Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος τόνισε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελεί τον ορισμό της αποτυχίας της ενεργειακής πολιτικής της Άγκυρας στη Μεσόγειο, καθώς είναι εμφανώς παράνομο και δεν αναγνωρίζεται διεθνώς.
- Ο διεθνολόγος εκτίμησε ότι οι εξελίξεις δεν επηρεάζουν την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης, υπογραμμίζοντας ότι η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ελεύθερη πόντιση χωρίς απαίτηση άδειας.
- Τέλος, σημείωσε ότι το παιχνίδι κρίνεται στο πεδίο μέσω έργων και ισχυρών εταιρειών όπως η Chevron, εκτιμώντας παράλληλα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δύσκολα θα επιβάλει ουσιαστικές κυρώσεις στην Τουρκία.
Για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη βουλή της Ανατολικής Λιβύης και το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου μίλησε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8.
«Νομίζω ότι η Τουρκία με το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν τα έχει πάει καλά. Αυτή τη στιγμή όλος ο πλανήτης, το σύνολο του δυτικού κόσμου, ακόμα και χώρες της περιοχής δεν το αναγνωρίζουν. Δηλαδή, αυτό το έγγραφο αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία και τη Λιβύη, είναι εμφανώς παράνομο» είπε ο κ. Δεσποτόπουλος, ενώ ερμηνεύοντας τη στάση των Αμερικανών σχολίασε: «Οι Αμερικανοί δεν θα υιοθετούσαν ένα μνημόνιο που θα πήγαινε ενάντια στα αμερικανικά συμφέροντα, στα συμφέροντα μιας εταιρείας όπως η Chevron, για παράδειγμα, η οποία επί του τουρκολιβυκού μνημονίου έχει πάρει οικόπεδα και αξιοποιεί, με άδεια από την Ελλάδα. Άρα, εκτιμώ ότι η πρώτη αντίδραση ήταν μια τυπική, αυτοματοποιημένη του State Department, το «βρείτε τα». Στη συνέχεια, όμως, λειτούργησε το Υπουργείο Εξωτερικών τους και κατάλαβε ότι έπρεπε να αντιδράσει διαφορετικά».
«Το πιο σημαντικό είναι ότι τη στιγμή που υπάρχει οργασμός ενεργειακών έργων στη Μεσόγειο, τη στιγμή που συζητάμε για κάθετο διάδρομο, για ηλεκτρική διασύνδεση Αφρικής-Ευρώπης μέσω Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας, τη στιγμή που έχουμε έρευνες να εξελίσσονται στην περιοχή – αναφέρομαι στη Chevron αλλά και σε άλλες εταιρείες, και στην Κύπρο- η Τουρκία τι έχει για την ώρα; Ένα έγγραφο, το οποίο έχει υπογράψει με μία αρχή που δεν νομιμοποιείται να το υπογράψει, το οποίο το έχει επικυρώσει ένα κοινοβούλιο φιλάρχων, στραταρχών κλπ, το οποίο δεν αναγνωρίζει κανείς. Συγγνώμη, αυτό κατά τη γνώμη μου δεν είναι η επιτυχία της Τουρκίας. Είναι ο ορισμός της αποτυχίας της ενεργειακής πολιτικής στη Μεσόγειο» τόνισε ο κ. Δεσποτόπουλος.
«Δεν επηρεάζεται η πόντιση του καλωδίου»
Ο γνωστός διεθνολόγος εκτίμησε ότι η εξέλιξη αυτή με το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν επηρεάζει καθόλου την πόντιση του καλωδίου, ενώ σχετικά με το περιβόητο πλέον θέμα της ενημέρωσης ή μη της Τουρκίας από τη γαλλική εταιρεία, ανέφερε: «Καταρχάς, η πόντιση των καλωδίων κατά τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και οι έρευνες που το συνοδεύουν δεν απαιτούν άδεια από κανέναν. Δηλαδή, η Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 που επικαλούμαστε εμείς για επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, για τα δικαιώματά μας κλπ., προβλέπει την ελεύθερη πόντιση καλωδίων παράλληλα με τις έρευνες που το συνοδεύουν. Υπάρχει ενημέρωση από τις εταιρείες σε αυτά τα έργα; Είναι ο κανόνας, διότι μπορεί εκεί, για παράδειγμα, να διεξάγονται κάποιου είδους έρευνες ή ένα παρακείμενο κράτος να έχει δικαιώματα. Έχει η Τουρκία δικαιώματα στην συγκεκριμένη περιοχή. Όχι. Παθαίνουμε κάτι όμως να την ενημερώσουμε; Όχι. Δηλαδή, μάλλον δώσαμε πολλή σημασία εμείς στο τι λέει η Τουρκία, η οποία έχει λόγο να αντιδρά».
Απαντώντας σε όσους υποστηρίζουν ότι εάν η γαλλική εταιρεία στείλει ενημερωτικό σημείωμα, χωρίς να ζητεί άδεια, η Τουρκία μπορεί να το εκμεταλλευτεί και να εκδώσει άδεια από μόνη της προκειμένου να δείξει ότι έχει δικαιώματα στην περιοχή, είπε: «Όχι μπορεί. Θεωρήστε το δεδομένο και μπορεί να το παρουσιάσει και ως άδεια. Αυτό όμως δεν της δίνει οποιοδήποτε δικαίωμα».
«Η Τουρκία γνωρίζει ότι παρανομεί»
Σχολιάζοντας την προειδοποίηση του Κώστα Καραμανλή πως εάν γίνει κάτι τέτοιο, οι Τούρκοι θα ζητούν ενημέρωση για οτιδήποτε γίνεται στο Αιγαίο, τόνισε: «Μέχρι σήμερα όταν ποντίζαμε καλώδια στο Αιγαίο, η Τουρκία αντιδρούσε με NAVTEX και με κάποιο πολεμικό πλοίο σε απόσταση που απλά έστελνε σήματα. Να το πούμε διαφορετικά. Η Τουρκία έχει μία πολιτική. Ό,τι κι αν κάνει η γαλλική εταιρεία (σ.σ. δηλαδή είτε στείλει, είτε δεν στείλει ενημέρωση) δεν θα αλλάξει».
«Όλα αυτά δεν έχουν ουσία επί του πεδίου και ουσία νομική. Η Τουρκία γνωρίζει ότι παρανομεί. Μήπως η Τουρκία είχε κάποιο έγγραφο ή κάποια οριοθέτηση όταν έβγαλε το Όρουτς Ρέις για να προσπαθήσει να κάνει έρευνα στη Μεσόγειο; Όχι! Δεν τα λογαριάζει αυτά η Τουρκία. Αυτά τα κάνει για επίδειξη δύναμης και για να προσπαθήσει να δημιουργήσει μία κατάσταση στην περιοχή. Σε συγκεκριμένη περίπτωση για μένα λοιπόν είναι πολύ σημαντικό να γίνει διασύνδεση Αφρικής-Ευρώπης διότι θα ισχυροποιηθεί η σχέση Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας η οποία για την ώρα στηρίζεται από τους Ισραηλινούς και σε μία λογική του κοινού εχθρού της Τουρκίας. Αυτό δεν μας διασφαλίζει κανείς ότι θα υπάρχει στο διηνεκές. Πρέπει να αποκτήσει βάθος η σχέση μας, βάθος οικονομικής, αμυντικής, γεωπολιτικής συνεργασίας.
Γιατί ξεκίνησε λίγο πολύ, μην κρυβόμαστε, ετεροπροσδιοριζόμενη από τον κοινό εχθρό που είναι η Τουρκία. Αύριο ο κ. Νετανιάχου ή ο κ. Ερντογάν μπορεί να μην είναι ηγέτες στις χώρες τους. Οι σχέσεις όμως που θα έχουν χτιστεί θα είναι εκεί και θα πρέπει να έχουν βάθος. Η Τουρκία θέλει να δημιουργεί μια φασαρία, μην την ακολουθούμε σε αυτό» πρόσθεσε ο κ. Δεσποτόπουλος.
Τι είπε για το ενδεχόμενο κυρώσεων στην Τουρκία από την ΕΕ
Ερωτηθείς εάν έχει φτάσει η στιγμή για κυρώσεις στην Άγκυρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς τόσο η Τουρκία όσο και η Λιβύη αμφισβητούν ευρωπαϊκό έδαφος και παρ΄όλα αυτά η Ευρώπη συνεχίζει να τις ενισχύει οικονομικά, υποστήριξε: «Μας θλίβει προφανώς το ότι δεν υπάρχει Ευρώπη σε αυτά τα ζητήματα. Υπάρχουν διαφορετικά κράτη-μέλη και πολλά κράτη – μέλη επειδή έχουν ισχυρές σχέσεις με την Τουρκία, δεν ανταποκρίνονται σε κυρώσεις. Να θυμηθούμε ότι όταν είχαμε κατάφορη παραβίαση της Κυπριακής ΑΟΖ με γεωτρήσεις, όχι απλά παρενοχλήσεις και να ζητούνται άδειες κτλ., οι κυρώσεις που υιοθετήθηκαν τότε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν χάδι δυστυχώς».
«Στο πεδίο κρίνεται όμως το παιχνίδι πραγματικά. Τι σημαίνει στο πεδίο; Χρησιμοποιείς μία εταιρεία της Γαλλίας, μίας χώρας που είναι φιλική μαζί σου, για να ποντίσει το καλώδιο. Ούτως ή άλλως εμείς δεν έχουμε τεχνογνωσία για να ποντίσουμε ένα τέτοιο καλώδιο. Χρειαζόμαστε ξένες εταιρείες. Παραχωρείς οικόπεδα, όπως επί του τουρκολιβυκού Μνημονίου σε περιοχές που αμφισβητεί η Τουρκία, στη Chevron, έναν αμερικανικό κολοσσό που η Τουρκία δεν πρόκειται να πάει να παρενοχλήσει ποτέ. Η Chevron μάλιστα θέλει να δραστηριοποιηθεί και στη Λιβύη και δραστηριοποιείται και έχει αναγκάσει τους Λίβυους να σεβαστούν απολύτως τη μέση γραμμή», συνέχισε ο κ. Δεσποτόπουλος.
«Τώρα, να πάρει κάποιες κυρώσεις η Ευρώπη, πολλά κράτη-μέλη δυστυχώς θα αντιδράσουν, λόγω των ισχυρών σχέσεων με την Τουρκία, και δεν θα υιοθετήσουν κυρώσεις τέτοιες που θα αλλάξουν την πολιτική της Τουρκίας. Μην κρυβόμαστε» κατέληξε.