Στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας, εντοπίζουν ως την επικρατέστερη πηγή προέλευσης της έντονης δυσοσμίας που κάλυψε εκτεταμένα τμήματα της Αττικής στις 19 Μαΐου τα τελικά ευρήματα της ομάδας AtmoHUB, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ», η επιστημονική ομάδα, αξιοποιώντας μαρτυρίες πολιτών, μετεωρολογικά δεδομένα ακριβείας και εξειδικευμένες προσομοιώσεις, έκανε ένα χρονικό και γεωγραφικό «rewind» στις αέριες μάζες, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο πιθανότατα συνδέεται με συγκεκριμένο πλοίο μεταφοράς υγραερίου (LPG) που έπλεε στην περιοχή.
Χρησιμοποιώντας τις 164 αναφορές κατοίκων που διαβιβάστηκαν από την Πολιτική Προστασία —κυρίως από τα Νότια Προάστια, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας— οι ερευνητές κατέγραψαν τη διασπορά των αερίων, η οποία κινήθηκε από τις παράκτιες περιοχές προς τα ανατολικά, δυτικά και βόρεια.
Η ένταση της οσμής κορυφώθηκε μεταξύ 12:00 και 15:00 εκείνης της ημέρας
Πρόκειται μέχρι στιγμής για την πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια να διερευνηθεί η προέλευση της οσμής που είχε προκαλέσει αναστάτωση και εκκενώσεις κτιρίων, καθώς οι κάτοικοι ανέφεραν έντονη μυρωδιά γκαζιού.
Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Βασίλης Αμοιρίδης, διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής του AtmoHUB, εξήγησε τη μεθοδολογία και τα συμπεράσματα.
«Πήραμε τις μαρτυρίες και με μοντέλα 3D κάναμε ένα rewind στις αέριες μάζες, πήγαμε προς τα πίσω, για να εντοπίσουμε την πηγή της δυσοσμίας. Το τελικό εύρημα είναι ότι πιθανότατα προήλθε από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας και επομένως συσχετίζεται με κάποιο πλοίο που βρισκόταν στην περιοχή. Είναι πιθανό να πρόκειται για πλοίο μεταφοράς υγραερίου – LPG».
Προπάνιο ή βουτάνιο
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη κρατική ενημέρωση για το τι ακριβώς συνέβη. Σύμφωνα, όμως, με τον κ. Αμοιρίδη, η ουσία που προκάλεσε την αναταραχή στην πρωτεύουσα είναι πιθανόν το προπάνιο ή το βουτάνιο.
«Αυτά είναι άοσμες ουσίες, ωστόσο όταν οι εταιρείες θέλουν να εντοπίσουν μια πιθανή διαρροή προσθέτουν μερκαπτάνες, οι οποίες μυρίζουν», εξηγεί στην εφημερίδα, συμπληρώνοντας ότι αυτό είναι το επικρατέστερο σενάριο, καθώς οι διαθέσιμοι σταθμοί μέτρησης μετρούν μόνο τους θεσμοθετημένους ρύπους και δεν ανίχνευσαν κάποια άλλη ουσία.
Παράλληλα, οι επιστήμονες απέκλεισαν το ενδεχόμενο φυσικού αερίου ή φυσικής προέλευσης της οσμής.
«Σε κάθε περίπτωση, το προπάνιο και το βουτάνιο δεν είναι τοξικά και επικίνδυνα για τον άνθρωπο», ξεκαθαρίζει ο επικεφαλής του AtmoHUB, ο οποίος ωστόσο σπεύδει να επισημάνει πως «είναι κάτι που δημιούργησε ανησυχία στον πληθυσμό και πρέπει να το προσέξουμε».
Σημειώνεται ότι το AtmoHUB αποτελεί τον κόμβο πληροφόρησης για την Ατμοσφαιρική Σύσταση στην Ελλάδα, συντονίζεται από την ομάδα NOA-REACT του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS.
Το εναλλακτικό σενάριο και τα κενά στο πρωτόκολλο
Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Αμοιρίδης, υπάρχει και ένα δεύτερο, αν και λιγότερο πιθανό σενάριο που εξετάστηκε κατά την έρευνα.
«Ερευνήσαμε και το σενάριο να ήρθε η οσμή από την Ψυττάλεια, επειδή υπήρχε δυτικό ρεύμα εκείνη την ημέρα και μπορεί να είχε φτάσει στην Αθήνα, αλλά η αξιοποίηση των διαθέσιμων μαρτυρίων δείχνουν ότι υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες για αυτό».
Το περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο και θεσμικά κενά.
Ειδικοί επιστήμονες ανέφεραν στην ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα «Inside Story» πως εάν είχε συλλεγεί δείγμα αέρα την ώρα που εκδηλωνόταν το φαινόμενο, θα υπήρχε ακριβής απάντηση για την ουσία και όχι απλώς εκτιμήσεις βασισμένες σε μοντέλα διασποράς.
Οι ίδιοι υπογράμμισαν την επιτακτική ανάγκη ύπαρξης ενός επιχειρησιακού πρωτοκόλλου άμεσης απόκρισης στο πεδίο για αντίστοιχα περιστατικά.
Την ίδια ώρα, πηγές από το Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος αναφέρουν ότι δεν ειδοποιήθηκαν και δεν γνώριζαν την πηγή της οσμής. Οι επιθεωρητές είναι μεν υπεύθυνοι να επεμβαίνουν και να παίρνουν δείγματα σε έκτακτα περιστατικά, αλλά μόνο για υγρά ή στερεά υλικά, καθώς, όπως λένε, δεν υφίσταται ακριβές πλαίσιο και συγκεκριμένος επιχειρησιακός φορέας για περιπτώσεις αερίων.
Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας από τις 19 Μαΐου, εκείνη την ημέρα διενεργήθηκαν εκτεταμένοι έλεγχοι από την Πυροσβεστική Υπηρεσία αλλά και από το Λιμενικό Σώμα, με το δεύτερο να ερευνά πλοία μεταφοράς αερίου, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί κάποιο σχετικό περιστατικό.
