Με εκτελεστικό διάταγμα που εξέδωσε το βράδυ της Παρασκευής ο Λευκός Οίκος, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «πάγωσε» την επιβολή των νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, οι οποίες προβλέπονται με βάση νόμο ο οποίος εγκρίθηκε πρόσφατα από το Κογκρέσο. Τα μέτρα θα παραμείνουν σε αναστολή μέχρι νεωτέρας, σύμφωνα με το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επικαλέστηκε «το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ», εξέλιξη που εντείνει τους φόβους της Ουκρανίας για ενδεχόμενη εγκατάλειψή της από την Ουάσινγκτον.
Το νομοσχέδιο «Γκράχαμ»
Το διάταγμα αφορά νομοσχέδιο που επικυρώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου από τον Αμερικανό πρόεδρο, αποτελώντας την πρώτη ευρεία πρωτοβουλία του Κογκρέσου κατά της Μόσχας μετά την επανεκλογή του, ανκαι άφηνε στον Ρεπουμπλικανό ηγέτη ευρεία διακριτική ευχέρεια για την εφαρμογή του. Φέρει το όνομα του βασικού εισηγητή του, Λίντσεϊ Γκράχαμ – του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή της Νότιας Καρολίνας που έφυγε από τη ζωή τον Ιούλιο, όντας ένας από τους πιο σθεναρούς υποστηρικτές της Ουκρανίας και δεινός επικριτής της Ρωσίας.
Αυτό το νέο νομοθετικό πλαίσιο, που επικεντρώνεται κυρίως στον ρωσικό ενεργειακό τομέα, βάζει θεωρητικά στο στόχαστρο για πρώτη φορά τόσο τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας όσο και τον ίδιο τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν μαζί με άλλους αξιωματούχους του Κρεμλίνου. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στον Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς έως και 100% στις πέντε χώρες που αγοράζουν τις μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, ανάμεσα στις οποίες είναι η Κίνα και η Ινδία.
Οικονομική «ανάσα» στη Μόσχα
Το νομοσχέδιο, το οποίο υπερψηφίστηκε με διακομματική στήριξη, αποσκοπούσε στο να πλήξει τις πηγές εσόδων της Ρωσίας καθώς η χώρα συνεχίζει να διεξάγει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η αναστολή των κυρώσεων προσφέρει στη Ρωσία μια οικονομική «ανάσα».
Ο νόμος είχε την υποστήριξη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος κατά την επικύρωσή του είχε κάνει λόγο για «ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο, ικανό να βάλει τέλος σε αυτόν τον πόλεμο τρομοκρατίας και να ωθήσει τη Ρωσία να κάνει ειρήνη».
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ και το μέτωπο του Ιράν
Παρ’ όλα αυτά, οι ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και της Ουκρανίας δέχτηκαν νέο πλήγμα, μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για μια συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η συμφωνία αυτή προβλέπει την άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Μόσχας, με αντάλλαγμα την εισαγωγή μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τις επιθέσεις της Ουκρανίας στις ρωσικές υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιρρίπτοντάς τους την ευθύνη για την άνοδο του κόστους των καυσίμων, ενώ παράλληλα υποβαθμίζει τις επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος στο Ιράν στην αγορά πετρελαίου.
Θύελλα αντιδράσεων στο Κογκρέσο
Η απόφαση για την αναστολή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας προκάλεσε την άμεση καταδίκη από επικριτές στο Κογκρέσο. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής του Κονέκτικατ, Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ, χαρακτήρισε την κίνηση «απερίσκεπτη, δειλή ενέργεια» σε δήλωσή του.
«Αυτές οι αναστολές δεν έχουν καμία σχέση με την εθνική μας ασφάλεια και σχετίζονται αποκλειστικά με την κολακεία προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν», δήλωσε ο Μπλούμενθαλ.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Νεμπράσκα, Ντον Μπέικον, ένθερμος σύμμαχος της Ουκρανίας, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «ο πρόεδρος παρατείνει τον πόλεμο αντί να τον τερματίζει».
Οι ενδιάμεσες εκλογές και η ισορροπία τρόμου
Η κίνηση του Τραμπ να παγώσει τις κυρώσεις έρχεται καθώς η τιμή του ντίζελ έχει εκτοξευθεί σχεδόν κατά 70% από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο, και λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, την ώρα που το κόστος διαβίωσης παραμένει κορυφαίο ζήτημα για τους ψηφοφόρους.
Η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας, Ντάρλιν Γκράχαμ, η οποία ήταν συνεισηγήτρια του νομοσχεδίου που φέρει το όνομα του εκλιπόντος αδελφού της, έχει προβάλει την επιτυχία του ως κεντρικό πυλώνα της εκστρατείας της για την κατάληψη μιας πλήρους θητείας στην έδρα της Γερουσίας. Η Γκράχαμ είναι φανατική σύμμαχος του Τραμπ, καθώς η στήριξή του ήταν καθοριστική για τη νίκη της στις προκριματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικού κόμματος. Μέχρι στιγμής, η ίδια δεν έχει ασκήσει κριτική στον πρόεδρο ούτε για τη συμφωνία του σχετικά με το ρωσικό πετρέλαιο ούτε για την απόφαση αναστολής των κυρώσεων.
Το Κογκρέσο ενέκρινε τη νομοθεσία με ευρείες πλειοψηφίες τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, αν και πολλοί Δημοκρατικοί αντιτάχθηκαν στο νομοσχέδιο επειδή παραχωρούσε στον πρόεδρο νέες εξουσίες επιβολής δασμών.
Η νομοθεσία ορίζει ότι πριν από την αναστολή των νέων κυρώσεων από τη διοίκηση, αυτή πρέπει να υποβάλει στο Κογκρέσο μια μη απόρρητη έκθεση που να εξηγεί τη σκεπτική της βάση. Στο εκτελεστικό του διάταγμα, ο Τραμπ ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη αποστείλει τη σχετική έκθεση στο Καπιτώλιο.
