Με μαζικότητα αλλά χωρίς να επαναληφθούν τα εκτεταμένα επεισόδια της προηγούμενης εβδομάδας πραγματοποιήθηκε η «Πράξη ΙΙ» των κινητοποιήσεων στη Γαλλία. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν ειρηνικά κατά του υψηλού κόστους διαβίωσης και την και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των πολιτών, εκφράζοντας παράλληλα τη συμπαράστασή τους στους μαθητές, με τις εντάσεις να ξεσπούν κυρίως κατά τη διάλυση των συγκεντρώσεων.
Όσοι προέβλεπαν ή φοβούνταν μια επανάληψη των βίαιων γεγονότων της 17ης Οκτωβρίου, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό σκηνικό κάτω από τη βροχή, σημειώνει η Le Monde.
Παρά την αποφυγή μιας νέας γενικευμένης ανάφλεξης, η κυβέρνηση Λεκορνί παραμένει σε τεντωμένο σχοινί, την ώρα που η Αριστερά και τα συνδικάτα κάνουν λόγο για καθαρή πολιτική νίκη και προαναγγέλλουν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων, εκμεταλλευόμενα τη λαϊκή δυσαρέσκεια για την ακρίβεια.
Στο Παρίσι και σε άλλες πόλεις που ακόμα προσπαθούσαν να συνέλθουν από το κύμα λεηλασιών, η ανησυχία για νέες καταστροφές ή άγρια καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας γρήγορα παραχώρησε τη θέση της σε μια τεράστια ειρηνική κινητοποίηση.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, στις πορείες σε όλη τη χώρα συμμετείχαν 410.000 διαδηλωτές (110.000 στο Παρίσι), ενώ το συνδικάτο CGT ανέβασε τον αριθμό σε 800.000 (250.000 στην πρωτεύουσα).
Η συμμετοχή στις κινητοποιήσεις ενάντια στο αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και υπέρ της ενίσχυσης των δημόσιων υπηρεσιών ήταν μόλις ελάχιστα χαμηλότερη από εκείνη της προηγούμενης εβδομάδας. Στο Παρίσι, αν και είχε αρχικά συμφωνηθεί η διαδρομή Βαστίλη-Νασιόν, η Αστυνομική Διεύθυνση άλλαξε μονομερώς το δρομολόγιο το προηγούμενο βράδυ, μεταφέροντας την πορεία στις περιφερειακές λεωφόρους.
Σύγχυση, περιφρουρήσεις και η οργή των συνδικάτων
Το πρωί του Σαββάτου το Παρίσι παρουσίαζε μια απόκοσμη εικόνα: τα καταστήματα στις λεωφόρους είχαν περιφραχθεί με ξύλινα πάνελ, ενώ έξω από τις πολυτελείς μπουτίκ είχαν παραταχθεί ιδιωτικοί φρουροί.
Την ίδια ώρα, η αιφνιδιαστική αλλαγή του δρομολογίου της πορείας προκάλεσε μεγάλη σύγχυση, με ηλικιωμένους διαδηλωτές να καταφθάνουν στη Βαστίλη χωρίς να γνωρίζουν πού τελικά θα πραγματοποιούνταν.
«Ξέρετε πού γίνεται η διαδήλωση;», ρωτούσε η 77χρονη Μονίκ, πρώην μέλος των «Κίτρινων Γιλέκων», που μαζί με τον 72χρονο σύζυγό της Ρομπέρ συμμετείχε στις κινητοποιήσεις για να διαμαρτυρηθούν «για να μην μας κλέψουν τις συντάξεις».
Τα συνδικάτα εξέφρασαν την οργή τους για την τακτική της αστυνομίας. Ο Καρλ Γκαζί, συν-γενικός γραμματέας του συνδικάτου CGT στο Παρίσι, δήλωσε: «Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο. Έτσι, υποχωρούμε στην επιβεβλημένη διαδρομή επειδή είναι η μόνη δημοκρατική επιλογή που έχουμε για να συνεχίσουμε το κίνημα. Αλλά δεν είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό. Οι αρχές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για χάος. Η Αστυνομική Διεύθυνση αποφάσισε ξεκάθαρα να παίξει με την ένταση».
Από την πλευρά της «Ανυπότακτης Γαλλίας» (LFI), ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, παρών στην παρισινή πορεία, ζήτησε από τον Εμανουέλ Μακρόν να υποχωρήσει στα αιτήματα, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά «δεν θα υπάρχει άλλη επιλογή από την παραίτησή του».
Ο Μελανσόν, που σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις βρίσκεται στη δεύτερη θέση πίσω από τη Μαρίν Λεπέν, σημείωσε ότι ο Γάλλος Πρόεδρος πρέπει «να καταλάβει ότι αυτό θα συμβαίνει κάθε εβδομάδα», την ώρα που τα «Κίτρινα Γιλέκα» απευθύνουν ήδη κάλεσμα για το επόμενο Σάββατο, 31 Οκτωβρίου.
«Το δικαίωμα στη διαδήλωση είναι όσο σημαντικό όσο το δικαίωμα ψήφου»
Στην πορεία, ο 59χρονος Νταβίντ, εργαζόμενος στις κοινωνικές υπηρεσίες, διαδήλωνε μαζί με τον 17χρονο γιο του Εστεμπάν. Ο Νταβίντ μίλησε για ένα «καταπατημένο κοινωνικό σχέδιο» και μια «αυταρχική απάντηση», αποκαλώντας σκωπτικά τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν «Μπαντινγκέ» (το παρατσούκλι του Ναπολέοντα Γ΄).
«Οι αστυνομικοί έχουν επίσης παιδιά, οικογένειες – έχουν τις ίδιες δυσκολίες με εμάς. Πρέπει να καταλάβουν», σημείωσε.
Η 35χρονη Σελίν, ελεύθερη επαγγελματίας στον χώρο του θεάματος, κρατούσε μια χειροποίητη «κάρτα διαδηλωτή» με τις 12 πορείες στις οποίες είχε συμμετάσχει.
«Η καταστολή του μαθητικού κινήματος είναι αυτό που με φέρνει εδώ σήμερα, όπως και στις 17 του μηνός. Για να πω ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση είναι τόσο σημαντικό όσο το δικαίωμα ψήφου και ότι είναι το θεμέλιο της δημοκρατίας. Οπότε, όταν ακούω τον υπουργό Δικαιοσύνης, Ζεράλντ Νταρμανέν, να ζητεί από τους δικαστές να στερούν συστηματικά τα πολιτικά δικαιώματα και το δικαίωμα ψήφου από τους συλληφθέντες διαδηλωτές, το θεωρώ εξοργιστικό».
«Χθες, ο Εμανουέλ Μακρόν είπε ότι θα επιτρέψει τη διεξαγωγή των συνδικαλιστικών πορειών και μετά άλλαξαν τη διαδρομή την τελευταία στιγμή, σε πλήρη αντίθεση με όσα δήλωσε», δήλωσε από την πλευρά του ο Ραφαέλ Μπρετόν, αναπληρωτής γενικός γραμματέας της CFDT στην περιοχή Ιλ-ντε-Φρανς.
«Όλα αυτά συμβάλλουν στο χάος… Αλλά το κάνει αυτό εδώ και δέκα χρόνια, έχουμε συνηθίσει. Θα βγούμε από αυτό μόνο αν αποκαταστήσουμε τις προϋποθέσεις για διάλογο, όχι αλλάζοντας τους κανόνες κάθε εικοσιτετράωρο. Έχουμε περάσει το όριο στο παράλογο και το ακατανόητο».
Ο Καρλ Γκαζί από τη CGT συμπλήρωσε με νόημα: «Καλούμαστε να δείξουμε ότι μπορούμε ακόμα να πετύχουμε πράγματα μέσω της κοινωνικής δράσης στη Γαλλία, διαφορετικά σπρώχνουμε τους ανθρώπους σε αντανακλαστικά απόγνωσης, που για μένα είναι η ψήφος στην ακροδεξιά».
Εντάσεις και 1.000 συλλήψεις σε όλη τη χώρα
Παρά τον γενικά ειρηνικό χαρακτήρα των πορειών, η αστυνομία προχώρησε σε σχεδόν 1.000 συλλήψεις σε όλη τη γαλλική επικράτεια, ενώ καταγράφηκαν και τραυματισμοί.
Στο Παρίσι, κατά τη διάλυση της συγκέντρωσης, οι δυνάμεις καταστολής έκαναν χρήση αυρών νερού και δακρυγόνων. Στη Λυών, όπου η διαδήλωση είχε απαγορευτεί, ξέσπασαν καταδιώξεις 10.000 διαδηλωτών με εκτεταμένη χρήση χημικών.
Στη Μασσαλία, 17.000 διαδηλωτές κατά την αστυνομία (100.000 κατά τη CGT) πραγματοποίησαν πορεία. Ο δήμαρχος της πόλης, Μπενουά Παγιάν, δήλωσε: «Δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι της Μασσαλίας μπόρεσαν να διαδηλώσουν κόσμια στην πόλη. Παρά την πολύ περίπλοκη κατάσταση της περασμένης εβδομάδας, βγήκαν σε μεγάλους αριθμούς με ισχυρά και δίκαια αιτήματα».
Ωστόσο, μετά το τέλος της συνδικαλιστικής πορείας στη Μασσαλία, ξέσπασαν συγκρούσεις στην Place de la Porte d’Aix, με επεισόδια και περιορισμένες λεηλασίες. Συγκρούσεις σημειώθηκαν επίσης στη Ναντ και τη Ρεν.
Τέλος, αναφέρθηκαν σοβαροί τραυματισμοί: στην Τουλούζη ένας 20χρονος τραυματίστηκε σοβαρά στο χέρι, στο Πουατιέ διαδηλωτής τραυματίστηκε στο αριστερό μάτι, ενώ στο νοσοκομείο διακομίστηκε και ένας αστυνομικός.
«Καμία αυτοϊκανοποίηση»
Χωρίς ίχνος πρόωρου εφησυχασμού ή επικοινωνιακής θριαμβολογίας, το κυβερνητικό επιτελείο παρέμεινε σε κατάσταση απόλυτου συναγερμού καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββάτου.
Μετά τις εικόνες καταστροφής της προηγούμενης εβδομάδας, το Παρίσι άσκησε ασφυκτική πίεση στις μυστικές υπηρεσίες και τις τοπικές αρχές, προκειμένου να εξαλειφθεί κάθε «τυφλό σημείο» και να αποφευχθούν εσφαλμένες εκτιμήσεις στους σχεδιασμούς ασφαλείας.
«Το κριτήριο για το αν η επιχείρηση πέτυχε ή απέτυχε θα είναι το αν θα βρεθούμε προ εκπλήξεων», εκμυστηρευόταν ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος παραμονές των κινητοποιήσεων, την ώρα που ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί προειδοποιούσε ότι «το επίπεδο απειλής παραμένει υψηλό», φωτογραφίζοντας την «ακροαριστερά» και τη «βίαιη παραβατικότητα».
Στο τέλος της ημέρας, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ ανέφερε ότι «οι πορείες εξελίχθηκαν καλά».
Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι οι αρχές βρίσκονταν σε στενή συνεργασία με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για την άμεση αφαίρεση αναρτήσεων που παρακινούσε σε επεισόδια ή καταστροφές δημόσιων κτιρίων.
Το άμεσο στοίχημα μετατοπίζεται πλέον στο μαθητικό κίνημα, σημειώνει η Le Parisien, που αποτέλεσε τη σπίθα της τρέχουσας κρίσης στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί, μαζί με τον υπουργείο Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ και τον υπουργό Ανώτατης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπαπτίστ, θα ανακοινώσουν δέσμη μέτρων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναμόρφωση του συστήματος εισαγωγής Parcoursup, η αύξηση των θέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το ανώτατο όριο μαθητών ανά τάξη και ένα επενδυτικό πρόγραμμα για τα πανεπιστημιακά κτίρια.
