Le Monde: Αλλάζει ο πολιτικός χάρτης και εκτός Γερμανίας μετά τη νίκη του ακροδεξιού AFD στη Σαξονία-Άνχαλτ – Το μήνυμα σε Βρυξέλλες και ΗΠΑ

Το κόμμα της ακροδεξιάς AFD, σημείωσε την καλύτερη επίδοσή του στην σημερινή εκλογική αναμέτρηση, προσεγγίζοντας την ανάληψη της διακυβέρνησης ενός γερμανικού κρατιδίου, για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία, αν και οι έδρες της δεν επαρκούν για απόλυτη πλειοψηφία. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί τη μετατροπή της AfD από κόμμα διαμαρτυρίας σε πραγματική πολιτική δύναμη, με ευρείες επιπτώσεις για τη Γερμανία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το αποτέλεσμα αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και το CDU, υποδεικνύοντας μια περίοδο μεγαλύτερου κατακερματισμού και πολιτικής αβεβαιότητας στο γερμανικό πολιτικό σύστημα.

AFD

Πηγή: Deutche Welle

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Η AfD πέτυχε το καλύτερο αποτέλεσμα στην σημερινή εκλογική αναμέτρηση, έχοντας μετατραπεί πλέον σε κυρίαρχη εκλογική δύναμη, στη Σαξονία.
  • Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια διαρκώς ισχυρότερη AfD αυξάνει την πίεση για αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής σε κρίσιμους τομείς: τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την ενεργειακή πολιτική.
  • Το αποτέλεσμα αποτελεί προειδοποίηση, ότι το γερμανικό πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε περίοδο μεγαλύτερου κατακερματισμού και πολιτικής αβεβαιότητας, δημιουργώντας σοβαρό δίλημμα για τα παραδοσιακά κόμματα.

Δεν πρόκειται για ομοσπονδιακές εκλογές. Ωστόσο, η πολιτική σημασία του αποτελέσματος ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός κρατιδίου. To AfD πετυχαίνει το καλύτερο αποτέλεσμά της σε κρατιδιακή εκλογική αναμέτρηση και, για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία, βρίσκεται τόσο κοντά στην ανάληψη της διακυβέρνησης ενός γερμανικού κρατιδίου. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, όμως, οι 39 έδρες που αναμένεται να καταλάβει δεν αρκούν για την απόλυτη πλειοψηφία των 42 εδρών.

Μια νίκη που η Le Monde αντιμετωπίζει ως «πολιτικό ορόσημο»

Η ανάλυση της Le Monde, είχε ήδη επισημάνει πριν από τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, πως αποτελούσε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο «τεστ», για τη Γερμανία.

Οι δημοσκοπήσεις έδιναν εκείνη την στιγμή τo AfD περίπου στο 40%, σχεδόν 20 μονάδες μπροστά από το CDU, ενώ για πρώτη φορά στη μεταπολεμική Γερμανία, διαφαινόταν η πιθανότητα ένα κόμμα της άκρας δεξιάς, να αποκτήσει τη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνο του, ένα κρατίδιο.

 


Η σημασία δεν βρίσκεται μόνο στο ποσοστό. Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα της Γαλλικής εφημερίδας, η Σαξονία-Άνχαλτ, είναι ένα από τα 16 γερμανικά κρατίδια και διαθέτει σημαντικές αρμοδιότητες, σε τομείς όπως η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και η εσωτερική ασφάλεια, ενώ εκπροσωπείται και στο Bundesrat.

Επομένως, μια ενδεχόμενη κυβέρνηση τoy AfD δεν θα αποτελούσε απλώς συμβολική εξέλιξη, αλλά πραγματικό πεδίο άσκησης πολιτικής εξουσίας.

Από την εκλογική διαμαρτυρία στην πραγματική πολιτική δύναμη

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι to AfD δεν αποτελεί πλέον, μόνο ένα κόμμα διαμαρτυρίας. Η εκλογική toy βάση έχει διευρυνθεί σημαντικά, ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία, όπου οι οικονομικές ανισότητες, οι δημογραφικές αλλαγές, η μετανάστευση και η δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την άνοδο της ακροδεξιάς.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ, το AfD είχε λάβει μόλις 20,8% το 2021. Το σημερινό περίπου 44,5%, σημαίνει ότι το κόμμα, υπερδιπλασίασε την προηγούμενη εκλογική του επίδοση.

Παράλληλα, το πρόγραμμα του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, περιλαμβάνει ιδιαίτερα σκληρές θέσεις για τη μετανάστευση, την εκπαίδευση, τα δημόσια μέσα ενημέρωσης και τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Το τοπικό τμήμα του κόμματος χαρακτηρίζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας της περιοχής, ως ακροδεξιό εξτρεμιστικό.

Τι σημαίνει για τις Βρυξέλλες

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τη Le Monde, η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή η Γερμανία, αποτελεί τον μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Ενα διαρκώς ισχυρότερο AfD αυξάνει την πίεση για αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής σε κρίσιμους τομείς: τη μετανάστευση, την ασφάλεια, την ενεργειακή πολιτική, τη σχέση της Ευρώπης με τη Ρωσία και ευρύτερα, το ίδιο το μοντέλο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Το AfD έχει υιοθετήσει πολύ πιο φιλορωσική γραμμή από τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα και αμφισβητεί τη σημερινή πολιτική απέναντι στη Μόσχα και την Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι η περαιτέρω άνοδος του κόμματος θα μπορούσε να δημιουργήσει μεγαλύτερες πιέσεις στο Βερολίνο και κατ’ επέκταση, στις ευρωπαϊκές αποφάσεις για την ασφάλεια και την Ουκρανία.

Οι Βρυξέλλες δεν αντιμετωπίζουν το AFD ως μεμονωμένη περίπτωση

Οι Βρυξέλλες, επομένως, δεν αντιμετωπίζουν πλέον το AfD ως ένα περιθωριακό γερμανικό φαινόμενο. Η ενίσχυσή της εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση ενδυνάμωσης των εθνικιστικών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων.

Το μήνυμα προς την Αμερική

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η γερμανική εξέλιξη, έχει επίσης στρατηγική σημασία.

Η Γερμανία, αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ασφάλειας και του ΝΑΤΟ. Εάν το AFD, συνεχίσει να αυξάνει την επιρροή της σε εθνικό επίπεδο, η συζήτηση γύρω από τη γερμανική εξωτερική πολιτική, τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, θα γίνει ακόμη πιο σύνθετη.

Το αποτέλεσμα, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μια ήττα του CDU. Αποτελεί προειδοποίηση ότι το γερμανικό πολιτικό σύστημα, εισέρχεται σε μια περίοδο μεγαλύτερου κατακερματισμού και πολιτικής αβεβαιότητας.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Μερτς

Το αποτέλεσμα αποτελεί ταυτόχρονα σοβαρό πολιτικό χτύπημα για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Το CDU, που κυβερνά τη Σαξονία-Άνχαλτ από το 2002, υποχωρεί σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο περίπου 18,5%.

Το ερώτημα πλέον είναι αν η γερμανική κυβέρνηση μπορεί να ανακόψει την άνοδο του AfD χωρίς να υιοθετήσει μέρος της ατζέντας του.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό δίλημμα για το Βερολίνο: όσο περισσότερο τα παραδοσιακά κόμματα σκληραίνουν τη στάση τους στη μετανάστευση και την ασφάλεια για να περιορίσουν την AfD, τόσο περισσότερο κινδυνεύουν να μετακινήσουν συνολικά το πολιτικό κέντρο προς τα δεξιά.

Αν, αντίθετα, διατηρήσουν το σημερινό πλαίσιο, η AfD, μπορεί να συνεχίσει να εμφανίζεται ως η μοναδική δύναμη που εκφράζει την κοινωνική δυσαρέσκεια.

Το κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί το AfD να κυβερνήσει;

Εδώ βρίσκεται η βασική επιφύλαξη. Η εκλογική νίκη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το AFD, θα σχηματίσει κυβέρνηση. Οι υπόλοιπες μεγάλες πολιτικές δυνάμεις εξακολουθούν να αποκλείουν συνεργασία μαζί του. Επιπλέον, οι πρώτες προβολές δείχνουν ότι το AFD, βρίσκεται κάτω από την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των εδρών.

Ωστόσο, ακόμη και χωρίς άμεση ανάληψη της εξουσίας, το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: το AFD έχει μετατραπεί σε κυρίαρχη εκλογική δύναμη, σε ένα τμήμα της Γερμανίας. Και αυτό αλλάζει τη συζήτηση στο Βερολίνο.

Μια προειδοποίηση για τις επόμενες γερμανικές εκλογές

Η πραγματική σημασία της σημερινής αναμέτρησης ίσως φανεί όχι στη Σαξονία-Άνχαλτ, αλλά στις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές.

Το AFD, επιχειρεί πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να περάσει από την περιφερειακή ισχύ στην εθνική πολιτική κυριαρχία. Το σημερινό αποτέλεσμα της δίνει ένα ισχυρό πολιτικό επιχείρημα: ότι δεν αποτελεί πλέον απλώς δύναμη της αντιπολίτευσης, αλλά κόμμα ικανό να συγκεντρώνει σχεδόν έναν στους δύο ψηφοφόρους σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας.

Για την Ευρώπη, αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι. Για τις Βρυξέλλες, σημαίνει ότι η πολιτική σταθερότητα της Γερμανίας, δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.

Για την Αμερική σημαίνει ότι η μελλοντική γερμανική στάση απέναντι στη Ρωσία, την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή άμυνα ενδέχεται να γίνει αντικείμενο πολύ πιο έντονης εσωτερικής αντιπαράθεσης.

Και για τον ίδιο τον Φρίντριχ Μερτς, το μήνυμα είναι ακόμη πιο άμεσο: Το AFD, δεν βρίσκεται πλέον απλώς έξω από το γερμανικό πολιτικό σύστημα. Βρίσκεται πλέον στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης και στο κάδρο των εξελίξεων.

Η ατζέντα του AFD σε φλέγοντα ζητήματα

Η ατζέντα του κόμματος ενάντια στη «woke» κουλτούρα περιλαμβάνει επίσης δεσμεύσεις, για την αντικατάσταση των σημαιών του ουράνιου τόξου της ΛΟΑΤΚΙ+ στα δημόσια σχολεία με τη γερμανική σημαία, καθώς και για την αλλαγή της διδασκαλίας της ιστορίας, ώστε να δοθεί λιγότερη έμφαση, στην περίοδο του Τρίτου Ράιχ.

Προκειμένου να αντικατασταθούν οι εργαζόμενοι μεταναστευτικής καταγωγής, το AfD επιθυμεί να προσελκύσει πίσω τους Γερμανούς ομογενείς/εκπατρισμένους, προσφέροντας παράλληλα «επιδόματα γέννησης» (baby bonuses) στις οικογένειες για να αναστραφεί η συρρίκνωση του πληθυσμού στο μικρό αυτό κρατίδιο των 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων.

Το Γερμανικό Οικονομικό Ινστιτούτο, προειδοποίησε ότι η μεταναστευτική πολιτική του AfD θα ήταν «καταστροφική» για τη Σαξονία-Άνχαλτ, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εργαζομένους γεννημένους στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας. Άλλοι έχουν εκφράσει φόβους ότι ένας μηχανισμός κρατικής ασφάλειας υπό τη διοίκηση του AfD θα μπορούσε να διαρρεύσει ευαίσθητες πληροφορίες στη Ρωσία, τις οποίες η Μόσχα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να αποσταθεροποιήσει τη Γερμανία.

Το Κρεμλίνο «δεν κρύβει το γεγονός ότι το AfD αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο για την αποσταθεροποίηση της Γερμανίας από τον (Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ) Πούτιν», δήλωσε στην καθημερινή εφημερίδα Handelsblatt ο υπουργός Εσωτερικών του κρατιδίου της Θουριγγίας, Γκέοργκ Μάιερ.

Η ισχυρή νίκη του AfD ασκεί επίσης τεράστια πίεση στον Μερτς, ο οποίος έχει δεσμευτεί να επανεκκινήσει μια στάσιμη οικονομία και να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση, αλλά έχει δει το κόμμα του να ηττάται από το AfD και στις δημοσκοπήσεις σε εθνικό επίπεδο.

Πηγή: Le Monde, Le Monde Diplomatique, AFP