Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία αποκαλύπτει το Bloomberg. Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων, επιδιώκουν αναθεώρηση της συμφωνίας άμυνας με τη Δανία ώστε να αρθούν όλοι οι περιορισμοί στη στρατιωτική παρουσία τους στη Γροιλανδία.
Η αρχική συμφωνία, που υπογράφηκε το 1951 και τροποποιήθηκε το 2004, προβλέπει ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να «διαβουλεύονται και να ενημερώνουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν προχωρήσουν σε «οποιεσδήποτε σημαντικές αλλαγές στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γροιλανδία».
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, που μίλησαν στο πρακτορείο υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαίσθητης φύσης των συνομιλιών, η Ουάσινγκτον επιδιώκει την αλλαγή αυτής της διατύπωσης, ώστε να διασφαλίσει ότι δεν θα υφίστανται απολύτως κανέναν περιορισμό στον σχεδιασμό της. Οι λεπτομέρειες της ενδεχόμενης νέας συμφωνίας παραμένουν υπό διαπραγμάτευση.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι «εάν αυτή η συμφωνία ολοκληρωθεί –και ο Πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ αισιόδοξος ότι θα συμβεί– οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν επιτύχει όλους τους στρατηγικούς τους στόχους σε σχέση με τη Γροιλανδία, με ελάχιστο κόστος, για πάντα».
«Καθώς οριστικοποιούνται οι λεπτομέρειες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, θα δημοσιοποιηθούν αναλόγως», πρόσθεσε. Η πρεσβεία της Δανίας στην Ουάσινγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η προσέγγιση αυτή συμβαδίζει με τις δημόσιες τοποθετήσεις του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ. Την Τετάρτη, μετά τη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Αμερικανός Πρόεδρος ανακοίνωσε το «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες.
«Θα δουλέψουμε όλοι μαζί. Και στην πραγματικότητα το ΝΑΤΟ θα συμμετέχει μαζί μας», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε αν η συμφωνία προβλέπει ιδιοκτησιακό έλεγχο των ΗΠΑ στο νησί.
«Θα γίνουν πράγματα σε συνεργασία, εν μέρει, με το ΝΑΤΟ, όπως ακριβώς θα έπρεπε να γίνεται», ανέφερε κατά την επιστροφή του από το Νταβός, προσθέτοντας ότι «σε δύο εβδομάδες» θα γίνει γνωστό αν οι Δανοί έχουν συμφωνήσει.
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «όλη τη στρατιωτική πρόσβαση που θέλουμε».
«Θα μπορούμε να τοποθετήσουμε στη Γροιλανδία ό,τι χρειαζόμαστε, γιατί το θέλουμε», είπε χαρακτηριστικά. «Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση, χωρίς τέλος, χωρίς χρονικό όριο».
Ανταλλάγματα και γεωπολιτικές ισορροπίες
Μια τελική συμφωνία θα μπορούσε να αποκλιμακώσει αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως η σοβαρότερη απειλή για τη διατλαντική συμμαχία από την ίδρυση του ΝΑΤΟ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύμφωνα με προηγούμενο ρεπορτάζ του Bloomberg, το πλαίσιο της συμφωνίας που ανακοίνωσε ο Τραμπ περιλαμβάνει τη στάθμευση αμερικανικών πυραύλων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο τον αποκλεισμό κινεζικών συμφερόντων, καθώς και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.
Σε αντάλλαγμα, ο Τραμπ θα τηρούσε την υπόσχεσή του να μην επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες.
Η κίνηση αυτή θα ανέτρεπε μια πολυετή τάση μείωσης της αμερικανικής παρουσίας στη Γροιλανδία μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Οι ΗΠΑ πέρασαν από έως και 17 στρατιωτικές βάσεις σε μία μόνο βάση, με περίπου 150 στρατιωτικούς και περισσότερους από 300 συμβασιούχους, πολλοί εκ των οποίων είναι Δανοί ή Γροιλανδοί πολίτες.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές μέχρι ποιο σημείο η Δανία και η Γροιλανδία θα αποδεχθούν αλλαγές τέτοιας κλίμακας. Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι και οι δύο πλευρές είναι ανοιχτές σε «περαιτέρω επέκταση» της αμυντικής συμφωνίας του 1951, τονίζοντας όμως ότι αυτό πρέπει να γίνει «με σωστό και σεβαστό τρόπο».
Πρώην αξιωματούχοι των ΗΠΑ σημειώνουν ότι το ισχύον πλαίσιο ήδη αφήνει σημαντικά περιθώρια δράσης στην Ουάσιγκτον και ότι τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία εδώ και χρόνια ενθαρρύνουν μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία, καθώς αυτή στηρίζει και την τοπική οικονομία. Όπως σχολίασε η Ίρις Φέργκιουσον, πρώην αναπληρώτρια υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, «υπήρχε πάντα διάθεση για συζήτηση» κάθε φορά που οι Αμερικανοί ζητούσαν περισσότερη εμπλοκή – μια πραγματικότητα που εξηγεί γιατί η Γροιλανδία βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο ενός γεωστρατηγικού παζαριού με παγκόσμιες προεκτάσεις.
