Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Νέα μελέτη εντόπισε σύνδεση του λεγόμενου «eating jetlag» –της απόκλισης στις ώρες των γευμάτων μεταξύ εργάσιμων και ελεύθερων ημερών– με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο στους άνδρες.
- Κάθε επιπλέον ώρα «eating jetlag» συσχετίστηκε με 14% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και 21% υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου στους άνδρες.
- Η μεταβολή των ωρών των γευμάτων τα Σαββατοκύριακα αποσυντονίζει το εσωτερικό σας ρολόι, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. Η τήρηση σταθερών ωρών γευμάτων είναι σημαντική για την υγεία της καρδιάς.
Αν τις καθημερινές ακολουθείτε συγκεκριμένο πρόγραμμα στα γεύματά σας, αλλά το Σαββατοκύριακο τρώτε αρκετά νωρίτερα ή αργότερα, ίσως αξίζει να το ξανασκεφτείτε. Νέα μελέτη εξετάζει το λεγόμενο «eating jetlag», δηλαδή την απόκλιση στις ώρες των γευμάτων μεταξύ εργάσιμων και ελεύθερων ημερών και εντόπισε σύνδεση με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο στους άνδρες. Τι έδειξαν τα δεδομένα και τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τη σημασία της σταθερότητας στις ώρες των γευμάτων;
Η συνήθεια του Σαββατοκύριακου που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, σύμφωνα με νέα μελέτη
Τρώτε διαφορετικές ώρες το Σαββατοκύριακο; Η συνήθεια που μοιάζει αθώα μπορεί να κρύβει μια ενδιαφέρουσα σχέση με την υγεία της καρδιάς. Ερευνητές μελέτησαν το λεγόμενο «eating jetlag», δηλαδή τη διαφορά στις ώρες των γευμάτων μεταξύ καθημερινών και Σαββατοκύριακου, και βρήκαν ότι συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο στους άνδρες.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Communications Medicine διαπίστωσε ότι κάθε επιπλέον ώρα «eating jetlag» —δηλαδή χρονικής απόκλισης μεταξύ των γευμάτων τις καθημερινές και τα Σαββατοκύριακα— συσχετίστηκε με 14% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και 21% υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου στους άνδρες. Αντίθετα, στα στατιστικά στοιχεία δεν παρατηρήθηκε σημαντική συσχέτιση στις γυναίκες.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 104.806 ενήλικες που συμμετείχαν στη γαλλική προοπτική μελέτη NutriNet-Santé, παρακολουθώντας τους από το 2009 έως το 2023 (έως και για 14 έτη). Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν διαδικτυακά διατροφικά ερωτηματολόγια, καταγράφοντας την ακριβή ώρα του πρώτου και του τελευταίου γεύματος της ημέρας.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι επιστήμονες υπολόγισαν το «eating jetlag» κάθε ατόμου, συγκρίνοντας τις ώρες φαγητού μεταξύ καθημερινών και Σαββατοκύριακου, και χωρίζοντας τους συμμετέχοντες στις εξής ομάδες:
- Μετάθεση γευμάτων νωρίτερα (Advance): Τα γεύματα τα Σαββατοκύριακα γίνονταν νωρίτερα από τις καθημερινές κατά μέσο όρο κατά δύο ώρες.
- Σταθερότητα στα γεύματα (Maintenance): Το πρόγραμμα των γευμάτων παρέμενε σταθερό καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
- Καθυστέρηση στα γεύματα (Delay): Τα γεύματα τα Σαββατοκύριακα γίνονταν αργότερα από τις καθημερινές κατά μέσο όρο κατά μία ώρα και 40 λεπτά.
Η συσχέτιση με τις καρδιαγγειακές παθήσεις αξιολογήθηκε στη συνέχεια χρησιμοποιώντας στατιστικά μοντέλα που έλαβαν υπόψη ένα ευρύ φάσμα παραγόντων, όπως η ηλικία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική δραστηριότητα, η ποιότητα της διατροφής και η διάρκεια του ύπνου.
Τι έδειξε η μελέτη για τη σχέση μεταξύ ώρας γευμάτων και καρδιαγγειακού κινδύνου
Οι ομάδες που μετατόπισαν την ώρα των γευμάτων τους (είτε νωρίτερα είτε αργότερα) παρουσίασαν υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο σε σύγκριση με την ομάδα που διατήρησε σταθερό πρόγραμμα. Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή στις ώρες φαγητού συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Ειδικότερα, κάθε επιπλέον ώρα «jetlag διατροφής» (eating jetlag) συσχετίστηκε με 14% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων συνολικά και 21% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου.
Ωστόσο, σταθερή συσχέτιση δεν παρατηρήθηκε στις γυναίκες. Οι ερευνητές προσφέρουν διάφορες πιθανές εξηγήσεις για αυτό, όπως οι βιολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στον τρόπο που αντιδρούν στη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού, οι διαφορετικές συνήθειες τρόπου ζωής και εργασίας, καθώς και το γεγονός ότι οι άνδρες εμφανίζουν εξαρχής υψηλότερο απόλυτο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
«Πριν από λίγα χρόνια, είχαμε διαπιστώσει ότι το να τρώει κανείς αργά το βράδυ συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο», αναφέρει ο επικεφαλής ερευνητής Bernard Srour, PharmD, M.P.H., Ph.D., HDR. «Αυτή η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι, πέρα από το φαγητό αργά, η τήρηση σταθερών ωρών γευμάτων μεταξύ καθημερινών και Σαββατοκύριακου είναι εξίσου σημαντική. Αυτές οι συσχετίσεις φαίνεται να είναι ανεξάρτητες από τη διάρκεια του ύπνου, γεγονός που υποδεικνύει ότι η τακτικότητα στα γεύματα μπορεί, από μόνη της, να βοηθήσει στον επανασυντονισμό του βιολογικού μας ρολογιού».
Περιορισμοί της μελέτης
Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, γεγονός που σημαίνει ότι αποδεικνύει συσχέτιση και όχι άμεση σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να διαπιστωθεί εάν η μετατόπιση της ώρας των γευμάτων προκαλεί άμεσα τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ή αν συμβάλλει σε αυτόν σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής.
Επιπλέον, το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από Γάλλους ενήλικες που συμμετείχαν εθελοντικά σε μια ομάδα παρακολούθησης υγείας. Το κοινό αυτό ενδέχεται να προσέχει τη διατροφή και την υγεία του περισσότερο από τον γενικό πληθυσμό. Τέλος, οι ώρες των γευμάτων δηλώθηκαν από τους ίδιους τους συμμετέχοντες, οπότε υπάρχει η πιθανότητα σφαλμάτων ανάκλησης.
Πώς εφαρμόζονται αυτά στην καθημερινότητα
Ο οργανισμός σας λειτουργεί βάσει ενός κιρκάδιου ρυθμού (βιολογικό ρολόι), ο οποίος ρυθμίζει τον ύπνο, τη πέψη, τον μεταβολισμό, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, την αρτηριακή πίεση και την καρδιαγγειακή λειτουργία. Όταν οι ώρες των γευμάτων μεταβάλλονται σημαντικά τα Σαββατοκύριακα σε σχέση με τις καθημερινές, το εσωτερικό σας ρολόι αποσυντονίζεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.
Ακολουθούν 4 πρακτικοί τρόποι για να εξασφαλίσετε ένα σταθερό πρόγραμμα διατροφής και να προστατεύσετε την καρδιά σας:
- Σταθεροποιήστε τουλάχιστον ένα γεύμα: Διατηρώντας το πρωινό ή το μεσημεριανό στην ίδια ώρα που το τρώτε τις καθημερινές, περιορίζετε τη συνολική μετατόπιση του βιολογικού σας ρυθμού, ακόμα κι αν το βραδινό καθυστερήσει το Σαββατοκύριακο.
- Φάτε ένα ελαφρύ σνακ αν το βραδινό καθυστερεί: Ένα μικρό σνακ αργά το απόγευμα θα σας κρατήσει, ώστε να μην μείνετε πολλές ώρες νηστικοί πέρα από τη συνηθισμένη ώρα φαγητού.
- Μην παραλείπετε το πρωινό για να «αναπληρώσετε» τον ύπνο: Η παράλειψη του πρώτου γεύματος μετατοπίζει ολόκληρο το παράθυρο διατροφής αργότερα μέσα στη μέρα, επιβαρύνοντας αντί να διορθώνει τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού.
- Δώστε προσοχή στους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου: Οι άνδρες με υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένη χοληστερόλη ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας είναι σημαντικό να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σταθερότητα των γευμάτων τους.