«Υπνοβατούμε» προς έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο; Αυτό τον τίτλο φέρει ανάλυση των Financial Times, στην οποία περιγράφονται τα τρία επικίνδυνα μέτωπα που μπορούν να ανοίξουν τον «ασκό του Αιόλου».
Τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας προκαλούν ένα αυξανόμενο αίσθημα παγκόσμιας ανασφάλειας. Ποια είναι αυτά; Οι φονικές πυραυλικές επιθέσεις που έκλεισαν το αεροδρόμιο του Ριάντ, οι συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία που οδήγησαν στον θάνατο περισσότερους από 100 αμάχους σε ολόκληρη τη χώρα, η προειδοποίηση της Βαρσοβίας για τον κίνδυνο ρωσικών επιθέσεων εντός της ΕΕ που θα προκαλέσουν θανάτους και η έναρξη της εξαήμερης άσκησης της Κίνας με πραγματικά πυρά κατά μήκος των ακτών της είναι μερικά από αυτά.
Καθώς οι περιφερειακές συγκρούσεις μαίνονται και οι αναθεωρητικές δυνάμεις αμφισβητούν την καθιερωμένη τάξη, τα σημάδια για ένα Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο γίνονται όλο και πιο έντονα.
Περιοχές και χώρες που επί δεκαετίες θεωρούσαν την ειρήνη δεδομένη – η Δυτική Ευρώπη, η Ανατολική Ασία, τα κράτη του Κόλπου – πρέπει τώρα να παλέψουν με την προοπτική ή την πραγματικότητα του πολέμου.
Σε εκτενή ανάλυσή του στους Financial Times, ο επικεφαλής σχολιαστής διεθνών υποθέσεων της εφημερίδας, Γκίντεον Ράχμαν, επιχειρεί να εξηγήσει γιατί το σημερινό διεθνές περιβάλλον παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με τις περιόδους που προηγήθηκαν των δύο παγκοσμίων πολέμων.
1. Ευρώπη: Ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο κίνδυνος σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ
Το πρώτο και πιο άμεσο μέτωπο βρίσκεται στην Ευρώπη, όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εισέλθει σε παρατεταμένη φάση και η αντιπαράθεση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης εξακολουθεί να κλιμακώνεται.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός της Ουκρανίας. Κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, υβριδικές επιχειρήσεις και αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα εντείνουν την ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν μια ρωσική ενέργεια προκαλέσει θύματα στο έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να πυροδοτήσει έντονες πιέσεις για ενεργοποίηση της αρχής της συλλογικής άμυνας και να φέρει τη Συμμαχία μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη απόφαση.
Η πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα ασφαλείας για την Ευρώπη, καθώς ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλυσιδωτές αντιδράσεις.
2. Μέση Ανατολή: Ο πόλεμος με το Ιράν και η διεθνοποίηση της κρίσης
Το δεύτερο μέτωπο βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, όπου η σύγκρουση με το Ιράν και οι επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων έχουν ενισχύσει την περιφερειακή αστάθεια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι διασυνδέσεις της κρίσης με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τις αναφορές που εξετάζει ο Ράχμαν, η Ρωσία φέρεται να έχει παράσχει στο Ιράν συνδρομή σε επιχειρήσεις εντοπισμού στόχων, ενώ η Ουκρανία έχει προσφέρει τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε χώρες του Κόλπου.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι οι πολεμικές συγκρούσεις δεν εξελίσσονται πλέον ως απομονωμένες κρίσεις. Η στρατιωτική εμπειρία, η τεχνολογία και η υποστήριξη που αναπτύσσονται σε ένα μέτωπο μπορούν να επηρεάσουν τις επιχειρήσεις σε μια εντελώς διαφορετική περιοχή.
Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τη Μέση Ανατολή ιδιαίτερα κρίσιμη: μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να εμπλέξει περισσότερες χώρες και να δημιουργήσει νέες πιέσεις στις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
3. Ασία: Η Ταϊβάν και η αυξανόμενη ισχύς της Κίνας
Το τρίτο μέτωπο εντοπίζεται στον Ειρηνικό, όπου η Κίνα ενισχύει συστηματικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες και αυξάνει την πίεση προς την Ταϊβάν.
Το Πεκίνο θεωρεί το νησί τμήμα της επικράτειάς του, ενώ η Ταϊβάν διατηρεί τη δική της κυβέρνηση και λειτουργεί στην πράξη ως αυτοδιοικούμενη οντότητα. Οποιαδήποτε κινεζική στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την κατάληψη του νησιού θα μπορούσε να προκαλέσει μια από τις σοβαρότερες διεθνείς κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Οι ΗΠΑ θα βρίσκονταν τότε αντιμέτωπες με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα, καθώς θα έπρεπε να αποφασίσουν πώς θα αντιδράσουν απέναντι σε μια ενδεχόμενη κινεζική επίθεση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε άμεση αντιπαράθεση μεταξύ των δύο ισχυρότερων στρατιωτικών και οικονομικών δυνάμεων του κόσμου, με συνέπειες που θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα όρια της Ασίας.
