Ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις θα μπορούσε να είχε λάβει η σιδηροδρομική τραγωδία στο Τολέδο της Ισπανίας, που στοίχισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους. Σύμφωνα με νέες αποκαλύψεις ισπανικών μέσων ενημέρωσης, ένα τρίτο τρένο υψηλής ταχύτητας σταμάτησε μόλις 500 μέτρα από το σημείο της πολύνεκρης σύγκρουσης, ενώ συνολικά έξι συρμοί είχαν ακινητοποιηθεί σε τμήμα 63 χιλιομέτρων, εξαιτίας της βλάβης που σημειώθηκε στο σύστημα ασφαλείας LZB. Τα νέα στοιχεία ρίχνουν φως στις κρίσιμες αποφάσεις που ελήφθησαν τα λεπτά πριν από το δυστύχημα της Τετάρτης (28/10).
Όπως αποκαλύπτει την Παρασκευή (30/10) η ισπανική εφημερίδα 20minutos, ένα τρίτο τρένο της Renfe, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Σεβίλλη–Μαδρίτη, βρέθηκε σε απόσταση μόλις 500 μέτρων από τα συντρίμμια των δύο τρένων που συγκρούστηκαν κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία Τολέδο.
Ο συρμός είχε ακινητοποιηθεί εγκαίρως, αποφεύγοντας την εμπλοκή του στο δυστύχημα. Η απόσταση που τον χώριζε από το σημείο της σύγκρουσης αποτυπώνεται σε βίντεο που κατέγραψαν επιβάτες του.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εάν το τρίτο τρένο δεν είχε σταματήσει, υπήρχε κίνδυνος να συγκρουστεί με τα εκτροχιασμένα βαγόνια, καθώς τα συντρίμμια είχαν καταλάβει και τις δύο κατευθύνσεις της σιδηροδρομικής γραμμής.
Το τρίτο τρένο και τα βίντεο των επιβατών
Οι επιβάτες του τρίτου συρμού βρέθηκαν μπροστά σε μια εικόνα καταστροφής, έχοντας σταματήσει σε μικρή απόσταση από τα δύο τρένα που είχαν συγκρουστεί.
Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διακρίνονται ταξιδιώτες να έχουν κατέβει από το ακινητοποιημένο τρένο και να παρατηρούν τα συντρίμμια.
Ένας από τους επιβάτες, καταγράφοντας το σημείο με το κινητό του, εξηγεί ότι η μικρή κόκκινη φωτεινή ένδειξη που φαίνεται στο βάθος είναι το σημείο του δυστυχήματος.
Καθώς η κάμερα πλησιάζει την εικόνα, διακρίνεται το τρένο της Iryo που είχε εμπλακεί στη σύγκρουση.
Η 20minutos σημειώνει ότι το τρίτο τρένο θα μπορούσε να είχε προσκρούσει στους εκτροχιασμένους συρμούς, επιδεινώνοντας ακόμη περισσότερο τον απολογισμό της τραγωδίας.
Οι επιβάτες του κατάφεραν τελικά να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τη Μαδρίτη με λεωφορεία.
El tren Sevilla-Madrid se paró en el cruce justo al otro lado del accidente. Nos notificaron durante todo el viaje que había incidencias y con mucho modo “manual”. No sé si la tragedia pudo ser peor al quedarnos a escasos metros del accidente. https://t.co/sabdvj4zQZ
— Ramon Rubio de Castro (@rrdcastro) October 28, 2026
Έξι τρένα ακινητοποιήθηκαν σε τμήμα 63 χιλιομέτρων
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την κυκλοφορία των τρένων τη στιγμή που παρουσιάστηκε η τεχνική βλάβη.
Σύμφωνα με τον Ισπανό υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, περίπου στις 08:30 της Τετάρτης σημειώθηκε πρόβλημα επικοινωνίας μεταξύ τριών υπολογιστών του συστήματος ελέγχου LZB.
Η βλάβη επηρέασε τμήμα 63 χιλιομέτρων της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Ανδαλουσίας, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός ασφαλείας και να ακινητοποιηθούν αυτομάτως έξι τρένα που βρίσκονταν στον συγκεκριμένο τομέα.
Η παρουσία έξι συρμών σε μια γραμμή υψηλής ταχύτητας δεν συνιστά από μόνη της παραβίαση των κανόνων ασφαλείας. Τα τρένα μπορούν να κυκλοφορούν σε ελεγχόμενες αποστάσεις, υπό την προστασία κατάλληλων συστημάτων σηματοδότησης και αυτόματης επιτήρησης.
Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν το σύστημα LZB τέθηκε εκτός λειτουργίας και η διαχείριση της κυκλοφορίας πέρασε στο κέντρο ελέγχου της Adif, στον σιδηροδρομικό σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης.
Από εκείνο το σημείο, οι οδηγίες προς τους μηχανοδηγούς και η εφαρμογή των εναλλακτικών διαδικασιών ασφαλείας απέκτησαν καθοριστική σημασία.
Τέσσερα τρένα, τέσσερις διαφορετικές αντιδράσεις
Σε αναλυτικό δημοσίευμά της την Παρασκευή, η ισπανική εφημερίδα El Español ανασυνθέτει τις κινήσεις τεσσάρων από τους έξι συρμούς που επηρεάστηκαν από τη βλάβη, αξιοποιώντας στοιχεία γεωεντοπισμού και ταχύτητας της Renfe, καθώς και τις επικοινωνίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου.
Το πρώτο ήταν το Iryo 6076, που είχε αναχωρήσει από τη Μαδρίτη στις 07:54 με προορισμό τη Σεβίλλη. Το τρένο ακινητοποιήθηκε μπροστά από σήμα εισόδου στον σταθμό της Ούρδα και, παρά τις οδηγίες που έλαβε, η μηχανοδηγός του δεν κατάφερε να το θέσει ξανά σε κίνηση.
Το δεύτερο ήταν το AVE 2080 της Renfe, το οποίο εκτελούσε επίσης το δρομολόγιο Μαδρίτη–Σεβίλλη και είχε αναχωρήσει στις 08:04. Όταν παρουσιάστηκε η βλάβη, βρισκόταν περίπου 27 χιλιόμετρα πίσω από το Iryo.
Το τρίτο ήταν το AVE 2061, που είχε αναχωρήσει από τη Σεβίλλη με προορισμό τη Μαδρίτη. Το συγκεκριμένο τρένο ακινητοποιήθηκε στην αντίθετη γραμμή, νότια της Ούρδα, και στη συνέχεια κινήθηκε με σημαντικά μειωμένη ταχύτητα.
Το τέταρτο ήταν το Avant 8081, που εκτελούσε το δρομολόγιο Πουερτογιάνο–Μαδρίτη και βρισκόταν πίσω από το AVE 2061. Παρέμεινε ακινητοποιημένο για μεγαλύτερο διάστημα και άρχισε να μετακινείται ξανά μόνο μετά τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με την ανάλυση της El Español, το καθοριστικό στοιχείο είναι ότι οι τέσσερις συρμοί δεν ακολούθησαν την ίδια πορεία μετά τη βλάβη.
Το Iryo παρέμεινε ακινητοποιημένο, δύο τρένα της αντίθετης κατεύθυνσης κινήθηκαν με περιορισμένη ταχύτητα, ενώ το AVE 2080 ανέπτυξε υψηλή ταχύτητα, χωρίς να γνωρίζει ότι μπροστά του βρισκόταν σταματημένος συρμός.
Η εντολή των 08:36 και τα μοιραία λεπτά
Το κρισιμότερο σημείο της έρευνας εντοπίζεται στις οδηγίες που δόθηκαν από το κέντρο ελέγχου της Adif.
Περίπου στις 08:36, ο μηχανοδηγός του AVE 2080 έλαβε εντολή να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα LZB και να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα, χρησιμοποιώντας την εναλλακτική διαδικασία πλευρικής σηματοδότησης BSL.
Σύμφωνα με τις ηχογραφημένες συνομιλίες που δημοσιοποιήθηκαν στην Ισπανία, ο μηχανοδηγός ζήτησε επιβεβαίωση ότι μπορούσε πράγματι να συνεχίσει κανονικά και έλαβε καταφατική απάντηση.
Ωστόσο, το Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο στην ίδια γραμμή. Στις 08:41, η μηχανοδηγός του Iryo ενημέρωσε το κέντρο ελέγχου ότι το τρένο της βρισκόταν σταματημένο μπροστά από το σήμα εισόδου της Ούρδα.
Επτά λεπτά αργότερα, περίπου στις 08:48, επικοινώνησε ξανά, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούσε να μην μπορεί να επανεκκινήσει τον συρμό.
Παρά τις επικοινωνίες αυτές, το AVE συνέχισε να κινείται προς το ακινητοποιημένο τρένο.
Σύμφωνα με την ανάλυση των δεδομένων γεωεντοπισμού από την El Español, το AVE άρχισε να κινείται ξανά περίπου στις 08:43 και λίγο αργότερα είχε αναπτύξει πολύ υψηλή ταχύτητα.
Στις 08:53, προσέκρουσε στο πίσω μέρος του Iryo, προκαλώντας τον θάνατο 69 ανθρώπων.
Ταχύτητα έως 200 χλμ./ώρα αντί για περιορισμένη κυκλοφορία
Ο Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την απόφαση του κέντρου ελέγχου να επιτρέψει στο AVE να συνεχίσει την πορεία του υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το τρένο όφειλε να παραμείνει ακινητοποιημένο ή, εφόσον επιτρεπόταν η συνέχιση της πορείας του, να κινηθεί με ειδικούς περιορισμούς ασφαλείας, με ταχύτητα που δεν θα ξεπερνούσε τα 40 χιλιόμετρα την ώρα.
Αντίθετα, το AVE ανέπτυξε πολύ υψηλότερη ταχύτητα.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Τεχνικών Ατυχημάτων Μεταφορών της Ισπανίας (AITAT) εκτιμά στην πρώτη ενημερωτική της έκθεση ότι η σύγκρουση σημειώθηκε με ταχύτητα μεταξύ 160 και 200 χιλιομέτρων την ώρα.
Η ακριβής ταχύτητα πρόκειται να εξακριβωθεί από την ανάλυση των καταγραφικών συσκευών του τρένου.
Η ισπανική δημόσια τηλεόραση RTVE επισημαίνει ότι σε περίπτωση αστοχίας του LZB, η κυκλοφορία μπορεί να συνεχιστεί με εναλλακτικό σύστημα σηματοδότησης, αλλά απαιτείται αυστηρή τήρηση των ειδικών διαδικασιών.
Το εφεδρικό σύστημα ASFA μπορεί να ενεργοποιήσει την πέδηση σε συγκεκριμένες συνθήκες, ωστόσο δεν παρέχει την ίδια συνεχή επιτήρηση της κυκλοφορίας που προσφέρει το LZB.
Τι ερευνούν οι αρχές
Η AITAT αναφέρει ότι η τραγωδία ενδέχεται να προέκυψε από μια αλληλουχία τεχνικών βλαβών, οδηγιών και ενεργειών, χωρίς να ενεργοποιηθούν οι αναγκαίοι μηχανισμοί αποτροπής της σύγκρουσης.
Οι ερευνητές επιχειρούν να εξακριβώσουν γιατί το Iryo δεν κατάφερε να επανεκκινήσει, ποια ακριβώς στοιχεία διέθεταν οι χειριστές του κέντρου ελέγχου και γιατί επιτράπηκε στο AVE να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα ενώ μπροστά του υπήρχε ακινητοποιημένο τρένο.
Παράλληλα, εξετάζονται οι επικοινωνίες μεταξύ των μηχανοδηγών και της Adif, η λειτουργία των συστημάτων σηματοδότησης και τα δεδομένα των καταγραφικών συσκευών.
Η ανεξάρτητη αρχή υπογραμμίζει ότι όλες οι υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές και πως δεν είναι ακόμη δυνατό να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για τα αίτια ή τις ευθύνες.
Οι νέες αποκαλύψεις για τα έξι ακινητοποιημένα τρένα και τον τρίτο συρμό που σταμάτησε σε απόσταση μόλις 500 μέτρων από τα συντρίμμια προσθέτουν ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο στην έρευνα.
Η τραγωδία στο Τολέδο δεν εγείρει πλέον μόνο το ερώτημα γιατί δύο τρένα συγκρούστηκαν στην ίδια γραμμή, αλλά και πώς διαχειρίστηκε η κυκλοφορία συνολικά έξι συρμών όταν ένα βασικό σύστημα ασφαλείας έπαψε να λειτουργεί.