτους προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση να συνεπάγεται και τη διασφάλιση των πόρων που απαιτούνται για την άσκησή τους. Προωθείται η φορολογική αποκέντρωση, οι βιώσιμοι προϋπολογισμοί των ΟΤΑ και αναλαμβάνει το ΑΕΔ τις πειθαρχικές υποθέσεις των αιρετών. Επαναπροσδιορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων (άρθρο 103, παρ. 4), εισάγεται η αμφίδρομη αξιολόγηση προϊσταμένων-υφισταμένων καθώς επιβραβεύσεις και ποινές βάση της απόδοσης».
Αναφερόμενος στις αναπτυξιακές συνταγματικές διατάξεις που τίθενται προς αναθεώρηση, ο κ. Στυλιανίδης επεσήμανε ότι αυτές «σέβονται τον ουδέτερο χαρακτήρα του Οικονομικού Συντάγματος. Το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου στην Ανώτατη Εκπαίδευση με την αναθεώρηση του άρθρου 16 συνδέεται και με το Οικονομικό Σύνταγμα, διότι στοχεύει να καταστήσει την Ελλάδα από νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού, διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο. Επαναπατρίζοντας μέρος έστω των 53.000 εξόριστων Ελλήνων φοιτητών και άλλων τόσων διακεκριμένων ερευνητών και προσελκύοντας και ξένους, δημιουργεί νέα πηγή για το ΑΕΠ, νέες θέσεις εργασίας και φυσικά άμεσες ελληνικές και ξένες επενδύσεις στον τομέα της παιδείας και του πολιτισμού, εισάγοντας την ελληνική οικονομία στη διεθνή εκπαιδευτική αγορά των 30 δισ. δολ. τον χρόνο, από την οποία τόσα χρόνια ήταν απούσα. Επανακαθορισμός όχι μόνο της ιδιοκτησίας αλλά και της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα), θεσμοθετούμε τη δυναμική πολεοδομία με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και επιτρέπουμε την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Την κατάργηση της αναδρομικής εφαρμογής φορολογικής επιβάρυνσης και την υιοθέτηση με κίνητρα μιας σταθερής φορολόγησης για στρατηγικές επενδύσεις που αφορούν την εθνική μας οικονομία. Ο στόχος των προϋπολογισμων μας να είναι η διασφάλιση βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας. «Το Οικονομικό Σύνταγμα της Ελλάδας είναι προσανατολισμένο στην κοινωνική οικονομία της αγοράς, σέβεται τον ελεύθερο ανταγωνισμό, εγγυάται την κοινωνική κινητικότητα και επιδιώκει την κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη. Στοχεύει στη δημοσιονομική ισορροπία και στην οικολογική βιωσιμότητα που συνιστούν τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής πολιτικής», κατέληξε ο εισηγητής της ΝΔ.