Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Μπορεί το Ισραήλ να έχει πετύχει μεγάλες νίκες απέναντι στο Ιράν, τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τη Συρία από την 7η Οκτωβρίου του 2023 μέχρι και σήμερα, αλλά η διπλωματική του επιρροή έχει μειωθεί.
- Το Ισραήλ είναι στρατιωτικά πιο ασφαλές απέναντι στο Ιράν τώρα που έχει ξαναγράψει τους κανόνες του παιχνιδιού, έχοντας δείξει ότι είναι έτοιμο να ζητήσει ευθύνες.
- Αν και το Ισραήλ έχει εξουδετερώσει τη στρατιωτική απειλή της Χαμάς, αυτό έγινε με το βαρύ τίμημα της νομιμότητάς του, η οποία έχει υποχωρήσει πολύ περισσότερο από όσο ήταν απαραίτητο.
Μπορεί το Ισραήλ να έχει πετύχει μεγάλες νίκες απέναντι στο Ιράν, τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τη Συρία από την 7η Οκτωβρίου του 2023 μέχρι και σήμερα, αλλά η διπλωματική του επιρροή έχει μειωθεί, γεγονός που ενδεχομένως να προκαλεί προβληματισμό, σχετικά με τα μακροπρόθεσμα στρατηγικά οφέλη.
Πριν από την 7η Οκτωβρίου, το Ισραήλ δεν διέθετε ζώνες ασφαλείας και δίσταζε να πολεμήσει τους περισσότερους από τους εχθρούς του (ειδικά το Ιράν). Ωστόσο, η χώρα είχε μια αξιοπρεπή, αν όχι εξαιρετική, διπλωματική φήμη.
Σύμφωνα με τη «The Jerusalem Post», σήμερα, το Ισραήλ διαθέτει πληθώρα ζωνών ασφαλείας και δεν φοβάται να πλήξει ανηλεώς τους εχθρούς του αν χρειαστεί, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν. Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ δεν χρησιμοποιεί τη διπλωματία ή τους συμβιβασμούς για να επιτύχει τους στρατηγικούς του στόχους, γεγονός που οδηγεί τη διπλωματική του ισχύ σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Επειδή η διπλωματική ισχύς επηρεάζει τελικά τη στρατιωτική ισχύ – ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τις ΗΠΑ – αυτό δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα.
Η Τεχεράνη και η νέα Μέση Ανατολή
Οι περισσότεροι ξεχνούν ότι το Ισραήλ και το Ιράν δεν έχουν πολεμήσει μόνο δύο φορές τα τελευταία χρόνια. Μέχρι τώρα, Ισραήλ και Ιράν έχουν συγκρουστεί πέντε φορές.
Οι εχθροπραξίες ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2024 και επιδεινώθηκαν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Στη συνέχεια, το εύρος τους επεκτάθηκε τον Ιούνιο του 2025 και φέτος τον Φεβρουάριο, με έναν μικρότερο, αλλά όχι ασήμαντο γύρο να σημειώνεται αυτή την εβδομάδα.
Σε αυτή τη νέα Μέση Ανατολή, οι συνεχείς γύροι συγκρούσεων δεν διεξάγονται μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, αλλά μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Για το Ισραήλ, υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε αυτή τη νέα «διευθέτηση».
Ένα από τα χειρότερα μέρη είναι η αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, οι οποίοι είναι πολύ πιο επικίνδυνοι από τις χαμηλής ποιότητας ρουκέτες της Χαμάς. Με βάση όμως τη «The Jerusalem Post», υπάρχει και μια θετική πλευρά: όταν το Ισραήλ πολεμά, μπορεί να πλήξει άμεσα –και να αντιμετωπίσει– το κεφάλι του φιδιού.
Όσο το Ισραήλ πολεμούσε τη Χαμάς στη Γάζα, τον έναν γύρο μετά τον άλλον, χρόνο με τον χρόνο, το Ιράν δεν νοιαζόταν που η Χαμάς έχανε περισσότερους μαχητές από το Ισραήλ. Εξάλλου, η Ισλαμική Δημοκρατία απολάμβανε την κατάσταση εκ του ασφαλούς, 1.500 χιλιόμετρα μακριά από κάθε είδους κίνδυνο.
Τώρα, το Ισραήλ έδειξε ότι είναι έτοιμο, πρόθυμο και ικανό να ζητήσει ευθύνες από το Ιράν. Και ότι, όταν το κάνει, θα βγαίνει κερδισμένο.
Μέχρι αυτό το σημείο, το Ιράν είχε την εσφαλμένη εντύπωση ότι το Ισραήλ φοβόταν να πλήξει τα προγράμματα πυρηνικών ή βαλλιστικών πυραύλων του. Αλλά το Ιράν γνωρίζει πλέον ότι, ανεξάρτητα από τυχόν συμφωνίες με την κυβέρνηση Τραμπ, είναι θέμα χρόνου και όχι πιθανότητας το πότε θα απαντήσει το Ισραήλ αν ξεπεραστούν τα όρια.
Αυτό μπορεί να είναι τρομακτικό για τους πολίτες του Ισραήλ για σύντομα χρονικά διαστήματα, αλλά το Ισραήλ είναι στρατιωτικά πιο ασφαλές απέναντι στο Ιράν τώρα που έχει ξαναγράψει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η Χαμάς και η Λωρίδα της Γάζας
Η απειλή που συνιστά η Χαμάς, ωστόσο, δεν είναι ούτε οι ρουκέτες ούτε μια εισβολή· είναι η νομιμότητα. Η νομιμότητα του Ισραήλ βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1970, και ενδεχομένως στο χαμηλότερο επίπεδο όλων των εποχών.
Κάθε μήνας που περνάει χωρίς ανοικοδόμηση στη Γάζα δεν πλήττει μόνο τη Χαμάς – πλήττει επίσης και το Ισραήλ.
Το Ισραήλ χρειάζεται τον αφοπλισμό της Χαμάς –τουλάχιστον εν μέρει– προκειμένου η ανοικοδόμηση να προχωρήσει πέρα από ένα ορισμένο σημείο. Αυτό θα επιτρέψει επίσης τη μερική συρρίκνωση της ζώνης ασφαλείας του Ισραήλ στη Γάζα.
Ωστόσο, το Ισραήλ επιθυμεί τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς προτού ξεκινήσουν οι προσπάθειες ανοικοδόμησης, ακόμη και σε περιοχές που βρίσκονται υπό ισραηλινό έλεγχο. Αυτό καταλήγει να βλάπτει τα μακροπρόθεσμα ισραηλινά συμφέροντα στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και με τους Άραβες συμμάχους του Ισραήλ. Και αυτό αφορά μόνο τους συμμάχους του Ισραήλ· οι εχθροί του Ισραήλ είναι μια άλλη ιστορία. Σύμφωνα με τη «The Jerusalem Post», η παρούσα κατάσταση παρέχει στους εχθρούς του Ισραήλ τα πολεμοφόδια που αναζητούν για επιθετικές εκστρατείες παραπληροφόρησης.
Αν, μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ έπρεπε να εξουδετερώσει τη στρατιωτική απειλή της Χαμάς και να διασφαλίσει ότι η τρομοκρατική οργάνωση δεν θα μπορούσε να επανεξοπλιστεί στο άμεσο μέλλον, το έχει επιτύχει μέχρι τώρα. Αλλά αυτό έγινε με το βαρύ τίμημα της νομιμότητας του Ισραήλ, η οποία έχει υποχωρήσει πολύ περισσότερο από όσο ήταν απαραίτητο.
Ενώ ορισμένοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι θέλουν να κρατήσουν την προσοχή στραμμένη αποκλειστικά στο Ιράν, το να αγνοούν τη Γάζα κοστίζει στο Ισραήλ περισσότερο από όσα οι περισσότεροι είναι διατεθειμένοι να παραδεχτούν.
Η ισορροπία δυνάμεων με τη Χεζμπολάχ
Η ισορροπία δυνάμεων με τη Χεζμπολάχ είναι επίσης ριζικά διαφορετική. Η τρομοκρατική οργάνωση πέρασε από το να απειλεί ολόκληρη τη χώρα με 150.000 ρουκέτες και πυραύλους, στο να είναι περιορισμένη στην βόρεια πλευρά του Ισραήλ. Μπορεί να απειλήσει τις κοντινές βόρειες περιοχές, αλλά όχι πολύ πιο μακριά από αυτές.
Και, κάθε φορά που η Χεζμπολάχ προκαλεί το Ισραήλ, η ισραηλινή πολεμική αεροπορία μπορεί να απαντά χωρίς να ανησυχεί για την ημέρα «Μέρα της Κρίσης». Η Χεζμπολάχ, όπως υφίσταται τώρα, δεν συνιστά πλέον την τρομερή απειλή που αποτελούσε κάποτε.
Το αν το Ισραήλ μπορεί να ωθήσει τη Χεζμπολάχ σε έναν μερικό αφοπλισμό με αντάλλαγμα την αποχώρηση –ή τη μερική αποχώρηση– από τον νότιο Λίβανο παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα. Όμως, όπως και με τη Γάζα, ο IDF είναι πιθανό να διατηρήσει μια ζώνη ασφαλείας στον Λίβανο για το άμεσο μέλλον, καθώς δεν μπορούν να αφοπλίσουν πλήρως τη Χεζμπολάχ.
Άκρα του τάφου σιωπή στη Συρία
Στο μεταξύ, το Ισραήλ απολαμβάνει μια προσωρινή ηρεμία με τη Συρία για πάνω από 18 μήνες.
Ο ηγέτης της Συρίας, Άχμεντ αλ Σάρα, έχει παρελθόν στην Αλ Κάιντα και μπορεί να είναι ένας λύκος ντυμένος πρόβατο. Επί του παρόντος, ωστόσο, είναι ασαφές τι έχει να χάσει το Ισραήλ εάν μείωνε εν μέρει τη νεκρή ζώνη του με τη Συρία, με αντάλλαγμα την αποστρατιωτικοποίηση της χώρας σε περιοχές κοντά στο Ισραήλ.
Όσο το Ισραήλ διατηρεί μια μερική ζώνη ασφαλείας, οι τζιχαντιστές δεν θα πρέπει να είναι σε θέση να καταλάβουν ισραηλινά χωριά, όπως συνέβη στις 7 Οκτωβρίου. Εάν ο Άχμεντ αλ Σάρα έχει επιλέξει να μην πολεμήσει το Ισραήλ λόγω των πάρα πολλών εσωτερικών προβλημάτων στη Συρία, τότε ενδέχεται να υπάρχει έδαφος για κάποιου είδους συμφωνία.
Σε σχετικούς όρους, το Ισραήλ έχει νικήσει τους εχθρούς του σε κάθε μέτωπο. Όμως, με βάση τη «The Jerusalem Post», έχει αποτύχει να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα διπλωματικά αποτελέσματα που θα του επέτρεπαν να περάσει από τις συνεχείς εχθροπραξίες σε εχθροπραξίες περιορισμένης μόνο κλίμακας.
Κανείς στο Ισραήλ δεν μιλάει για επιστροφή στην στάση που είχε η χώρα πριν από την 7η Οκτωβρίου. Όμως, εάν το Ισραήλ δεν θυμηθεί τη διπλωματία του προτού να είναι πολύ αργά, τότε τελικά θα πληρώσει το τίμημα για το γεγονός πως αγνόησε αυτό το κρίσιμο πεδίο.