Η άνοια αποτελεί μία προοδευτική νευροεκφυλιστική κατάσταση που επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη και τη συμπεριφορά, επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ορισμένα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν το άτομο μπορεί να εμφανίσει σύγχυση, ανησυχία ή αλλαγές στον ύπνο.
Σύμφωνα με την Alzheimer’s Society, υπάρχουν συγκεκριμένα νυχτερινά προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν την εξέλιξη της άνοιας και να απαιτούν προσοχή, καθώς επηρεάζουν τόσο την ποιότητα ζωής του ασθενούς όσο και την ασφάλειά του.
Τι είναι η άνοια και ποια τα κύρια χαρακτηριστικά της
Η άνοια ταξινομείται ως σύνδρομο —μια ομάδα σχετικών συμπτωμάτων— που συνδέεται με τη σταδιακή επιδείνωση των εγκεφαλικών λειτουργιών. Επηρεάζει κυρίως άτομα άνω των 65 ετών, με τα κύρια χαρακτηριστικά της να περιλαμβάνουν:
- Κενά μνήμης
- Αλλαγές στη συμπεριφορά
- Μεταβολές στην προσωπικότητα
Τα προειδοποιητικά συμπτώματα της άνοιας που μπορεί να εμφανιστούν τη νύχτα
Σύμφωνα με την Alzheimer’s Society, ορισμένες ενδείξεις γίνονται πιο έντονες καθώς η νόσος εξελίσσεται. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δύο συγκεκριμένα προειδοποιητικά σημάδια της άνοιας μπορεί να εκδηλωθούν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτά τα συμπτώματα τείνουν να γίνονται όλο και πιο αισθητά όσο η κατάσταση προχωρά:
- Νυχτερινή περιπλάνηση: Το άτομο περπατά άσκοπα μέσα στο σπίτι κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Διαταραχές ύπνου: Σημαντική δυσκολία στον ύπνο ή συχνές αφυπνίσεις.
Έντονη ανησυχία και περιπλάνηση
Η έντονη ανησυχία είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα στα άτομα που ζουν με άνοια. Συχνά, ο ασθενής φαίνεται να αναζητά κάποιο πρόσωπο ή ένα αντικείμενο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επαναλαμβανόμενη περιπλάνηση μέσα στο σπίτι ή ακόμα και στην επιθυμία να βγουν έξω από αυτό, οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας ή της νύχτας.
Γιατί οι ασθενείς με άνοια δυσκολεύονται στον ύπνο
Οι δυσκολίες στον ύπνο είναι ιδιαίτερα συχνές στους ηλικιωμένους και ακόμη περισσότερο σε όσους πάσχουν από άνοια. Οι βασικές αιτίες περιλαμβάνουν:
- Διαταραχή του βιολογικού ρολογιού: Η άνοια προκαλεί σωματικές αλλαγές στον εγκέφαλο που επηρεάζουν τον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης.
- Σύγχυση ημέρας-νύχτας: Ο ασθενής μπορεί να κοιμάται πολλές ώρες την ημέρα και να μένει ξύπνιος τη νύχτα.
- Κακός ποιοτικά ύπνος: Ακόμα και όταν κοιμούνται, μπορεί να μην αισθάνονται ξεκούραστοι, γεγονός που συχνά επιδεινώνει τα υπόλοιπα συμπτώματα της άνοιας.
Συμβουλές για τη βελτίωση του ύπνου και της καθημερινότητας για ασθενείς με άνοια
Η φροντίδα ενός ατόμου με διαταραχές ύπνου μπορεί να είναι εξαντλητική. Ακολουθούν ορισμένα πρακτικά μέτρα που προτείνουν ειδικοί οργανισμοί:
- Υιοθέτηση μιας σταθερής ρουτίνας: Ενθαρρύνετε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα για τον ύπνο κάθε βράδυ.
- Έκθεση στο φυσικό φως: Βγάλτε τον ασθενή έξω κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Σωματική δραστηριότητα: Συμμετοχή σε ευχάριστες δραστηριότητες μέσα στην ημέρα.
- Προσοχή στη διατροφή: Αποφύγετε την καφεΐνη, το αλκοόλ και το κάπνισμα. Επίσης, βεβαιωθείτε ότι δεν πεινούν ή δεν διψούν πριν από τον ύπνο.
- Φιλικό περιβάλλον ύπνου: Διαμορφώστε το υπνοδωμάτιο ώστε να είναι ήσυχο και άνετο.
- Περιορισμός της χρήσης οθονών: Μειώστε την έκθεση σε τηλεόραση ή tablet πριν από τον ύπνο.
- Χαλάρωση: Το βράδυ προτιμήστε ηρεμιστικές δραστηριότητες, όπως ένα ζεστό μπάνιο ή απαλή μουσική.
- Ιατρικός έλεγχος: Αντιμετωπίστε υποκείμενα αίτια, όπως τυχόν πόνους ή παρενέργειες φαρμάκων.
Σημαντική σημείωση: Εάν κάποιο δικό σας πρόσωπο εμφανίζει συμπτώματα άνοιας ή έντονες διαταραχές ύπνου, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε έναν γενικό ιατρό ή νευρολόγο.