Εκλογές ΗΠΑ: «Η δημοκρατία νίκησε», «οι Αμερικανοί είπαν όχι στον πόλεμο» – Οι αντιδράσεις από Ευρώπη, Ιράν και Ισραήλ

Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη διεθνή πολιτική σκηνή, με ηγέτες από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική να σχολιάζουν τις πιθανές επιπτώσεις στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Από τις προσδοκίες για τερματισμό του πολέμου στο Ιράν και συνέχιση της στήριξης στην Ουκρανία μέχρι τις εσωτερικές πιέσεις στην κυβέρνηση του Ισραήλ, η νέα σύνθεση του Κογκρέσου διαμορφώνει ένα νέο τοπίο προσδοκιών και αβεβαιότητας.

Το Καπιτώλιο των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον, όπου στεγάζονται η Γερουσία και η Βουλή των Αντιπροσώπων. (Φωτογραφία αρχείου: REUTERS/Kevin Lamarque)

Το Καπιτώλιο των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον, όπου στεγάζονται η Γερουσία και η Βουλή των Αντιπροσώπων. (Φωτογραφία αρχείου: REUTERS/Kevin Lamarque)

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Έντονες αντιδράσεις στη διεθνή πολιτική σκηνή προκάλεσε η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με ηγέτες από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική να σχολιάζουν το αποτέλεσμα.
  • Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χαιρέτισαν την εκλογική αποδοκιμασία των Ρεπουμπλικανών, εκφράζοντας προσδοκίες για αλλαγή πολιτικής και συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία.
  • Παράλληλα, η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι πολίτες απέρριψαν τη συνέχιση του πολέμου, ενώ στο Ισραήλ η αντιπολίτευση συνέδεσε τις εξελίξεις με την πολιτική απομόνωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Έντονες αντιδράσεις στη διεθνή πολιτική σκηνή προκάλεσε η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με ηγέτες από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική να σχολιάζουν το αποτέλεσμα και τις πιθανές επιπτώσεις του στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Από τους πανηγυρισμούς του Πέδρο Σάντσεθ και του Ντόναλντ Τουσκ μέχρι τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης και τις επικρίσεις της ισραηλινής αντιπολίτευσης προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, η εκλογική ενίσχυση των Δημοκρατικών δημιουργεί νέες προσδοκίες, αλλά και ερωτήματα για την επόμενη ημέρα.

Σύμφωνα με τον Guardian, ορισμένοι ηγέτες χαιρέτισαν την εκλογική αποδοκιμασία των Ρεπουμπλικανών, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλαγές στην αμερικανική πολιτική, ιδιαίτερα όσον αφορά τον πόλεμο στο Ιράν, το κόστος ζωής και τη στήριξη προς την Ουκρανία.

Βρετανία: «Ευκαιρία» για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ εξέφρασε την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών θα δώσουν στη διεθνή κοινότητα την ευκαιρία να επικεντρωθεί στον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν και στην αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Μιλώντας στο BBC, ο Μπέρναμ αναφέρθηκε στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά εξαιτίας του αυξημένου κόστους ζωής, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η νέα πολιτική κατάσταση στην Ουάσινγκτον θα επιτρέψει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα συγκεκριμένα προβλήματα.

Πιο αιχμηρός ήταν ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, ο οποίος έχει δεχθεί επανειλημμένα επιθέσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ.

«Συγχαρητήρια στους Δημοκρατικούς για την τεράστια νίκη τους χθες το βράδυ», έγραψε στο Χ.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η εκστρατεία των Δημοκρατικών, η οποία επικεντρώθηκε στην ελπίδα, την ενότητα και τη στήριξη των οικογενειών απέναντι στην ακρίβεια, αποτέλεσε «πραγματική απόρριψη της επιζήμιας και διχαστικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ».

Ιράν: «Οι Αμερικανοί είπαν όχι στον πόλεμο»

Αυστηρό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον έστειλε ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου και κορυφαίος διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Σε ανάρτησή του στο Χ, υποστήριξε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί απόρριψη της συνέχισης του πολέμου από τους Αμερικανούς πολίτες.

«Είτε λόγω συνείδησης είτε λόγω του κόστους ζωής, οι Αμερικανοί είπαν ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ και εμείς επικροτούμε αυτό το μήνυμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εάν η αμερικανική κυβέρνηση αγνοήσει τη βούληση των πολιτών της για να εξυπηρετήσει ξένα συμφέροντα, θα αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες.

Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιπτώσεις του στις τιμές των καυσίμων έχουν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ισραήλ: Σιωπή Νετανιάχου, σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση

Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχασε την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία την προηγούμενη εβδομάδα, δεν είχε σχολιάσει δημόσια τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών.

Ανάλογη στάση τήρησαν και οι δεξιοί σύμμαχοί του.

Αντίθετα, η αντιπολίτευση έσπευσε να συνδέσει το αποτέλεσμα με την πολιτική θέση του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Ο Γιαΐρ Γκολάν υποστήριξε ότι οι εξελίξεις αποκαλύπτουν «πόσο τοξικός είναι ο Νετανιάχου τόσο για τους Δημοκρατικούς όσο και για τους Ρεπουμπλικανούς».

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός κινδυνεύει να οδηγήσει το Ισραήλ σε μεγαλύτερη διεθνή απομόνωση και σε σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον σημαντικότερο σύμμαχό του.

Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, εκτίμησε ότι τα αποτελέσματα «αποκλείουν ουσιαστικά κάθε πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Νετανιάχου».

Σάντσεθ: «Οι Αμερικανοί ψήφισαν κατά του μίσους και των προνομίων των ελίτ»

Ιδιαίτερα ενθουσιώδης ήταν η αντίδραση του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ενός από τους πιο έντονους Ευρωπαίους επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Σάντσεθ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα απόδειξη ότι το κύμα της ακροδεξιάς υποχωρεί και ότι οι προοδευτικές δυνάμεις μπορούν να ανακτήσουν την πολιτική πρωτοβουλία.

«Χθες, η αμερικανική κοινωνία ψήφισε ενάντια στις πολιτικές που το μόνο που κάνουν είναι να φτωχαίνουν τους ανθρώπους», έγραψε στο Χ.

«Ενάντια στο μίσος. Ενάντια στον σεξισμό. Ενάντια στην άρνηση της κλιματικής αλλαγής και στα προνόμια των ελίτ», πρόσθεσε.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός συνέδεσε μάλιστα το αμερικανικό αποτέλεσμα με τις επερχόμενες εκλογές στη χώρα του.

«Συνέβη στη Βραζιλία. Μόλις συνέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και σύντομα θα συμβεί και στην Ισπανία», δήλωσε.

Τουσκ: «Σήμερα η δημοκρατία νίκησε στην Αμερική»

Πανηγυρική ήταν η αντίδραση του πρωθυπουργού της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ.

«Σήμερα η δημοκρατία νίκησε στην Αμερική», δήλωσε, προσθέτοντας με εμφανή ενθουσιασμό: «Η δημοκρατία είναι καταπληκτική. Αγαπώ τη δημοκρατία. Είναι κάτι όμορφο».

Ο Τουσκ εξέφρασε την ελπίδα ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα συμβάλει στη σταθεροποίηση της κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή της Πολωνίας.

Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να είναι πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, συνέστησε να μη χρησιμοποιείται υπερβολικά το δικαίωμα του βέτο ως μέσο διακυβέρνησης, σε μια τοποθέτηση που ερμηνεύθηκε ως έμμεση αιχμή προς τον πρόεδρο της Πολωνίας και σύμμαχο του Τραμπ, Κάρολ Ναβρότσκι.

Οι δύο πολιτικοί βρίσκονται σε έντονη αντιπαράθεση για ζητήματα που αφορούν το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας.

Μελόνι: «Για την Αμερική θα μιλήσουμε άλλη φορά»

Αντίθετα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέφυγε να τοποθετηθεί για τις αμερικανικές εκλογές.

Ερωτηθείσα από δημοσιογράφους την Τετάρτη (4/11), απάντησε: «Για την Αμερική θα μιλήσουμε κάποια άλλη στιγμή».

«Αυτή τη στιγμή είναι η Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων», πρόσθεσε, παραπέμποντας στις εκδηλώσεις της εθνικής επετείου στην Ιταλία.

Γερμανία και Νορβηγία: Προσδοκίες για αλλαγή στην αμερικανική πολιτική

Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιούνας Γκαρ Στέρε, δήλωσε στο Reuters ότι το αποτέλεσμα αποτελεί «ισχυρό πολιτικό μήνυμα για αλλαγή κατεύθυνσης από τους Αμερικανούς ψηφοφόρους».

Όπως επισήμανε, στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ αναδεικνύονται πλέον φωνές που βρίσκονται πιο κοντά στις ευρωπαϊκές θέσεις για την κλιματική αλλαγή, την προστασία του περιβάλλοντος, την εξωτερική πολιτική και την αναπτυξιακή βοήθεια.

Στη Γερμανία, ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους συνεχάρη τους Δημοκρατικούς «από τα βάθη της καρδιάς του» για την «ιστορική νίκη» τους, σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοφωνικό σταθμό Deutschlandfunk.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, εκτίμησε ότι οι σχέσεις του Βερολίνου με την κυβέρνηση Τραμπ θα συνεχιστούν, αλλά θα υπάρξουν αλλαγές στις επαφές με τους Δημοκρατικούς.

Εξέφρασε, επίσης, την ελπίδα ότι η νέα σύνθεση του αμερικανικού Κογκρέσου θα επιτρέψει να σημειωθεί πρόοδος στο ζήτημα της Ουκρανίας.

Γαλλία: Ο Τραμπ καλείται να αποφασίσει αν θα αλλάξει πολιτική

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σημαντική πολιτική επιλογή μετά τις εκλογές.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Λεσκίρ ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί είτε να αναγνωρίσει την ανάγκη αλλαγών, ιδίως όσον αφορά τις υψηλές τιμές της βενζίνης, είτε να συνεχίσει την ίδια πολιτική.

Ο Γάλλος υπουργός πρόσθεσε ότι μια πιθανή αλλαγή πορείας θα μπορούσε να περιλαμβάνει και τον περιορισμό της διεθνούς εμπλοκής των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Ειλικρινά, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να παρακολουθήσουμε τις επόμενες ημέρες», σημείωσε.

Κάγια Κάλας: Το νέο Κογκρέσο να συνεχίσει τη στήριξη στην Ουκρανία

Η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, υπογράμμισε ότι «οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έκαναν ξεκάθαρη την επιλογή τους».

Η ίδια εξέφρασε την ελπίδα ότι το νέο Κογκρέσο θα συνεχίσει να παρέχει υποστήριξη στην Ουκρανία και θα αυξήσει την πίεση προς τη Ρωσία.

«Ελπίζω ότι το νέο Κογκρέσο θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και να ασκεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία», ανέφερε.

Η Κάλας τόνισε, επίσης, ότι η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ισχυρότερες όταν ενεργούν από κοινού για την αντιμετώπιση των διεθνών προκλήσεων.

Νότια Αφρική: «Ο αμερικανικός λαός μίλησε»

Από τη Νότια Αφρική, ο πρόεδρος Σίριλ Ραμαφόζα εκτίμησε ότι η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να εγκαινιάσει μια νέα περίοδο στις διεθνείς σχέσεις.

«Ο αμερικανικός λαός μίλησε», δήλωσε.

«Πιστεύω ότι αυτό θα εγκαινιάσει μια νέα εποχή στις διεθνείς σχέσεις. Ελπίζουμε ότι σε διμερές επίπεδο θα υπάρξει μεγαλύτερη σύγκλιση απόψεων», πρόσθεσε.

Οι σχέσεις της Νότιας Αφρικής με τις ΗΠΑ βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλό σημείο, έπειτα από επανειλημμένες κατηγορίες του Τραμπ περί διώξεων της λευκής μειονότητας, τις οποίες η νοτιοαφρικανική κυβέρνηση απορρίπτει.

Οι διαφορετικές τοποθετήσεις των ξένων ηγετών αναδεικνύουν τις προσδοκίες που δημιουργεί η νέα σύνθεση του αμερικανικού Κογκρέσου, αλλά και τα ερωτήματα για το κατά πόσο η εκλογική ενίσχυση των Δημοκρατικών θα επηρεάσει την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να κατέχει την προεδρία, γεγονός που καθιστά κρίσιμο τον τρόπο με τον οποίο θα επιλέξει να διαχειριστεί τις νέες πολιτικές ισορροπίες.