Υφαντής στον Realfm 97,8: «Η Τουρκία δεν φαίνεται να έχει ούτε τη διάθεση, ούτε το στομάχι να αυξήσει την ένταση» – Τι είπε για τη ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου

Κώστας Υφαντής

Για της εξελίξεις με το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, τη ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη στάση της Τουρκίας, μίλησε ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κώστας Υφαντής, στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8.

Ο κ. Υφαντής αναφέρθηκε αρχικά στη ρηματική διακοίνωση που έστειλε η Αίγυπτος στον ΟΗΕ, με την οποία απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, και επεσήμανε ότι πρόκειται για μία θετική εξέλιξη. «Είναι θετική η εξέλιξη, γιατί επιβεβαιώνει με τον πιο επίσημο τρόπο το ότι η Αίγυπτος, όπως και η Ελλάδα, δεν αποδέχεται αυτήν την οριοθέτηση. Από κει και πέρα, τι θα μπορούσε μακροπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα να σημαίνει αυτό; Ασκώντας πίεση στην Τρίπολη, προφανώς η Αίγυπτος θα ήθελε μία οριοθέτηση, αλλά αυτό θα προϋπέθετε την αποχώρηση της Λιβύης από το τουρκολιβυκό, με βάση τουλάχιστον τη ρευστή κατάσταση. Πράγμα το οποίο δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα συμβεί. Τι θα μπορούσε να σημαίνει όλο αυτό για το μέλλον; Θα μπορούσε να σημαίνει μία πρωτοβουλία της Τουρκίας και της Λιβύης το επόμενο διάστημα να καλέσουν την Αίγυπτο σε μία καινούρια, εξ υπαρχής διαπραγμάτευση. Και αυτό δεν μου φαντάζει ιδιαίτερα πιθανό. Αλλά καλό θα είναι να το κρατήσουμε ως ένα σενάριο, ως ένα ενδεχόμενο, επαναλαμβάνω, πολύ πολύ μακρινό. Αλλά πάντως θα ήταν κάτι που θα έφερνε σε μία σχετική δυσκολία την Αθήνα».

Σχετικά με το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ελλάδας και τη στάση της Τουρκίας, ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων είπε πως: «Κανονικά, με την πόντιση του καλωδίου, από την άποψη του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, δεν αλλάζει κάτι. Άρα, η στάση που τήρησε τώρα η Τουρκία, φαντάζομαι ότι ανάλογη στάση θα τηρήσει και τότε. Και πάλι θα ζητήσει να ενημερωθεί ή να δοθεί η συγκατάθεσή της. Άρα, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, παρόμοια θα περίμενε κανείς να είναι η αντίδρασή της».

Για το ενδεχόμενο η Τουρκία να δημιουργήσει προβλήματα όταν το γαλλικό ερευνητικό πλοίο φτάσει στα κυπριακά ύδατα, ο κ. Υφαντής ανέφερε: «Δεν νομίζω ότι θα συμβεί κάτι άλλο τώρα.  Η πόντιση του καλωδίου δημιουργεί ένα αντικειμενικό τετελεσμένο, δηλαδή το καλώδιο πια θα είναι στον βυθό της θάλασσας. Τότε δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει την πιθανότητα κάποιοι στην Άγκυρα, έπειτα από ένα ή δύο χρόνια, να σκεφτούν τα πράγματα διαφορετικά. Επαναλαμβάνω, σήμερα όμως που μιλάμε, δεν φαίνεται ότι η Τουρκία έχει ούτε τη διάθεση ούτε το στομάχι για να αυξήσει την ένταση».

Για τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας και αν αυτή μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην Ελλάδα, ο κ. Υφαντής ήταν κατηγορηματικός. «Είναι σίγουρο ότι η Τουρκία θα προσπαθήσει να εργαλειοποιήσει το οτιδήποτε. Δεν έχει και πολλά στη διάθεσή της. Ξεχνάμε ότι η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, από την άποψη των οριοθετήσεων, έχει μόνο το τουρκολιβυκό, το οποίο κανένας δεν το αναγνωρίζει πέρα από την Άγκυρα και την Τρίπολη.  Άρα θα μαζεύει ό,τι είναι δυνατόν, έτσι ώστε ο φάκελός της να έχει κάτι μέσα, να έχει ψήγματα νομιμοποίησης. Μας δημιουργεί πρόβλημα η ρηματική διακοίνωση, όπως αρκετοί και αρκετές ισχυρίζονται; Η άποψή μου εμένα —και είναι μάλλον ισχυρή— είναι ότι δεν μας δημιουργεί πρόβλημα. Εάν φτάσουμε σε μία διαπραγμάτευση με την Τουρκία, ο ελληνικός φάκελος θα έχει το γράμμα, το πνεύμα του Δικαίου της Θάλασσας, θα έχει την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία. Θα έχει, εν πάση περιπτώσει, την αναγνώριση όλων των κρατών στην περιοχή. Και η Τουρκία θα μπορεί να παρουσιάσει μία ρηματική διακοίνωση και ενδεχομένως και τις απόψεις Ελλήνων πολιτικών οι οποίοι υποστηρίζουν τη θέση τους. Αυτό δεν είναι αιχμή για κανέναν. Είναι σταθερή πρακτική όλων των κρατών».

Για το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» που έχει προαναγγείλει ο Ερντογάν, ο κ. Υφαντής είπε: «Κοιτάξτε, δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι, αν είναι αποφασισμένοι στην Άγκυρα ότι δεν μπορούμε να το αποτρέψουμε την ψήφισή του. Τώρα, ως αντίδραση, νομίζω ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης είναι, κατά την άποψή μου ένας ενδεδειγμένος τρόπος να αντιδράσει κανείς. Αυτό θα στείλει, νομίζω, ένα μήνυμα στην Άγκυρα ότι δεν μπορεί να λειτουργεί μονομερώς και δεν μπορεί να προσπαθεί να νομιμοποιήσει ζητήματα που είναι κατεξοχήν, εν πάση περιπτώσει, αντίθετα με το Διεθνές Δίκαιο, με εσωτερικές διαδικασίες».

Τέλος, αναφέρθηκε στις κινήσεις που θα πρέπει να κάνει η Αθήνα σε σχέση με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, οι οποίες βρίσκονται σε συνομιλίες με επίκεντρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Αυτό που εμείς πρέπει να κάνουμε είναι να είμαστε συνεχώς σε συνεννόηση με την Αίγυπτο και να βεβαιωθούμε πως ό,τι έχουμε υπογράψει με την Αίγυπτο θα συνεχίσει να ισχύει ή ότι δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα με τέτοιο τρόπο που να πλήττει τα ελληνικά συμφέροντα. Είναι ένας διπλωματικός μαραθώνιος. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Τα πράγματα είδατε πόσο δυναμικά είναι και πώς αλλάζουν συνεχώς. Αλλά πάντως η Αίγυπτος παραμένει —και αυτό έχει σημασία— στη θέση της επί της αρχής. Θα δούμε το επόμενο διάστημα μπορεί, παραδείγματος χάριν, να έχουμε νέα για την επέκταση της οριοθέτησης. Τίποτα δεν είναι στάσιμο, τίποτα δεν είναι σταθερό».

Ακούστε το ηχητικό:

https://www.enikos.gr/wp-content/uploads/2026/11/2026-11-18-Κώστας-Υφαντής-Χατζηνικολάου.mp3?_=1