Βρετανία: Ο Μπέρναμ ανοίγει τον δρόμο για επιστροφή στην ΕΕ – «Το Brexit υποβάθμισε τη θέση μας στον κόσμο»

Την επανεξέταση των σχέσεων της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και με προοπτική πλήρους επιστροφής, προαναγγέλλει ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, υποστηρίζοντας ότι το Brexit έχει υποβαθμίσει το διεθνές κύρος της χώρας. Η βρετανική κυβέρνηση θέτει στο τραπέζι επιλογές όπως η τελωνειακή ένωση και η ενιαία αγορά, επιδιώκοντας παράλληλα συμφωνίες 17 δισ. στερλινών στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, με τη διαβεβαίωση ότι τον τελικό λόγο θα έχει ο λαός. Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι μια στενότερη συνεργασία δεν συνεπάγεται δικαίωμα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων όσο το Λονδίνο παραμένει εκτός της ενιαίας αγοράς.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, εκφωνεί ομιλία κατά τη διάρκεια του ετήσιου επίσημου δείπνου του Λόρδου Δημάρχου, στο Γκίλντχολ του Λονδίνου, τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026. (Φωτογραφία: Τζόναθαν Μπρέιντι / PA μέσω AP, Pool)

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, εκφωνεί ομιλία κατά τη διάρκεια του ετήσιου επίσημου δείπνου του Λόρδου Δημάρχου, στο Γκίλντχολ του Λονδίνου, τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026. (Φωτογραφία: Τζόναθαν Μπρέιντι / PA μέσω AP, Pool)

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Την επανεξέταση των σχέσεων της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και με προοπτική πλήρους επανένταξης, προαναγγέλλει ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ξεκαθαρίζοντας πως καμία απόφαση δεν θα ληφθεί χωρίς τους πολίτες.
  • Ο Βρετανός πρωθυπουργός επιδιώκει νέες συμφωνίες στη σύνοδο των Βρυξελλών που εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν το ΑΕΠ κατά 17 δισ. στερλίνες, εν μέσω έντονων αντιδράσεων στο εσωτερικό της χώρας.
  • Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες στέλνουν σαφές μήνυμα ότι η στενότερη εμπορική συνεργασία δεν συνεπάγεται συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων της ΕΕ όσο το Λονδίνο παραμένει εκτός ενιαίας αγοράς.

Την επανεξέταση των σχέσεων της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και με προοπτική πλήρους επιστροφής της χώρας στο ευρωπαϊκό μπλοκ, προαναγγέλλει ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, υποστηρίζοντας ότι το Brexit έχει πλήξει σοβαρά το διεθνές κύρος του Ηνωμένου Βασιλείου.

Σε σημαντική ομιλία του για την εξωτερική πολιτική, ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι, μετά την ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής αυτής της εβδομάδας στις Βρυξέλλες, η κυβέρνησή του θα ξεκινήσει νέες συνομιλίες με την ΕΕ σχετικά με τις επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με τον Guardian, ο Μπέρναμ αναμένεται να παρουσιάσει ένα ευρύ φάσμα επιλογών, από τη συμμετοχή σε τελωνειακή ένωση και την επιστροφή στην ενιαία αγορά μέχρι την πλήρη επανένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία θα απαιτήσει χρόνο και πως καμία απόφαση δεν πρόκειται να ληφθεί χωρίς τη συμμετοχή των Βρετανών πολιτών.

«Το διεθνές κύρος της Βρετανίας έχει υποβαθμιστεί»

Μιλώντας στο επίσημο δείπνο του δημάρχου του Σίτι του Λονδίνου, ο Μπέρναμ άσκησε έντονη κριτική στις προηγούμενες κυβερνήσεις για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν τις διεθνείς σχέσεις της χώρας μετά το δημοψήφισμα του 2016.

«Στη δεκαετία που πέρασε από το Brexit, η θέση μας στον κόσμο έχει υποβαθμιστεί. Δεν αντιμετωπίσαμε τους συμμάχους και τους θεσμούς με τη δέουσα προσοχή και οι συνέπειες ξεπέρασαν τα όρια της Ευρώπης», δήλωσε.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο απέτυχε να επενδύσει στον εκσυγχρονισμό της Κοινοπολιτείας, ενώ επέκρινε την ασυνεπή στάση των προηγούμενων κυβερνήσεων απέναντι στην Κίνα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στάση της Βρετανίας απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα.

«Στη Μέση Ανατολή, ενώ η Βρετανία ορθώς καταδίκασε τη Χαμάς και τις φρικτές επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, η αντίδρασή μας σε όσα ακολούθησαν στη Γάζα έκανε πολλούς να αμφισβητήσουν την ηθική μας πυξίδα», ανέφερε.

Όπως υποστήριξε, οι πολιτικές αναταράξεις των τελευταίων ετών δημιούργησαν στο εξωτερικό την εντύπωση ότι η ίδια η Βρετανία είχε αλλάξει.

Μπέρναμ για Ουκρανία: «Θα τη στηρίξουμε με ό,τι διαθέτουμε»

Ιδιαίτερη αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία έκανε ο Βρετανός πρωθυπουργός, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα αποτελεί άμεση απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Ο Άντι Μπέρναμ επανέλαβε ότι το Λονδίνο στηρίζει τις ειρηνευτικές συνομιλίες που ξεκίνησαν την περασμένη εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι και θα συνεχίσει να ασκεί πιέσεις στη Μόσχα για πλήρη και άμεση κατάπαυση του πυρός.

«Θα είναι δύσκολο, αλλά θα στηρίξουμε την Ουκρανία σε αυτές τις διαπραγματεύσεις με ό,τι διαθέτουμε. Με τα πάντα», υπογράμμισε.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι εάν η ρωσική επιθετικότητα δεν ανακοπεί στις πύλες της Ευρώπης, δεν θα αργήσει η στιγμή που οι ευρωπαϊκές χώρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με την απειλή ακόμη πιο άμεσα.

Ο Μπέρναμ δεσμεύτηκε επίσης για συνέχιση της βρετανικής υποστήριξης προς το Κίεβο, ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και στενότερη συνεργασία με το ΝΑΤΟ.

Στο τραπέζι η τελωνειακή ένωση, η ενιαία αγορά και η πλήρης επιστροφή

Ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι η σημερινή συμφωνία μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χώρας, παρομοιάζοντας την κατάσταση με το παραμύθι «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», στο οποίο κανείς δεν τολμά να παραδεχθεί την αλήθεια.

«Μετά τη σύνοδο κορυφής, θα ξεκινήσουμε μια συζήτηση με τους εταίρους μας στην ΕΕ σχετικά με τις επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση μας, αναγνωρίζοντας ότι τόσο η Βρετανία όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ διαφορετικές από ό,τι ήταν στο παρελθόν», δήλωσε.

«Αυτό θα απαιτήσει χρόνο και θα παρουσιάσουμε αυτές τις επιλογές, μαζί με την αξιολόγησή μας, ώστε να ληφθούν αποφάσεις κατά την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο. Σε κάθε στάδιο, τον τελευταίο λόγο θα έχει ο βρετανικός λαός», πρόσθεσε.

Παρά το άνοιγμα προς την Ευρώπη, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι οι Εργατικοί δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν τις σημερινές «κόκκινες γραμμές» τους πριν από τις επόμενες γενικές εκλογές.

Κυβερνητικές πηγές εξήγησαν στον Guardian ότι στόχος του Μπέρναμ είναι να ανοίξει τη δημόσια συζήτηση για το μέλλον των ευρωβρετανικών σχέσεων, χωρίς να προκαθορίσει την τελική της κατάληξη.

Ωστόσο, η δημόσια έκφραση της προσωπικής του προτίμησης υπέρ της επανένταξης στην ΕΕ έχει ήδη περιπλέξει την πολιτική συζήτηση.

Συμφωνίες 17 δισ. στερλινών στη σύνοδο των Βρυξελλών

Ο Βρετανός πρωθυπουργός αναμένεται να συναντηθεί με τους Ευρωπαίους ηγέτες την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, επιδιώκοντας την επίτευξη νέων συμφωνιών στους τομείς των τροφίμων και της γεωργίας, του εμπορίου δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και της κινητικότητας των νέων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε ο ίδιος, οι συγκεκριμένες συμφωνίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν το βρετανικό ΑΕΠ κατά 0,4%, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 17 δισ. στερλίνες.

Η προσπάθεια προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βρετανίας.

Υποστηρικτές του Brexit δημιούργησαν τις τελευταίες ημέρες δύο ξεχωριστές εκστρατείες με στόχο να αποτρέψουν ενδεχόμενη επιστροφή στην ΕΕ.

Παράλληλα, οι πρώην πρωθυπουργοί Μπόρις Τζόνσον και Ντέιβιντ Κάμερον, οι οποίοι είχαν βρεθεί σε αντίπαλα στρατόπεδα κατά το δημοψήφισμα του 2016, εξέφρασαν επιφυλάξεις για μια τέτοια εξέλιξη.

Ακόμη και εντός της κυβέρνησης, ορισμένοι υπουργοί ανησυχούν ότι η επαναφορά των διχαστικών συζητήσεων για το Brexit θα μπορούσε να προκαλέσει νέες πολιτικές εντάσεις.

Η απάντηση από τις Βρυξέλλες: «Δεν μπορείτε να αποφασίζετε για κανόνες χωρίς να είστε μέλος»

Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες στέλνουν σαφές μήνυμα στο Λονδίνο ότι μια στενότερη εμπορική συνεργασία δεν συνεπάγεται αυτομάτως συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Σάντρο Γκότσι, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας της ΕΕ για τις σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκαθάρισε ότι η Βρετανία δεν θα έχει δικαίωμα συμμετοχής στη διαμόρφωση νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τα τρόφιμα και τα ποτά, όσο παραμένει εκτός της ενιαίας αγοράς.

Το Λονδίνο επιδιώκει να εξασφαλίσει κάποιον ρόλο στη διαμόρφωση της σχετικής νομοθεσίας, στο πλαίσιο της συμφωνίας που αναμένεται να οριστικοποιηθεί την Παρασκευή.

Ωστόσο, ο Γκότσι υπογράμμισε ότι η αποχώρηση από την ΕΕ συνεπάγεται και αποχώρηση από τα όργανα λήψης αποφάσεων.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να αποχωρήσει. Το Brexit ήταν η απόφαση να μείνει εκτός της διαδικασίας λήψης αποφάσεων», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, το Λονδίνο θα μπορούσε ενδεχομένως να αποκτήσει συμβουλευτικό ρόλο, αντίστοιχο με εκείνον της Ελβετίας, όχι όμως δικαίωμα συναπόφασης.

Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος εκτίμησε ότι οι νέες συμφωνίες θα αναδείξουν τα όρια της σημερινής σχέσης Βρετανίας και ΕΕ.

«Το σημερινό καθεστώς έχει συγκεκριμένα όρια και περιορισμούς, τους οποίους μπορείτε να ξεπεράσετε μόνο εάν εγκαταλείψετε τις κόκκινες γραμμές», υπογράμμισε.

Έτσι, η προσπάθεια του Μπέρναμ να επαναπροσδιορίσει τη θέση της Βρετανίας στην Ευρώπη αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές συζητήσεις της επόμενης περιόδου, με βασικό ερώτημα πόσο μακριά είναι διατεθειμένο να προχωρήσει το Λονδίνο στην επαναπροσέγγιση με τις Βρυξέλλες.