Έπειτα από περίπου τρεις ώρες ολοκληρώθηκε η συνάντηση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν με τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στην Αγία Πετρούπολη, με επίκεντρο τις νέες αμερικανικές προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Γουίτκοφ παρουσίασε στον Πούτιν έγγραφα με προτάσεις για μια ειρηνευτική συμφωνία, ζητώντας την επανέναρξη των τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας. Η Μόσχα δεσμεύτηκε να εξετάσει τις προτάσεις, χωρίς ωστόσο να ανακοινωθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Παράλληλα, η συνάντηση συνοδεύτηκε από την απελευθέρωση Αμερικανού πολίτη που κρατούνταν στη Ρωσία από το 2022, ενώ τέθηκαν στο τραπέζι η οικονομική συνεργασία Μόσχας και Ουάσιγκτον και το ενδεχόμενο νέας συνάντησης Τραμπ και Πούτιν στην Κίνα.
Σύμφωνα με το Reuters και τη ρωσική εφημερίδα Kommersant, οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο Παλάτι Κωνσταντίνου στην Αγία Πετρούπολη και διήρκεσαν περίπου τρεις ώρες, όπως επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.
Η συνάντηση ξεκίνησε στις 11:55, ώρα Μόσχας, και ολοκληρώθηκε το απόγευμα, αποτελώντας την ένατη προσωπική επαφή του Γουίτκοφ με τον Πούτιν.
Στη ρωσική αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο σύμβουλος του προέδρου Γιούρι Ουσακόφ και ο ειδικός απεσταλμένος για τις διεθνείς οικονομικές συνεργασίες, Κίριλ Ντμίτριεφ.
Παρά το έντονο διπλωματικό ενδιαφέρον, δεν υπήρξε άμεση ανακοίνωση για συγκεκριμένη συμφωνία ή χρονοδιάγραμμα νέων διαπραγματεύσεων.
Γουίτκοφ προς Πούτιν: «Να επαναλάβουμε τις τριμερείς συνομιλίες για την Ουκρανία»
Η σημαντικότερη πρόταση που κατέθεσε ο Αμερικανός απεσταλμένος αφορούσε την επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας με τη συμμετοχή και των τριών εμπλεκόμενων πλευρών.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Γουίτκοφ ζήτησε από τον Ρώσο πρόεδρο να εξετάσει την προοπτική νέων συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
«Ένα από τα πράγματα που ελπίζω να πετύχουμε σήμερα είναι να συζητήσουμε την πιθανή επανέναρξη τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε απευθυνόμενος στον Πούτιν.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι δεν αναμένει απαραίτητα μια άμεση λύση, υπογραμμίζοντας όμως τη σημασία της επανεκκίνησης του διαλόγου.
«Ακόμη κι αν δεν καταλήξουμε σήμερα σε λύση, θεωρώ σημαντικό να συζητήσουμε ποιο θα μπορούσε να είναι το επόμενο βήμα. Ο κόσμος περιμένει να ακούσει κάτι τέτοιο», σημείωσε.
Οι νέες διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν και τεχνικές ομάδες ειδικών, οι οποίες θα αναλάμβαναν την εξέταση συγκεκριμένων πτυχών μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Οι τελευταίες ειρηνευτικές συνομιλίες με αμερικανική διαμεσολάβηση είχαν πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο, πριν από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
Τα έγγραφα που παρέδωσε ο Γουίτκοφ – Τι συμφωνήθηκε προηγουμένως στο Όσλο
Ο Στιβ Γουίτκοφ έφτασε στη Ρωσία έχοντας προηγουμένως πραγματοποιήσει συνομιλίες στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και εκπροσώπους ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με το Axios, παρουσίασε στον Πούτιν μια επικαιροποιημένη πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία βασίζεται στις συζητήσεις που προηγήθηκαν στη νορβηγική πρωτεύουσα.
«Έχουμε φέρει ορισμένα έγγραφα που περιγράφουν διαφορετικές προσεγγίσεις για την επίτευξη μιας ειρηνευτικής διευθέτησης της ουκρανορωσικής σύγκρουσης», δήλωσε ο Γουίτκοφ.
Ο ίδιος χαρακτήρισε παραγωγικές τις συνομιλίες στο Όσλο, εκτιμώντας ότι έχει υπάρξει πρόοδος προς τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου.
Αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν βασικά στοιχεία μιας συνολικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ένα οικονομικό σχέδιο για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση και μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ο Γουίτκοφ ζήτησε από τον Ρώσο πρόεδρο να εξετάσει προσεκτικά το περιεχόμενο των εγγράφων, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει έδαφος για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Πεσκόφ: «Ο Πούτιν θα εξετάσει όλες τις προτάσεις»
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος μετέφερε νέες προτάσεις, χωρίς ωστόσο να δεσμευτεί για την αποδοχή τους.
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μελετήσει όσα παρουσίασε ο Γουίτκοφ, λαμβάνοντας υπόψη τις προηγούμενες επαφές του με την ουκρανική και την ευρωπαϊκή πλευρά.
«Βλέπουμε ότι ο Γουίτκοφ έφερε ορισμένες προτάσεις, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη τις συναντήσεις που είχε στο Όσλο με τον Ζελένσκι και εκπροσώπους ευρωπαϊκών χωρών. Φυσικά, όλες αυτές οι προτάσεις θα μελετηθούν και θα αξιολογηθούν από τον πρόεδρο», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.
Σύμφωνα με το ουκρανικό πρακτορείο UNN, η ρωσική πλευρά δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο.
Η εξέλιξη σημαίνει ότι οι συνομιλίες ολοκληρώθηκαν χωρίς να έχει υπάρξει δημόσια επιβεβαίωση συμφωνίας για εκεχειρία ή για την άμεση έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων.
Τα αγκάθια της συμφωνίας – Ντονέτσκ και ΝΑΤΟ
Παρά τις αμερικανικές προσπάθειες, οι διαφορές ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο παραμένουν σημαντικές.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Πούτιν εξακολουθεί να επιδιώκει τον πλήρη ρωσικό έλεγχο της περιφέρειας του Ντονέτσκ στην ανατολική Ουκρανία, καθώς και τη διασφάλιση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Οι όροι αυτοί αποτελούν βασικά εμπόδια στην προοπτική μιας συνολικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι έχει εκφράσει τη στήριξή του σε μια κατάπαυση του πυρός και σε νέες τριμερείς συνομιλίες, επιμένοντας παράλληλα στην ανάγκη αξιόπιστων εγγυήσεων ασφαλείας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι επιθυμεί μια συνάντηση με τον Πούτιν και τον Τραμπ, προκειμένου να εξεταστούν απευθείας τα σημαντικότερα ζητήματα για τον τερματισμό του πολέμου.
Το Κρεμλίνο, ωστόσο, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι μια τέτοια συνάντηση προϋποθέτει εκτεταμένη προετοιμασία, ώστε να υπάρχουν οι αναγκαίες βάσεις για ουσιαστικές αποφάσεις.
Η Ρωσία απελευθέρωσε τον Αμερικανό Στίβεν Χάμπαρντ
Μία από τις σημαντικότερες συγκεκριμένες εξελίξεις που συνόδευσαν την επίσκεψη Γουίτκοφ ήταν η απελευθέρωση του Αμερικανού πολίτη Στίβεν Χάμπαρντ.
Ο 74χρονος συνταξιούχος εκπαιδευτικός από το Μίσιγκαν κρατούνταν στη Ρωσία από τον Απρίλιο του 2022, όταν συνελήφθη στην περιοχή του Ιζιούμ.
Οι ρωσικές Αρχές τον είχαν κατηγορήσει ότι συμμετείχε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πλευρό της Ουκρανίας ως μισθοφόρος.
Ο ίδιος είχε αμφισβητήσει τις κατηγορίες, ενώ το 2024 καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης έξι ετών και δέκα μηνών.
Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο Πούτιν ενημέρωσε τον Γουίτκοφ ότι ο Χάμπαρντ είχε απελευθερωθεί και βρισκόταν ήδη στο αεροδρόμιο Πούλκοβο της Αγίας Πετρούπολης, προκειμένου να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος ευχαρίστησε τον Ρώσο πρόεδρο για την κίνηση αυτή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η αποφυλάκιση πραγματοποιήθηκε χωρίς ανταλλαγή κρατουμένων και χωρίς οι Ηνωμένες Πολιτείες να παραχωρήσουν κάτι σε αντάλλαγμα, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική.
Η απελευθέρωση είχε προηγηθεί της ολοκλήρωσης των συνομιλιών και παρουσιάστηκε ως χειρονομία καλής θέλησης από τη ρωσική πλευρά.
Πούτιν: Πρόθυμος για οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ – Πρόταση για συνάντηση στην Κίνα
Πέρα από το ουκρανικό ζήτημα, η συνάντηση περιλάμβανε συζητήσεις για την αποκατάσταση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφρασε το ενδιαφέρον της Μόσχας για την ανάπτυξη οικονομικής συνεργασίας με την Ουάσιγκτον μετά τον τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με το Reuters, ανέφερε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να προμηθεύσει μεγάλες ποσότητες λιπασμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσε να ωφελήσει τους Αμερικανούς αγρότες.
Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος έθεσε το ενδεχόμενο νέας συνάντησης με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα τον Νοέμβριο.
Το Κρεμλίνο έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης συνάντησης στην οποία θα μπορούσε να συμμετάσχει και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ.
Ο Πεσκόφ διευκρίνισε, πάντως, ότι προς το παρόν δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερήσια διάταξη για μια τέτοια σύνοδο.
Στις συνομιλίες τέθηκε επίσης το Ιράν, με τον Πούτιν να επαναλαμβάνει την προθυμία της Μόσχας να αξιοποιήσει τις σχέσεις της με την Τεχεράνη, προκειμένου να συμβάλει στη διευθέτηση της κρίσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι επόμενες κινήσεις μετά τη συνάντηση
Η συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου, κυρίως εξαιτίας των διαφωνιών για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και των αλλαγών στην αμερικανική πολιτική απέναντι στη Μόσχα.
Ο Τραμπ έχει εντείνει τις πιέσεις για την επίτευξη μιας συμφωνίας, ενώ η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία πρέπει να περιλαμβάνει ουσιαστικές εγγυήσεις για τη μελλοντική ασφάλεια της χώρας.
Παράλληλα, το Κίεβο έχει εκφράσει ανησυχία για τα προβλήματα στη στρατιωτική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα στον τομέα των πληροφοριών και των δορυφορικών επικοινωνιών.
Οι συνομιλίες Γουίτκοφ και Πούτιν αποτελούν νέα προσπάθεια επαναφοράς της διπλωματίας στο επίκεντρο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο αποτέλεσμα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η τρίωρη συνάντηση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση νέων αμερικανικών προτάσεων, αίτημα επανέναρξης τριμερών διαπραγματεύσεων και μια χειρονομία καλής θέλησης από τη Μόσχα μέσω της απελευθέρωσης του Στίβεν Χάμπαρντ. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν ο Πούτιν θα αποδεχθεί την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και με ποιους όρους, καθώς η κατάπαυση του πυρός εξακολουθεί να μην έχει συμφωνηθεί.
