Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Έκτακτης Ανάγκης, ο οποίος θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών, απέσπασε τη στήριξη της ευρείας πλειοψηφίας των κρατών – μελών της ΕΕ.
- Ο προτεινόμενος μηχανισμός σχεδιάστηκε για να παρέχει άμεση επιχειρησιακή και νομική συνδρομή στα κράτη – μέλη όταν οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται ως υβριδική απειλή, περιλαμβάνοντας αναστολή ασύλου και άμεσες επιστροφές.
- Μετά τη θετική υποδοχή του σχεδίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να καταθέσει νομοθετική πρόταση, ενώ για την ενεργοποίηση του μηχανισμού απαιτούνται κριτήρια όπως η ραγδαία αύξηση αφίξεων και η κρατική διευκόλυνση των ροών.
Τη στήριξη της ευρείας πλειοψηφίας των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέσπασε η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Έκτακτης Ανάγκης, ο οποίος θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών. Πρόκειται για την πρόταση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, την οποία παρουσίασε νωρίτερα σήμερα (1/10) ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της ΕΕ στο Λουξεμβούργο.
Αναστολή ασύλου και άμεσες επιστροφές
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης, ο προτεινόμενος μηχανισμός σχεδιάστηκε για να παρέχει άμεση επιχειρησιακή και νομική συνδρομή στα κράτη – μέλη όταν οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται ως υβριδική απειλή στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Σε δήλωσή του, ο Θάνος Πλεύρης υπογράμμισε τους βασικούς πυλώνες του σχεδίου: «Η πρόταση περιλαμβάνει την ενεργοποίηση όταν έχουμε εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού, την επιτήρηση στα σύνορα και την αναστολή ασύλου και πράξης άμεσης επιστροφής στις χώρες καταγωγής ή στις χώρες που εργαλειοποίησαν το μεταναστευτικό. Η συγκεκριμένη πρόταση έτυχε αποδοχής από πολλές χώρες και ο Επίτροπος έχει πάρει τις παρατηρήσεις προκειμένου να φέρει συγκεκριμένη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο επόμενο Συμβούλιο. Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύεται και η πρόταση του Πρωθυπουργού στοχεύει στο να προστατεύσει την Ευρώπη από μαζικές ροές παρανόμων μεταναστών»
Μετά τη θετική υποδοχή του ελληνικού σχεδίου από την πλειονότητα των εταίρων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επεξεργαστεί τις παρατηρήσεις των κρατών-μελών και να καταθέσει συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση στο αμέσως επόμενο Συμβούλιο Υπουργών.
Πότε θα ενεργοποιείται ο μηχανισμός
Για την ενεργοποίηση του Ειδικού Καθεστώτος Παρέκκλισης θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ραγδαία αύξηση των αφίξεων και ο υπερκορεσμός των τοπικών υποδομών, σε συνδυασμό με στοιχεία που αποδεικνύουν κρατική ή οργανωμένη διευκόλυνση των μεταναστευτικών ροών από τρίτες χώρες.
Μετά την πιστοποίηση της κρίσης, ο μηχανισμός θα δίνει τη δυνατότητα για προσωρινή αναστολή της παραλαβής αιτήσεων ασύλου, εφαρμογή ταχύτερων διαδικασιών επιστροφής και άμεση επιχειρησιακή συνδρομή από τη Frontex.
Νωρίτερα, ο Θάνος Πλεύρης συμμετείχε σε πρωινό εργασίας των πέντε κρατών-μελών της ομάδας Core Group, στην οποία συμμετέχουν Ελλάδα, Δανία, Γερμανία, Αυστρία και Ολλανδία.
Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκε ο συντονισμός της κοινής στρατηγικής των πέντε χωρών για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής (return hubs) σε τρίτες χώρες.
Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου είχε επίσης διμερείς συναντήσεις με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, Έιμι Πόουπ, καθώς και με τους ομολόγους του από το Βέλγιο και τη Νορβηγία.
Τον Θάνο Πλεύρη στο Λουξεμβούργο συνοδεύουν η γενική γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, Νάντια Παπακώστα, και ο διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριος Καλέας.