Η Ελλάδα εκτόξευσε τέσσερις μικροδορυφόρους στο διάστημα και, για πρώτη φορά, οι Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν καίριο πλεονέκτημα στον τομέα της πληροφόρησης, που αποτελεί και το ύψιστο ζητούμενο σε καιρό προπαρασκευής αλλά και επιχειρήσεων. Το enikos.gr παρουσιάζει σε ποιους τομείς ενισχύεται η άμυνα της χώρας, αλλά και πού αλλού θα βρουν εφαρμογή η χρήση τους.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η παρουσία της Ελλάδας στο διάστημα είναι γεγονός, με τους ελληνικούς μικροδορυφόρους που εκτοξεύθηκαν στις 28 Νοεμβρίου 2025 από το Space Launch Complex 4E (SLC-4E) στο Vandenberg Space Force Base της Καλιφόρνιας και βρίσκονται ήδη σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Πρόκειται για την υλοποίηση του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σε εφαρμογές του Προγράμματος, κάνοντας πράξη τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή.
Στο πλαίσιο του Προγράμματος, οι δύο επιχειρησιακοί δορυφόροι ραντάρ «Synthetic Aperture Radar (SAR)», με την ονομασία ICEYE SAR-1 και SAR-2, παρέχουν ήδη δεδομένα για την Άμυνα και την Ασφάλεια της χώρας στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Οι δορυφόροι SAR παρέχουν δεδομένα με διακριτική ικανότητα έως και 25 εκατοστά. Συγκεκριμένα, μπορούν να παρέχουν δεδομένα παρατήρησης της Γης (ημέρα και νύχτα) ακόμη και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες (βροχή, χιονόπτωση, νέφωση κ.λπ.). Τα στοιχεία αυτά μπορούν να υποστηρίξουν πολλαπλώς τις Ένοπλες Δυνάμεις σε ζητήματα τόσο συνδρομής της Πολιτικής Προστασίας (κατάσβεση πυρκαγιών, αντιμετώπιση θεομηνιών – φυσικών καταστροφών) όσο και επιτήρησης του περιβάλλοντος, αλλά επίσης μπορούν να προσφέρουν ουσιώδεις πληροφορίες που αφορούν την Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια.
Όπως θυμίζει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, για το Πρόγραμμα είχαν πραγματοποιηθεί συσκέψεις στο Πεντάγωνο, στις 3 Ιουλίου 2024 και στις 21 Οκτωβρίου 2024, υπό τους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας κ. Δένδια και Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Παπαστεργίου, κατά τις οποίες συζητήθηκαν η αξιοποίησή του από τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και η συνεργασία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛ.Κ.ΑΚ.).
Μεταξύ των Υπουργείων συζητείται επίσης, με υψηλή προτεραιότητα, το θέμα του επικοινωνιακού δορυφόρου των Ενόπλων Δυνάμεων, με πρόταση που έχει υποβληθεί και στο πρόγραμμα SAFE. Είναι το μοναδικό πρόγραμμα για το οποίο, δημόσια και με ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έκανε γνωστή τη συμμετοχή του στο SAFE, με τη λίστα να παραμένει κρυφή για «λόγους εθνικής ασφάλειας», παρά τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης αλλά και εντός του «ελληνικού Πενταγώνου», που υποστηρίζουν ότι πρέπει οι φορολογούμενοι πολίτες να γνωρίζουν πού δαπανώνται τα χρήματά τους.
Η εκτόξευση τεσσάρων (ή, στην πραγματικότητα, πέντε συνολικά στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων», εκ των οποίων δύο επιχειρησιακοί δορυφόροι ραντάρ SAR είναι ιδιαίτερα κρίσιμοι) μικροδορυφόρων στο διάστημα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδας, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε μια νέα ψηφιακή εποχή στον τομέα της Άμυνας και της Ασφάλειας.
Η κυριότερη σημασία έγκειται στην ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων και στην απόκτηση αυτόνομης ροής κρίσιμων πληροφοριών για την επιτήρηση του ελληνικού χώρου.
Οι δύο επιχειρησιακοί δορυφόροι ραντάρ Synthetic Aperture Radar (SAR), ICEYE SAR-1 και SAR-2, είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για την Άμυνα. Παρέχουν δεδομένα παρατήρησης της Γης με υψηλή διακριτική ικανότητα (έως 25 εκατοστά).
Η τεχνολογία SAR επιτρέπει τη συλλογή δεδομένων 24 ώρες το 24ωρο, ακόμα και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες (βροχή, χιονόπτωση, νέφωση), κάτι που δεν είναι εφικτό με οπτικούς δορυφόρους.
Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων σε περιοχές ενδιαφέροντος, ενισχύοντας την Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια και υποστηρίζοντας το Νέο Δόγμα Αποτροπής των Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι πειραματικοί/ερευνητικοί μικροδορυφόροι στοχεύουν στην επίδειξη τεχνολογιών ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας και επιτήρησης φάσματος. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την επικοινωνιακή υποστήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στην ανάπτυξη (π.χ. DUTHSat-2, PHASMA-1/2, MICE-1) προωθεί την εγχώρια διαστημική βιομηχανία και ενισχύει την εθνική τεχνολογική ανεξαρτησία σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Πέρα από τις αμιγώς στρατιωτικές εφαρμογές, τα δεδομένα των μικροδορυφόρων υποστηρίζουν και άλλες κρίσιμες λειτουργίες που αφορούν έμμεσα τις Ένοπλες Δυνάμεις:
- Παροχή δεδομένων για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών (π.χ. κατάσβεση πυρκαγιών, παρακολούθηση πλημμυρών και κατολισθήσεων), όπου οι Ένοπλες Δυνάμεις εμπλέκονται ενεργά.
- Επιτήρηση περιβαλλοντικών αλλαγών.
- Εφαρμογές Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT) και ασφαλούς συνδεσιμότητας για τη ναυτιλία (π.χ. MICE-1), που συνδέονται άμεσα με την επιτήρηση του θαλάσσιου χώρου.
Εν κατακλείδι, η εκτόξευση αυτών των δορυφόρων αποτελεί υλοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, καθιστώντας την Ελλάδα πραγματικά παρούσα στο διάστημα με άμεσες εφαρμογές για την άμυνα και την ασφάλεια.