Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, προανήγγειλε ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης έως το τέλος του μήνα, εν αναμονή της πορείας των διεθνών τιμών.
- Το νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου 3» σχεδιάζεται να καλύψει περίπου 15.000 οικογένειες, με διευρυμένα ηλικιακά και οικονομικά κριτήρια.
- Νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα 5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ανακοινώθηκε, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί προς τα τέλη Δεκεμβρίου μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου αναμένει η κυβέρνηση προτού λάβει νέες αποφάσεις για τη στήριξη των καταναλωτών, ενώ εξετάζει και τις πρόσθετες δημοσιονομικές δυνατότητες που θα μπορούσε να εξασφαλίσει μια νέα ευρωπαϊκή ρήτρα διαφυγής. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στην εκπομπή «LiveNow» της ΕΡΤ, αναφέρθηκε στα μέτρα για τα καύσιμα, στις προτάσεις για τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και στον κυβερνητικό σχεδιασμό για το στεγαστικό και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ο αναπληρωτής υπουργός προανήγγειλε ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης έως το τέλος του μήνα, παρουσίασε τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος «Σπίτι μου 3», το οποίο εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου 15.000 οικογένειες, και γνωστοποίησε τον σχεδιασμό για νέα δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Καύσιμα: Ανακοινώσεις έως το τέλος του μήνα και αναμονή για τις διεθνείς τιμές
Η εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου αποτελεί βασικό παράγοντα για τις επόμενες κυβερνητικές αποφάσεις. Όπως ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης, η τιμή του βαρελιού υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια, ενώ προηγουμένως είχε φτάσει περίπου τα 108 δολάρια.
«Θα περιμένουμε να δούμε πώς εξελίσσονται οι διεθνείς αγορές», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες παραμένουν ευμετάβλητες.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης διευκρίνισε ότι «θα γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις έως το τέλος του μήνα, όπως έχει πει και ο πρωθυπουργός».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί για τη συγκράτηση του κόστους των καυσίμων, μεταξύ των οποίων η στήριξη στην αντλία για το ντίζελ και οι κινήσεις των διυλιστηρίων.
«Πάντως, έχουμε αποδείξει ότι είμαστε πάνω στο πρόβλημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες και αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη βελτίωση της καθημερινότητάς τους.
Το ενδεχόμενο νέας ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής
Ο κ. Παπαθανάσης συνέδεσε τις δυνατότητες πρόσθετης στήριξης με τις αποφάσεις που ενδέχεται να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Υπενθύμισε ότι προηγούμενη ευρωπαϊκή απόφαση επέτρεψε την εξαίρεση συγκεκριμένων ενεργειακών επενδύσεων από το όριο δαπανών, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο.
Εκτίμησε ότι θα υπάρξει νέα ευρωπαϊκή παρέμβαση, καθώς το πρόβλημα «δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά όλη την Ευρώπη».
«Δεν μπορούν να κλείσουν οι Ευρωπαίοι τα μάτια τους σε ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα που αφορά την καθημερινότητα των συμπολιτών μας», υποστήριξε.
Εφόσον εγκριθεί νέα ρήτρα διαφυγής, η ελληνική κυβέρνηση προτίθεται, όπως ανέφερε, να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που θα της δοθούν.
«Εμείς θα εξαντλήσουμε το περιθώριο της ρήτρας διαφυγής. Δεν το συζητάμε, όπως το κάναμε και τώρα», δήλωσε.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι μια ενδεχόμενη ευρωπαϊκή απόφαση θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις παρεμβάσεις που σχεδιάζει ήδη η κυβέρνηση. Επομένως, τα πρόσθετα δημοσιονομικά περιθώρια δεν αποτελούν προϋπόθεση για την ανακοίνωση των νέων μέτρων από τον πρωθυπουργό.
«Είναι πολύ ρευστά τα πράγματα», σημείωσε, αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις.
Η αντιπαράθεση με τον Τσίπρα για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης
Στις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα για μείωση κατά 50% του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός, εκφράζοντας την αντίθεσή του λόγω του δημοσιονομικού κόστους που εκτιμά ότι θα προκαλούσε μια τέτοια παρέμβαση.
Όπως υποστήριξε, τα έσοδα του κράτους από τον συγκεκριμένο φόρο ανέρχονται σε 4 δισ. ευρώ, επομένως η προτεινόμενη μείωση θα δημιουργούσε δημοσιονομικό κενό 2 δισ. ευρώ.
«Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης φέρνει 4 δισεκατομμύρια στα ταμεία του κράτους. Το 50% είναι 2 δισεκατομμύρια», ανέφερε, θέτοντας το ερώτημα: «Ποιους θα φορολογήσει για να μπορέσει να φέρει αυτά τα λεφτά;».
Ο κ. Παπαθανάσης υποστήριξε ότι η εφαρμογή της συγκεκριμένης πρότασης θα απαιτούσε, κατά την εκτίμησή του, την αύξηση άλλων φόρων.
«Ξαναγυρίζουμε στην παλιά του ρητορική ότι θα επιβάλλει φόρους. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος», δήλωσε.
Αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση του ΕΦΚ κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ σχολίασε τη θέση του πρώην πρωθυπουργού για την «προτεραιοποίηση» των μέτρων που είχε ανακοινώσει στη Θεσσαλονίκη.
«Κοιτάξτε πώς γίνεται η κωλοτούμπα», είπε, υποστηρίζοντας ότι «αυτά τα οποία είπε προς τον ελληνικό λαό στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν αληθή».
Ο αναπληρωτής υπουργός κάλεσε τον κ. Τσίπρα να εξηγήσει με ποιον τρόπο θα καλυπτόταν το δημοσιονομικό κόστος της προτεινόμενης μείωσης. Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, τον κυβερνητικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι οι παρεμβάσεις που προωθούνται είναι κοστολογημένες και θα ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό.
«Εμείς αυτά που λέμε, πάντως, είναι κοστολογημένα», ανέφερε.
Απαντώντας στις προτάσεις για πρόσθετη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, υπενθύμισε ότι αντίστοιχη παρέμβαση εφαρμόστηκε για τις χρήσεις του 2022 και του 2023.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η φορολόγηση αυτή δεν αποτελεί μέτρο που μειώνει άμεσα τις τιμές στην αντλία.
«Δεν είναι αυτό, όμως, το οποίο μειώνει την τιμή των καυσίμων», δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι προτεραιότητα της κυβέρνησης αποτελεί η εφαρμογή παρεμβάσεων που θα περιορίσουν το κόστος για τους καταναλωτές.
Ακρίβεια, μισθοί και διαθέσιμο εισόδημα
Στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, ο κ. Παπαθανάσης παρουσίασε την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος ως έναν από τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής πολιτικής.
Όπως εξήγησε, η ενίσχυση των εισοδημάτων μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, τη μείωση των φορολογικών συντελεστών και την αύξηση των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα.
Ανέφερε ότι έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας, ενώ επανέλαβε τον στόχο να φτάσει ο κατώτατος μισθός τα 1.000 ευρώ.
Για τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα επισήμανε ότι η εξέλιξή τους δεν καθορίζεται απευθείας από την κυβέρνηση, αλλά συνδέεται με τις οικονομικές συνθήκες και τη λειτουργία της αγοράς εργασίας.
«Η αγορά, λοιπόν, θέλει μια καλή οικονομία. Η Ελλάδα έχει μια καλή οικονομία και αυτό είναι που φέρνει τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα πιο ψηλά», υποστήριξε.
Ταμείο Ανάκαμψης: Οι επόμενες χρηματοδοτήσεις και τα 49,5 δισ. ευρώ της νέας προγραμματικής περιόδου
Στις χρηματοδοτικές δυνατότητες που θα έχει η Ελλάδα μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναφέρθηκε επίσης ο αναπληρωτής υπουργός.
Όπως επισήμανε, σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια χρηματοδοτήθηκε από τους πόρους του Ταμείου. Μεταξύ των παραδειγμάτων που παρουσίασε περιλαμβάνονται οι προληπτικές εξετάσεις, η προμήθεια νέων λεωφορείων, οι ανακαινίσεις Κέντρων Υγείας και νοσοκομείων, καθώς και οι παρεμβάσεις στο Κτηματολόγιο.
«Το ένα σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισεκατομμύρια, αυτά δεν τα επιστρέφουμε πίσω ως χώρα», διευκρίνισε, αναφερόμενος στους μη επιστρεπτέους πόρους.
Παρουσιάζοντας τον σχεδιασμό για την επόμενη περίοδο, ανέφερε ότι το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την πενταετία 2026-2030 θα ανέλθει στα 23 δισ. ευρώ, έναντι 10 δισ. ευρώ προηγουμένως.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, των οποίων οι συνολικοί πόροι, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, φτάνουν τα 7 δισ. ευρώ.
Οι συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις προορίζονται, μεταξύ άλλων, για κοινωνικές κατοικίες, επιδοτήσεις προς άτομα με αναπηρία και δράσεις στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Για τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο 2028-2034, προσδιόρισε τους πόρους που αφορούν την Ελλάδα στα 49,5 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ότι η σχετική συμφωνία αναμένεται να ολοκληρωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
«Σπίτι μου 3»: Διευρυμένα κριτήρια για περίπου 15.000 οικογένειες
Σημαντικές αλλαγές στα ηλικιακά και οικονομικά κριτήρια προβλέπει, σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», το οποίο σχεδιάζεται να καλύψει περίπου 15.000 οικογένειες.
Ο αναπληρωτής υπουργός ανέφερε ότι μέσω του προηγούμενου προγράμματος, «Σπίτι μου 2», απέκτησαν κατοικία περίπου 14.000 πολίτες και οικογένειες.
Στον σχεδιασμό για το νέο πρόγραμμα προβλέπεται αύξηση του ηλικιακού ορίου στα 55 έτη, ενώ η μέγιστη επιτρεπόμενη αξία της κατοικίας αυξάνεται από τις 250.000 στις 400.000 ευρώ.
Αντίστοιχα, το ανώτατο ποσό του δανείου προβλέπεται να αυξηθεί από τις 190.000 στις 230.000 ευρώ.
Αλλαγές προβλέπονται και ως προς την παλαιότητα των επιλέξιμων κατοικιών. Συγκεκριμένα, θα μπορούν να ενταχθούν ακίνητα με οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως το 2007, αντί του 2005 που ίσχυε στο προηγούμενο πρόγραμμα.
Παράλληλα, θα διευρυνθούν τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δυνητικών δικαιούχων.
«Επομένως, είναι διευρυμένο πρόγραμμα και μάλιστα με αυξημένα εισοδηματικά κριτήρια», ανέφερε.
Επιδότηση έως 95% για ανακαινίσεις και αξιοποίηση κλειστών κατοικιών
Για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, ο κ. Παπαθανάσης παρουσίασε τις δυνατότητες του προγράμματος ανακαίνισης, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ.
Όπως δήλωσε, περίπου 90.000 πολίτες έχουν λάβει επιλεξιμότητα, με περίπου 14.000 περιπτώσεις να αφορούν κλειστές κατοικίες, στις οποίες θα δοθεί προτεραιότητα.
Από την 1η Οκτωβρίου, όσοι έχουν λάβει επιλεξιμότητα θα μπορούν να προχωρήσουν στην υποβολή της αίτησής τους.
Η επιδότηση μπορεί να καλύψει έως το 95% των επιλέξιμων δαπανών, με μέγιστο ποσό τις 36.000 ευρώ.
Ο αναπληρωτής υπουργός διευκρίνισε ότι οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στην ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά περιλαμβάνουν και εργασίες γενικής ανακαίνισης.
«Ανακαίνιση σημαίνει αλλάζω το μπάνιο, αλλάζω την κουζίνα μου, αλλάζω το πάτωμα, κάτι που δεν συνιστά ενεργειακή αναβάθμιση. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά», εξήγησε.
Συνυπολογίζοντας τις παρεμβάσεις των διαφορετικών στεγαστικών προγραμμάτων, εκτίμησε ότι πρόκειται για περίπου 25.000 κατοικίες.
«Το στεγαστικό, που είναι πάρα πολύ σημαντικό, δεν λύνεται με ένα φιρμάνι, με μια απόφαση. Θέλει πολλές δράσεις και αυτό είναι που προσπαθούμε να κάνουμε», υπογράμμισε.
Νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Τη δημιουργία νέου χρηματοδοτικού προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί προς τα τέλη Δεκεμβρίου, ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός.
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη συζητήσεις με τις τράπεζες.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δάνεια με επιτόκιο 0,35% ή, εναλλακτικά, σε χρηματοδότηση με εγγύηση του Δημοσίου για το 80% του δανείου.
«Επομένως, αυτό θα κινητοποιήσει κατ’ ουσίαν δάνεια 5 δισεκατομμυρίων ευρώ», ανέφερε.
Παράλληλα, προανήγγειλε νέα χρηματοδοτικά προγράμματα μέσω του ΕΣΠΑ, τα οποία θα στηρίζουν επενδύσεις που συνδέονται με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και την παραγωγή προϊόντων που σήμερα εισάγονται από τρίτες χώρες.
Ως ενδεικτικό παράδειγμα παρουσίασε ένα επενδυτικό σχέδιο προϋπολογισμού 300.000 ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να λάβει επιδότηση περίπου 200.000 ευρώ, δηλαδή ποσοστό που προσεγγίζει το 67%.
Προϋπολογισμός 2027: Οι δημοσιονομικές δυνατότητες και η διεθνής αβεβαιότητα
Στον δημοσιονομικό σχεδιασμό για το 2027 αναφέρθηκε ο κ. Παπαθανάσης, επισημαίνοντας ότι ο νέος προϋπολογισμός καταρτίζεται σε συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας.
«Δεν είναι ο πρώτος προϋπολογισμός που κατατίθεται σε περιβάλλον αβεβαιότητας», δήλωσε, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει αντίστοιχες συνθήκες εδώ και αρκετά χρόνια.
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα με βάση τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια, αναφέροντας ότι έχουν ήδη διατεθεί 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Παράλληλα, παρέπεμψε στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα, το οποίο αποτυπώνει τον οικονομικό σχεδιασμό της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό, άσκησε κριτική στις οικονομικές προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη, επιμένοντας στην ανάγκη κοστολόγησης των εξαγγελιών και τήρησης των δημοσιονομικών στόχων.
«Δεν επιτρέπεται να κάνουμε λάθος ως Ελλάδα και δεν επιτρέπεται να πισωγυρίσει», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την πρόθεση της κυβέρνησης να κινηθεί εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας.