Ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ έστειλε η Αίγυπτος – Απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Με νέα ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει την κατηγορηματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, των συμφωνιών για τους υδρογονάνθρακες και των μονομερών ορίων που κήρυξε η Λιβύη. Το Κάιρο τονίζει ότι οι ενέργειες αυτές παραβιάζουν τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, στερούνται οποιασδήποτε έννομης ισχύος και προσβάλλουν ευθέως την αιγυπτιακή υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Παράλληλα, δηλώνει έτοιμο για διαπραγματεύσεις καλή τη πίστει με τα γειτονικά κράτη, επιφυλασσόμενο πλήρως για την προστασία των κυριαρχικών του δικαιωμάτων.

ΣΗΜΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΥ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: PEXELS

ΣΗΜΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΥ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: PEXELS

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Την κατηγορηματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, των συμφωνιών για τους υδρογονάνθρακες, καθώς και των μονομερών ορίων που κήρυξε η Λιβύη στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναβεβαιώνει η Αίγυπτος με νέα ρηματική διακοίνωσή της προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
  • Το Κάιρο τονίζει ότι οι ενέργειες αυτές παραβιάζουν τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και θίγουν ευθέως την αιγυπτιακή ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.
  • Η Αίγυπτος επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα κατοχυρωμένα δικαιώματά της, επαναβεβαιώνοντας ταυτόχρονα την ετοιμότητά της για διαπραγματεύσεις οριοθέτησης θαλάσσιων συνόρων με τα γειτονικά κράτη.

Την κατηγορηματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, των συμφωνιών για τους υδρογονάνθρακες, καθώς και των μονομερών ορίων που κήρυξε η Λιβύη στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναβεβαιώνει η Αίγυπτος με νέα ρηματική διακοίνωσή της (με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026) προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Το Κάιρο τονίζει ότι οι ενέργειες αυτές παραβιάζουν τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και θίγουν ευθέως την αιγυπτιακή ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης της  Αιγύπτου (A/81/479) έχει ως εξής:

«Ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη στον Γενικό Γραμματέα

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, παρουσιάζει τις προσρήσεις της στο Γραφείο του Γενικού Γραμματέα.

Σε σχέση με τους ισχυρισμούς ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης επικύρωσε το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Αίγυπτος επιθυμεί να επισημάνει τα ακόλουθα:

Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει τη σαφή θέση της επί του ζητήματος. Απορρίπτει το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019, δεν το αναγνωρίζει και το θεωρεί απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης ισχύος, όπως έχει ήδη δηλώσει στις ρηματικές διακοινώσεις της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνίες 23 Δεκεμβρίου 2019 (A/74/628), 10 Απριλίου 2023 (A/77/858), 9 Απριλίου 2024 (A/78/848) και 8 Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), οι οποίες απευθύνονταν στον Γενικό Γραμματέα.

Η φερόμενη ως επικύρωση του Μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι αυτό παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει καμία έννομη ισχύ έναντι της Αιγύπτου.

Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει επίσης ότι το προαναφερθέν Μνημόνιο Συνεννόησης, καθώς και οποιεσδήποτε ενέργειες απορρέουν από αυτό, παραβιάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική όσον αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων.

Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει τόσο το Μνημόνιο Συνεννόησης που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, όσο και το Μνημόνιο Συνεννόησης που συνήφθη στις 25 Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου. Τα θεωρεί άκυρα και στερούμενα οποιασδήποτε έννομης ισχύος, όπως έχει ήδη αναφέρει στη ρηματική διακοίνωση της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/80/386, παράρτημα).

Πρέπει να επισημανθεί ότι η Αίγυπτος απορρίπτει τα εξωτερικά όρια που κήρυξε η Λιβύη με τη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/916) και δεν τα αναγνωρίζει, καθώς αυτά επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο.

Επιπλέον, η Αίγυπτος προβάλλει αντιρρήσεις ως προς τα ανατολικά θαλάσσια όρια που κήρυξε η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των ανατολικών εξωτερικών ορίων της κηρυχθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου, κατά παράβλεψη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της στη Μεσόγειο.

Η Αίγυπτος υπογραμμίζει ότι οποιεσδήποτε συνέπειες ή επιπτώσεις ενδέχεται να προκύψουν από την κήρυξη της Λιβύης είναι απαράδεκτες, όπως έχει ήδη αναφέρει στις ρηματικές διακοινώσεις της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνίες 9 Απριλίου 2024 (A/78/848) και 8 Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), οι οποίες απευθύνονταν στον Γενικό Γραμματέα.

Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες λαμβάνονται από οποιοδήποτε μέρος στη βάση των προαναφερθέντων Μνημονίων Συνεννόησης και των διακηρύξεων της Λιβύης, εφόσον αυτά έρχονται σε αντίθεση με τα κηρυχθέντα θαλάσσια όρια της Αιγύπτου. Επιβεβαιώνει, επίσης, ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματά της, τα οποία κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο, και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους.

Η Αίγυπτος επιθυμεί να επαναβεβαιώσει την ετοιμότητα και τη δέσμευσή της για συνεργασία, διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη, καλή τη πίστει, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων με τα γειτονικά κράτη, στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και δίκαιων και ισότιμων λύσεων, κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα, με την επιφύλαξη όλων των δικαιωμάτων της βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, θα εκτιμούσε εάν η παρούσα ρηματική διακοίνωση μπορούσε να κυκλοφορήσει ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο του Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην προσεχή έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας».