Μια εκτεταμένη επιχείρηση παραπληροφόρησης, με τη χρήση αυτοματοποιημένων λογαριασμών και βίντεο που δημιουργούνται με Τεχνητή Νοημοσύνη, βρίσκεται σε εξέλιξη ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το Bloomberg, δίκτυα τα οποία συνδέονται με ρωσικές εκστρατείες επιρροής επιχειρούν να πλήξουν κυρίως υποψηφίους των Δημοκρατικών, διαδίδοντας κατασκευασμένες ειδήσεις, ψεύτικες δηλώσεις διασήμων και αναρτήσεις με τεχνητά διογκωμένο αριθμό προβολών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιχείρηση «Matryoshka», η οποία χρησιμοποιεί παραποιημένο δημοσιογραφικό περιεχόμενο για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι οι ψευδείς πληροφορίες προέρχονται από έγκυρα μέσα ενημέρωσης.
Η επιχείρηση αναπτύσσεται κυρίως στην πλατφόρμα X του Έλον Μασκ και έχει ως βασικό στόχο να επηρεάσει την εικόνα που σχηματίζουν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι για τους υποψηφίους, λίγες ημέρες πριν από μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, πολλές από τις αναρτήσεις περιλαμβάνουν κατηγορίες για διαφθορά και προωθούν το σύνθημα #AllDemocratsAreCriminals, δηλαδή «Όλοι οι Δημοκρατικοί είναι εγκληματίες».
Η εκστρατεία δεν περιορίζεται στη διάδοση ψευδών ισχυρισμών. Χρησιμοποιεί επίσης αυτοματοποιημένη δραστηριότητα για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι οι αναρτήσεις έχουν ήδη προσελκύσει τεράστιο ενδιαφέρον.
Η επιχείρηση «Ματριόσκα» – Ψεύτικες ειδήσεις με την υπογραφή γνωστών μέσων
Μεγάλο μέρος του περιεχομένου αποδίδεται από ερευνητές στην επιχείρηση «Matryoshka», μια γνωστή ρωσική εκστρατεία παραπληροφόρησης.
Το όνομά της παραπέμπει στις παραδοσιακές ρωσικές ξύλινες κούκλες που τοποθετούνται η μία μέσα στην άλλη, συμβολίζοντας τον πολυεπίπεδο τρόπο με τον οποίο διαδίδονται οι κατασκευασμένες πληροφορίες.
Η συγκεκριμένη μέθοδος βασίζεται στη δημιουργία ψευδών δημοσιευμάτων, παραποιημένων πρωτοσέλιδων εφημερίδων και βίντεο που εμφανίζονται ως αυθεντικά ρεπορτάζ γνωστών ειδησεογραφικών οργανισμών.
Με αυτόν τον τρόπο, οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με περιεχόμενο που μοιάζει αξιόπιστο, παρότι δεν έχει δημοσιευτεί ποτέ από το μέσο στο οποίο αποδίδεται.
«Είναι το αντίστοιχο του πολέμου με drones στον χώρο της παραπληροφόρησης», σχολίασε χαρακτηριστικά το Bloomberg, περιγράφοντας τον όγκο και την αυτοματοποιημένη φύση της επιχείρησης.
Ψεύτικα βίντεο με Ντε Νίρο, Τζούλια Ρόμπερτς και Σερ
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα εργαλεία της εκστρατείας είναι η χρήση βίντεο που δημιουργούνται με Τεχνητή Νοημοσύνη και παρουσιάζουν γνωστές προσωπικότητες να υποστηρίζουν πολιτικά μηνύματα τα οποία στην πραγματικότητα δεν έχουν εκφράσει.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ανάμεσα στους διάσημους των οποίων η εικόνα αξιοποιήθηκε σε τέτοιο υλικό περιλαμβάνονται ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, η Τζούλια Ρόμπερτς και η Σερ.
Οι κατασκευασμένες αναρτήσεις επιχειρούν να προσδώσουν κύρος στις ψευδείς πληροφορίες, αξιοποιώντας την αναγνωρισιμότητα των προσώπων που εμφανίζονται σε αυτές.
Παράλληλα, κυκλοφορούν ιστορίες που συνδέουν υποψηφίους των Δημοκρατικών με οικονομικά σκάνδαλα, τρομοκρατικές επιθέσεις ή ακραίες κοινωνικές θέσεις.
Μεταξύ των παραδειγμάτων που εντόπισαν οι ερευνητές περιλαμβάνονται ψευδείς ισχυρισμοί ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονταν πίσω από πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στην αεροπορική εταιρεία flydubai, ότι η Τέιλορ Σουίφτ προσφέρθηκε να υποστηρίξει τους Δημοκρατικούς και τις διαδικασίες φυλομετάβασης έναντι 500 εκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και ότι συγκεκριμένοι πολιτικοί χρησιμοποίησαν δημόσιους πόρους για προσωπικούς σκοπούς.
Οι συγκεκριμένες ιστορίες καταγράφονται από τους ερευνητές ως κατασκευασμένοι ισχυρισμοί της εκστρατείας παραπληροφόρησης, όχι ως πραγματικά περιστατικά.
Δεκάδες χιλιάδες προβολές μέσα σε μία ώρα – Πώς αποκαλύπτεται η δράση των bots
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο τα αυτοματοποιημένα δίκτυα επιχειρούν να αυξήσουν τεχνητά τη δημοφιλία των αναρτήσεων.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα Antibot4Navalny, την οποία επικαλείται το Bloomberg, αρκετά από τα επίμαχα δημοσιεύματα συγκεντρώνουν δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες εμφανιζόμενες προβολές μέσα στην πρώτη ώρα από τη δημοσίευσή τους.
Στη συνέχεια, όμως, η αύξηση σταματά σχεδόν απότομα.
Αυτό το ασυνήθιστο μοτίβο θεωρείται ένδειξη αυτοματοποιημένης δραστηριότητας, καθώς οι πραγματικές προβολές συνήθως αυξάνονται και μειώνονται σταδιακά.
«Οι προβολές κανονικά δεν πέφτουν ξαφνικά στον γκρεμό», δήλωσε ο Ντάρεν Λίνβιλ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Clemson της Νότιας Καρολίνας και συνδιευθυντής του Media Forensics Hub.
Άλλες ενδείξεις που εξετάζουν οι ερευνητές είναι ο ελάχιστος αριθμός κοινοποιήσεων, αναδημοσιεύσεων και επισημάνσεων «μου αρέσει», παρά τις εντυπωσιακές εμφανιζόμενες προβολές.
Επιπλέον, αρκετοί λογαριασμοί που διακινούν το περιεχόμενο έχουν ελάχιστους ακολούθους ή παρέμεναν ανενεργοί επί χρόνια πριν αρχίσουν ξαφνικά να δημοσιεύουν πολιτικά μηνύματα.
Στο στόχαστρο 29 πολιτείες και κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Γερουσία
Η έρευνα του Bloomberg εξέτασε 130 βίντεο και παραποιημένα πρωτοσέλιδα εφημερίδων που δημοσιεύτηκαν από τις 10 Σεπτεμβρίου έως τις 9 Οκτωβρίου.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η επιχείρηση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένους υποψηφίους, αλλά επιχειρεί να επηρεάσει εκλογικές αναμετρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το περιεχόμενο συνδέεται με 29 από τις 36 εκλογές κυβερνητών και 20 από τις 35 αναμετρήσεις για τη Γερουσία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε πολιτείες όπου οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε στενή εκλογική αντιπαράθεση.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τζέιμς Ταλαρίκο, υποψηφίου των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Τέξας.
Ένα κατασκευασμένο βίντεο ισχυριζόταν ότι ο Ταλαρίκο σχεδίαζε να στερήσει κοινωνικές παροχές από Χασιδικούς γονείς που δεν θα επέτρεπαν στα παιδιά τους να υποβληθούν σε διαδικασίες φυλομετάβασης.
Το βίντεο συγκέντρωσε περίπου 35.000 προβολές, παρότι δημοσιεύτηκε από λογαριασμό με μόλις 35 ακολούθους, ο οποίος προηγουμένως αναρτούσε περιεχόμενο αποκλειστικά στα ιαπωνικά.
Άλλος κατασκευασμένος ισχυρισμός εμφάνιζε τον Ταλαρίκο να έχει χρησιμοποιήσει δημόσιο χρήμα για πληρωμές σε μοντέλα της πλατφόρμας OnlyFans.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν: «Η Ρωσία είναι ο πιο ενεργός αντίπαλος»
Οι αποκαλύψεις έρχονται μετά από ενημέρωση του αμερικανικού Κογκρέσου από το Γραφείο της Διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, τον Σεπτέμβριο.
Σύμφωνα με τη Washington Post, η ενημέρωση αφορούσε επιχειρήσεις ξένης παρέμβασης στο διαδίκτυο, οι οποίες αποσκοπούν στην ενίσχυση των κοινωνικών αντιπαραθέσεων και στην υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο εκλογικό σύστημα.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες ανέφεραν ότι και η Κίνα και το Ιράν δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα.
Ωστόσο, η Ρωσία χαρακτηρίστηκε «ο πιο ενεργός αντίπαλος», σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η πλατφόρμα X έχει λάβει μέτρα για τον περιορισμό των επιχειρήσεων ξένης εκλογικής παρέμβασης, αλλά οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το πρόβλημα παραμένει.
Ο Ζαν λε Ρου, ανώτερος ερευνητής της Graphika, εταιρείας που παρακολουθεί κρατικά υποστηριζόμενες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης, εξήγησε ότι κάθε φορά που εντοπίζονται και αφαιρούνται τέτοιοι λογαριασμοί, εμφανίζονται νέοι.
«Όσους κι αν αφαιρεί το X, βλέπουμε πάντα μια νέα φουρνιά», ανέφερε.
Παρά τον μεγάλο αριθμό αναρτήσεων, η έρευνα του Bloomberg δείχνει ότι τα περισσότερα κατασκευασμένα δημοσιεύματα δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να αποκτήσουν ουσιαστική απήχηση στους πραγματικούς χρήστες.
Στο επίκεντρο και η Meta – Καταγγελίες για περιορισμούς σε πολιτικούς λογαριασμούς
Την ίδια στιγμή, αντιδράσεις προκαλούν και οι αποφάσεις της Meta, μητρικής εταιρείας του Facebook, του Instagram και του WhatsApp, σχετικά με τη λειτουργία πολιτικών λογαριασμών.
Το αμερικανικό κίνημα No Kings, που αντιτίθεται στην κυβέρνηση Τραμπ, κατήγγειλε ότι ο λογαριασμός του στο Instagram ανεστάλη για αρκετές ώρες το Σάββατο (17/10), κατά τη διάρκεια πανεθνικής κινητοποίησης για την ενθάρρυνση της συμμετοχής στις ενδιάμεσες εκλογές.
Η Meta απάντησε ότι η αναστολή πραγματοποιήθηκε κατά λάθος, εξαιτίας αυτοματοποιημένου μηχανισμού που εντόπισε πιθανή δραστηριότητα bots.
Εκπρόσωπος της εταιρείας εξήγησε ότι τέτοιες ειδοποιήσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν όταν ένας λογαριασμός πραγματοποιεί δημοσιεύσεις, κοινοποιήσεις ή σχόλια με ασυνήθιστα υψηλή συχνότητα.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, κατηγόρησε τη Meta για παρέμβαση στις προεδρικές εκλογές της χώρας, μετά από δημοσιεύματα της Folha de S.Paulo για περιορισμούς στους λογαριασμούς του στο Instagram κατά την προεκλογική περίοδο.
Ο αντίπαλός του, γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρου, κατέγραψε καλύτερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες στον πρώτο γύρο της 4ης Οκτωβρίου και πρόκειται να αντιμετωπίσει τον Λούλα στον δεύτερο γύρο στις 25 Οκτωβρίου.
Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα υποβάλει καταγγελία για το ζήτημα.
Από την πλευρά της, η Meta απέδωσε τα προβλήματα σε τεχνικές δυσλειτουργίες και απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες περί πολιτικής μεροληψίας.
«Οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι η Meta ευνοεί τη μία πλευρά είναι ψευδής», ανέφερε η εταιρεία.
Η μάχη για την αξιοπιστία της πληροφορίας πριν από τις κάλπες
Με τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι επιχειρήσεις παραπληροφόρησης γίνονται ολοένα πιο σύνθετες.
Η συνδυασμένη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, πλαστών δημοσιογραφικών δημοσιευμάτων και δικτύων αυτοματοποιημένων λογαριασμών επιτρέπει την ταχεία παραγωγή και διασπορά μεγάλου όγκου πολιτικού περιεχομένου.
Ο τεχνητά αυξημένος αριθμός προβολών μπορεί να προσδώσει σε μια ψευδή είδηση την εντύπωση ευρείας δημοφιλίας, ακόμη και όταν η πραγματική συμμετοχή των χρηστών είναι περιορισμένη.
Το κρίσιμο ερώτημα ενόψει της 3ης Νοεμβρίου είναι κατά πόσο αυτές οι επιχειρήσεις θα καταφέρουν να επηρεάσουν τις αντιλήψεις και τελικά την εκλογική συμπεριφορά των Αμερικανών ψηφοφόρων, καθώς η μάχη για την πολιτική επιρροή διεξάγεται πλέον όχι μόνο μέσα από τις παραδοσιακές προεκλογικές εκστρατείες, αλλά και μέσα από τον ψηφιακό κόσμο της παραπληροφόρησης.
