Η πρωτοφανής κινητοποίηση των Βεδουίνων γυναικών στο Ισραήλ αναδείχθηκε σε καθοριστικό παράγοντα των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών, συμβάλλοντας στην ιστορική ενίσχυση των αραβικών κομμάτων και στην απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και των συμμάχων του. Σε ορισμένα χωριά της ερήμου Νεγκέβ, η συμμετοχή στην ψηφοφορία τριπλασιάστηκε, καθώς γυναίκες που επί χρόνια παρέμεναν μακριά από τις κάλπες αποφάσισαν να διεκδικήσουν πολιτική εκπροσώπηση.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, που δημοσιεύτηκε το Σάββατο (31/10), η αυξημένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ συνέβαλε στην εξασφάλιση 19 εδρών στην Κνεσέτ από κόμματα με παλαιστινιακή ηγεσία, αριθμό που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι περίπου 180.000 Βεδουίνοι που έχουν δικαίωμα ψήφου, με την προσέλευση στις κάλπες να φτάνει σε ορισμένες κοινότητες ακόμη και πάνω από το 93%.
«Είχα έναν στόχο: Να στείλω τον Μπεν Γκβιρ στο σπίτι του»
Η Ουμ Χάλεντ Φατούν, κάτοικος του βεδουίνικου χωριού Αζαρνούγκ, θυμάται την ημέρα που επέστρεψε από εθελοντική εργασία σε εβραϊκό-αραβικό κέντρο υποστήριξης θυμάτων πολέμου και βρήκε μπουλντόζες να κατεδαφίζουν το σπίτι του γιου της.
Όπως περιέγραψε στον Guardian, τα συνεργεία κατεδάφισης, που συνοδεύονταν από αστυνομικούς, δεν επέτρεψαν στην οικογένεια ούτε να απομακρύνει τα έπιπλα και τους ηλιακούς συλλέκτες πριν μετατρέψουν την κατοικία σε συντρίμμια.
Έναν χρόνο αργότερα, η ίδια αποφάσισε να εκφράσει την αντίθεσή της στην κυβερνητική πολιτική μέσω της ψήφου.
«Είχα έναν στόχο, να στείλω τον Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ στο σπίτι του», δήλωσε, αναφερόμενη στον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, τον οποίο κατηγορεί για τις μαζικές κατεδαφίσεις κατοικιών Παλαιστινίων και Αράβων πολιτών.
«Δεν υπάρχει ούτε μία οικογένεια στην κοινότητα των Βεδουίνων που να μην έχει πληγεί από την εκστρατεία του εναντίον μας», πρόσθεσε.
Η εκστρατεία των γυναικών που άλλαξε τη συμμετοχή στις εκλογές
Τις εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η Φατούν συμμετείχε σε εκστρατεία ενημέρωσης των Βεδουίνων γυναικών σχετικά με τα εκλογικά τους δικαιώματα και τη δυνατότητά τους να επηρεάσουν τις πολιτικές εξελίξεις.
Η πρωτοβουλία οργανώθηκε από το δίκτυο Alnashmiat, υπό την καθοδήγηση της δικηγόρου και ακτιβίστριας Χανάν Αλσάνα.
«Λέγαμε ότι ακόμη κι αν ψηφίσουν όλοι οι άνδρες, αυτό αντιπροσωπεύει μόνο τη μισή κοινότητα. Χρειαζόμαστε τη δύναμη όλων των ψήφων μας, επειδή ο Μπεν Γκβιρ έχει μεγάλη εξουσία», εξήγησε.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Guardian, η χαμηλότερη συμμετοχή σε βεδουίνικη κοινότητα έφτασε το 62%, ενώ η υψηλότερη ξεπέρασε το 93%.
Η αύξηση αυτή συνέβαλε καθοριστικά στην εκλογική επίδοση του ισλαμιστικού κόμματος Ραάμ, το οποίο ξεπέρασε τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων.
Από το 20% σε πάνω από 60% η συμμετοχή των γυναικών
Η Χανάν Αλσάνα υποστήριξε ότι στις εκλογές του 2022 η συμμετοχή των Βεδουίνων γυναικών ήταν περίπου 20%.
Αντίθετα, στις πρόσφατες εκλογές, ανεπίσημα στοιχεία από τα μη αναγνωρισμένα χωριά δείχνουν ότι το ποσοστό ξεπέρασε το 60%.
Η ίδια διευκρίνισε ότι το Ισραήλ δεν δημοσιεύει επίσημα εκλογικά στοιχεία ανά φύλο, επομένως οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις προέρχονται από την καταγραφή των τοπικών οργανώσεων.
Η Αμίρα Χαμπντούμπι, διοργανώτρια της εκστρατείας από το χωριό Αμπού Ταλλούλ, απέρριψε τις καταγγελίες περί νοθείας.
«Είμαι πολύ περήφανη για τη συμμετοχή μας. Μιλούν για “διαφθορά” ως εξήγηση της υψηλής προσέλευσης. Η σωστή λέξη είναι “συνειδητοποίηση”», δήλωσε.
Χωριά χωρίς νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και εκλογικά τμήματα
Οι Βεδουίνοι αποτελούν μία από τις πιο περιθωριοποιημένες κοινότητες του Ισραήλ, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι ζουν σε περίπου 30 χωριά της ερήμου Νεγκέβ τα οποία το ισραηλινό κράτος δεν αναγνωρίζει επισήμως.
Πολλές από αυτές τις κοινότητες στερούνται βασικών υποδομών, όπως ηλεκτρικό ρεύμα, υδροδότηση και προστατευμένα καταφύγια.
Άλλοι περίπου 200.000 Βεδουίνοι κατοικούν σε αναγνωρισμένους οικισμούς ή περιοχές με κάποιο καθεστώς διοικητικής αναγνώρισης.
Οι κάτοικοι των μη αναγνωρισμένων χωριών δεν διαθέτουν εκλογικά τμήματα στις κοινότητές τους και αναγκάζονται να μετακινούνται σε γειτονικές πόλεις για να ψηφίσουν.
Ορισμένοι άνδρες πραγματοποίησαν διαδρομές που διαρκούσαν έως και μία ώρα, χρησιμοποιώντας ακόμη και καμήλες, άλογα, γαϊδούρια ή ποδήλατα.
Για τις γυναίκες, η μετακίνηση αποτέλεσε ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς υπήρχαν τόσο πρακτικά όσο και κοινωνικά εμπόδια.
Εβραίες εθελόντριες βοήθησαν Βεδουίνες να φτάσουν στις κάλπες
Στην προσπάθεια αύξησης της συμμετοχής συνέβαλαν και Εβραίοι πολίτες που συνεργάστηκαν με αραβικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με τη Ραλούκα Γκάνεα, ιδρυτική εκτελεστική διευθύντρια της εβραϊκής-αραβικής οργάνωσης Zazim, εκατοντάδες γυναίκες προσφέρθηκαν να βοηθήσουν Βεδουίνες να μεταβούν στα εκλογικά τμήματα.
Παράλληλα, περίπου 150 άνδρες βρέθηκαν στα σημεία ψηφοφορίας, με στόχο να αποτρέψουν ενδεχόμενες προκλήσεις ή συγκρούσεις.
Η πρωτοβουλία οργανώθηκε με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς από το 2019 η ισραηλινή εκλογική επιτροπή έχει κρίνει παράνομη την οργανωμένη μεταφορά ψηφοφόρων από εθελοντές. Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι συνεννοούνταν απευθείας μεταξύ τους.
Οι καταγγελίες Νετανιάχου για νοθεία
Η μεγάλη αύξηση της συμμετοχής προκάλεσε αντιδράσεις από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος διατύπωσε καταγγελίες για νοθεία και ξένη υποστήριξη προς τα αραβικά κόμματα.
Οι ισχυρισμοί αυτοί απορρίφθηκαν από ηγέτες της αντιπολίτευσης, διοργανωτές των εκλογών και ακτιβιστές στη Νεγκέβ.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο Νετανιάχου χρησιμοποίησε επίσης εικόνα που είχε δημιουργηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη και παρουσίαζε συνωστισμό σε εκλογικό τμήμα αραβικής περιοχής, με στόχο την κινητοποίηση των δικών του ψηφοφόρων.
Ο πολιτικός σχολιαστής Αμίτ Σεγκάλ, που διατηρεί στενές σχέσεις με τον πρωθυπουργό, αναγνώρισε ότι η συμμετοχή των Βεδουίνων και γενικότερα των Αράβων πολιτών ήταν πρωτοφανής στην ιστορία του Ισραήλ.
«Σταματήστε τις κατεδαφίσεις, το μίσος και τον πόλεμο»
Πέρα από τις κατεδαφίσεις κατοικιών, σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση των Βεδουίνων διαδραμάτισαν οι ανησυχίες για την ασφάλεια και τις συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις.
Στα μη αναγνωρισμένα χωριά δεν υπάρχουν κρατικά καταφύγια ή συστήματα προειδοποίησης για επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, έξι από τα 36 παιδιά που σκοτώθηκαν στο Ισραήλ έχασαν τη ζωή τους σε βεδουίνικα χωριά χωρίς καταφύγια, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Guardian.
«Είχαμε ξεκάθαρους στόχους. Να σταματήσουν οι κατεδαφίσεις σπιτιών, να σταματήσει το μίσος, να σταματήσει ο πόλεμος», δήλωσε η ακτιβίστρια Μαγιάντα Αμπού Χουέιντα.
«Ο Μπεν Γκβιρ μιλά συνεχώς για ασφάλεια, αλλά εμείς δεν αισθανόμαστε καμία ασφάλεια και κανείς δεν ενδιαφέρεται για εμάς», πρόσθεσε.
Η Χανάν Αλσάνα υπογράμμισε ότι η εκστρατεία απέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Αράβων και Εβραίων πολιτών, αλλά και μεταξύ ανδρών και γυναικών.
«Πήραμε ένα σημαντικό μάθημα από αυτή την εκλογική εκστρατεία. Πρέπει να συνεργαζόμαστε, άνδρες και γυναίκες, Άραβες και Εβραίοι πολίτες, και να μεταφέρουμε αυτή την προσέγγιση στο ισραηλινό κοινοβούλιο για να ξαναχτίσουμε το κράτος», κατέληξε.