Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές σε μια αρχαία θρακική πόλη στη νότια Βουλγαρία ανακάλυψαν έναν ασυνήθιστο χάλκινο μηχανισμό μέσα σε έναν ναό.
- Το αντικείμενο αποτελείται από έναν δακτύλιο και τέσσερα άγκιστρα, ενώ οι επιστήμονες εξετάζουν αν στήριζε κρεμαστές λυχνίες ή αν σχετιζόταν με το ψάρεμα.
- Ο οικισμός ενδέχεται να αποτελούσε την πρώτη πρωτεύουσα του Βασιλείου των Οδρυσών, αποκαλείται μερικές φορές «Χρυσή Πόλη των Θρακών» και αποκαλύπτει διασυνδέσεις με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο.
Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές σε μια αρχαία θρακική πόλη στη νότια Βουλγαρία ανακάλυψαν έναν ασυνήθιστο χάλκινο μηχανισμό μέσα σε έναν ναό.
Το αντικείμενο, το οποίο αποτελείται από έναν δακτύλιο και τέσσερα προσεκτικά φιλοτεχνημένα άγκιστρα, βρέθηκε κοντά στο χωριό Βασίλ Λέφσκι, όπου οι ερευνητές μελετούν έναν οχυρωμένο οικισμό που ενδέχεται να αποτελούσε την πρώτη πρωτεύουσα του Βασιλείου των Οδρυσών.
Ο οικισμός χρονολογείται κυρίως στον 6ο και 5ο αιώνα π.Χ. και περιλαμβάνει μνημειώδη λίθινη αρχιτεκτονική, αμυντικά τείχη και θρησκευτικά κτίρια.
Οι ανασκαφές γίνονται υπό την καθοδήγηση του Αναπληρωτή Καθηγητή Κωσταντίν Κίσιοφ, διευθυντή του Περιφερειακού Αρχαιολογικού Μουσείου της Φιλιππούπολης (Plovdiv), ο οποίος ερευνά τη συγκεκριμένη τοποθεσία κατά διαστήματα εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες.
Ένας χάλκινος μηχανισμός με άγνωστο σκοπό
Μιλώντας στον βουλγαρικό τηλεοπτικό σταθμό bTV, ο Κίσιοφ περιέγραψε το εύρημα ως έναν χάλκινο μηχανισμό που δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχε συναντήσει η ομάδα του στο παρελθόν. Το αντικείμενο εντοπίστηκε στον προθάλαμο (πρόναο) ενός ναού και αποτελείται από έναν δακτύλιο που συγκρατεί τέσσερα άγκιστρα με προσεκτικά διαμορφωμένες αιχμές, οι οποίες είναι στραμμένες προς τα πίσω και θυμίζουν αγκίστρια ψαρέματος.
Ο Κίσιοφ τόνισε την ακρίβεια της κατασκευής του και άφησε να εννοηθεί ότι ο μηχανισμός ενδέχεται αρχικά να στήριζε κρεμαστές λυχνίες. Μια τέτοια διάταξη θα μπορούσε να φιλοξενήσει λυχνίες κατασκευασμένες από πηλό, χαλκό ή γυαλί.
Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι δεν έχουν εντοπίσει τις αλυσίδες που θα ήταν απαραίτητες για την ανάρτησή τους. Μια άλλη πιθανότητα είναι ο μηχανισμός να σχετιζόταν με το ψάρεμα. Ο Κίσιοφ σημείωσε ότι οι έντονες αιχμές μοιάζουν με εκείνες που συναντώνται στα αγκίστρια ψαρέματος, αν και το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθός τους περιπλέκει αυτή την ερμηνεία.
Μυστήριο γύρω από τον ρόλο του μηχανισμού
Ο οικισμός βρίσκεται κοντά στον ποταμό Στρυάμα, παραπόταμο του Έβρου (Maritsa), αλλά ο μηχανισμός ίσως να ήταν ακατάλληλος για ψάρεμα σε σχετικά μικρά υδάτινα ρεύματα. Ο Κίσιοφ υπέθεσε ότι ένας εξοπλισμός αυτού του μεγέθους θα μπορούσε αντίθετα να είχε χρησιμοποιηθεί σε μεγαλύτερα ποτάμια, όπως ο Έβρος ή ο Δούναβης, ή στη θάλασσα.
Καμία από τις δύο ερμηνείες δεν έχει επιβεβαιωθεί, και η αρχική λειτουργία του αντικειμένου παραμένει άγνωστη.
Η χρυσή πόλη των Θρακών
Ο Κίσιοφ επέστησε επίσης την προσοχή στην κλίμακα και την πολυπλοκότητα του αρχαίου οικισμού, ο οποίος εκτείνεται σε ένα ορεινό άνδηρο (πλάτωμα) κατά μήκος των νότιων προπόδων του Αίμου (Balkan Mountains). Σύμφωνα με τον Δήμο του Κάρλοβο, το αρχαιολογικό συγκρότημα καλύπτει έκταση μεγαλύτερη από 30 στρέμματα (τρία εκτάρια) και περιλαμβάνει μια οχυρωμένη ακρόπολη, καθώς και πρώιμη θρακική ναοδομία.
Η τοποθεσία αποκαλείται μερικές φορές «Χρυσή Πόλη των Θρακών», μια σύγχρονη ονομασία που σχετίζεται με τα ασυνήθιστα διακοσμημένα κεραμίδια της στέγης της. Ο Κίσιοφ εξήγησε ότι τα κεραμίδια διαθέτουν αρκετά προστατευτικά στρώματα, συμπεριλαμβανομένων κόκκινων και μαύρων επικαλύψεων, καθώς και μια χρυσή επιφάνεια που δημιουργήθηκε με τη χρήση μιας ορυκτής χρωστικής ουσίας.
Ορισμένα από αυτά έχουν διατηρηθεί εξαιρετικά καλά παρά την έκθεσή τους στις καιρικές συνθήκες για περίπου 2.500 χρόνια. Η αρχιτεκτονική αποκαλύπτει επίσης διασυνδέσεις με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Οι τεράστιοι λίθινοι όγκοι και οι κατασκευαστικές τεχνικές μοιάζουν με πρακτικές γνωστές από ελληνικούς οικισμούς, ενώ οι εισαγόμενοι αμφορείς από τη Χίο, τη Σάμο και τη Θάσο υποδηλώνουν ότι η κοινότητα είχε πρόσβαση σε κρασί και ελαιόλαδο από το Αιγαίο.
Ο Κίσιοφ πιστεύει ότι τα μνημειώδη κτίρια του οικισμού ίσως υποδεικνύουν ότι λειτουργούσε ως ένα πρώιμο βασιλικό κέντρο, το οποίο πιθανώς σχετιζόταν με τον Τήρη Α’, έναν ηγεμόνα που συνδέεται με την ίδρυση του Βασιλείου των Οδρυσών. Ωστόσο, το αρχαίο όνομα της πόλης παραμένει άγνωστο και η ταύτισή της ως η πρώτη πρωτεύουσα του βασιλείου δεν έχει ακόμη αποδειχθεί οριστικά.
Ναοί και θρησκευτική ζωή στην Αρχαία Θράκη
Οι ανασκαφές έφεραν επίσης στο φως στοιχεία για ένα σημαντικό θρησκευτικό συγκρότημα. Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει δύο αρχιτεκτονικά παρόμοια κτίρια, με τον δεύτερο ναό να βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση.
Η στενή δομική τους σχέση υποδηλώνει ότι μπορεί να αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου ιερού περιβόλου. Ο Κίσιοφ άφησε να εννοηθεί ότι τα κτίρια θα μπορούσαν να είναι αφιερωμένα σε διαφορετικές θεότητες, αν και οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη εξακριβώσει ποιοι θεοί λατρεύονταν εκεί.
Ο Δήμος του Κάρλοβο αναφέρει επίσης στοιχεία για ένα παλαιότερο θρακικό ιερό που χρονολογείται από τον 9ο αιώνα π.Χ., γεγονός που υποδηλώνει μια μακρύτερη ιστορία θρησκευτικής δραστηριότητας στη συγκεκριμένη τοποθεσία.
Ο χάλκινος μηχανισμός προσθέτει ένα συναρπαστικό στοιχείο σε αυτό το περιβάλλον, αλλά η ανακάλυψή του μέσα σε έναν ναό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είχε τελετουργική λειτουργία. Θα απαιτηθεί περαιτέρω εξέταση για να διαπιστωθεί αν ανήκε στην επίπλωση του κτιρίου ή αν εξυπηρετούσε έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό.