Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για μια ενδεχόμενη τριμερή συνάντηση μεταξύ του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, με αντικείμενο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η πρόταση φέρεται να προήλθε από τον Πούτιν, ο οποίος επιδιώκει μια συμφωνία που θα ευνοεί τη Μόσχα, την ώρα που οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου δοκιμάζονται από την αμερικανική απόφαση για χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και τη συμφωνία για την αγορά ρωσικού ντίζελ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο επικαλείται πρόσωπα με γνώση των διαβουλεύσεων, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε τη διοργάνωση συνόδου κορυφής τον Νοέμβριο, με τη συμμετοχή των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Η πρόταση διατυπώθηκε, σύμφωνα με πρώην αξιωματικό των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών που ενημερώθηκε για το περιεχόμενο των συνομιλιών, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν και Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου.
Η συγκεκριμένη συνομιλία είχε οδηγήσει και στη συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, μια εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό.
Πεσκόφ: «Δεν υπάρχει ακόμα σαφής συμφωνία για τη συνάντηση»
Η σημαντικότερη νέα εξέλιξη είναι η επιβεβαίωση από τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ότι διεξάγονται συζητήσεις για το ενδεχόμενο πραγματοποίησης της τριμερούς συνόδου.
Μιλώντας στη Wall Street Journal, ο Πεσκόφ αναγνώρισε ότι η συνάντηση αποτελεί αντικείμενο διαβουλεύσεων, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν έχουν συμφωνηθεί ούτε η διεξαγωγή της ούτε η ατζέντα των συνομιλιών.
«Δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για την ίδια τη συνάντηση ή την πιθανή ημερήσια διάταξή της», δήλωσε, προσθέτοντας ότι και οι τρεις πλευρές αναγνωρίζουν ως υποθετικά πιθανή τη διεξαγωγή της.
Η δήλωση αυτή αποτελεί την πρώτη επιβεβαίωση των σχετικών συζητήσεων από τη ρωσική προεδρία, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία για τη διοργάνωση της συνόδου.
Σύμφωνα με το Reuters, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποδεχθεί την πρόταση, αν και θα μπορούσε να εμφανιστεί θετικός απέναντι στο ενδεχόμενο μιας τέτοιας συνάντησης.
Στο τραπέζι η Σύνοδος του Νοεμβρίου στην Κίνα – Χωρίς τον Ζελένσκι η προτεινόμενη συνάντηση
Η ρωσική πλευρά φέρεται να εξετάζει τη δυνατότητα πραγματοποίησης της συνάντησης στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 18 και 19 Νοεμβρίου στην πόλη Σενζέν της Κίνας.
Μια τέτοια συνάντηση θα έφερνε στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες τριών μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων, σε μια περίοδο κατά την οποία συνεχίζονται οι ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία και οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου δεν έχουν οδηγήσει σε συνολική συμφωνία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η πρόταση του Πούτιν δεν προβλέπει τη συμμετοχή του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η προοπτική διαπραγματεύσεων για το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς τη συμμετοχή της ίδιας της ουκρανικής ηγεσίας εγείρει σοβαρά ζητήματα σχετικά με τον ρόλο του Κιέβου στη διαμόρφωση μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Η αμερικανική εφημερίδα επισημαίνει ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς θα έδινε στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ουκρανική κρίση.
Για τη Μόσχα, η παρουσία του Σι Τζινπίνγκ θα μπορούσε επίσης να προσδώσει μεγαλύτερη διεθνή βαρύτητα στις συνομιλίες.
Η Κίνα διατηρεί στενή στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία, ενώ έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ μιας διπλωματικής λύσης στον πόλεμο.
Μάλιστα, στις 14 Οκτωβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Σεργκέι Λαβρόφ και Γουάνγκ Γι, συζήτησαν τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, στο περιθώριο συνάντησης για την ασφάλεια στην Ασία, σύμφωνα με το Reuters.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ και η αναστολή των κυρώσεων
Η πρόταση για τριμερή σύνοδο έρχεται σε μια περίοδο προσέγγισης μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, με επίκεντρο την ενέργεια και τις αμερικανικές κυρώσεις.
Στις 9 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία με τη Ρωσία για την αύξηση των προμηθειών ντίζελ, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων, οι οποίες έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Σύμφωνα με το Reuters, η αρχική συμφωνία προβλέπει την προμήθεια περισσότερων από 300.000 μετρικών τόνων ρωσικού ντίζελ προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, με επιπλέον παραδόσεις να προβλέπονται για τον Νοέμβριο και τους επόμενους μήνες.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συμφωνία εξυπηρετεί τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας και μπορεί παράλληλα να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να περιορίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία.
Ωστόσο, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, προειδοποιώντας ότι η αγορά ρωσικών ενεργειακών προϊόντων ενδέχεται να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή.
Η ένταση αυξήθηκε περαιτέρω την Παρασκευή (16/10), όταν ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο ανέστειλε την εφαρμογή σημαντικών κυρώσεων και δασμών κατά της Ρωσίας, που προβλέπονταν από τον νόμο Graham Act.
Ρούμπιο: Έως 60 ημέρες για την επανεξέταση των κυρώσεων
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διευκρίνισε το Σάββατο ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να χρειαστεί έως και 60 ημέρες προκειμένου να αξιολογήσει τις οικονομικές συνέπειες των κυρώσεων και να καθορίσει τα επόμενα βήματά της.
Όπως εξήγησε, η Ουάσινγκτον επιθυμεί να εξετάσει τις πιθανές επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων τόσο στην αμερικανική όσο και στη διεθνή οικονομία.
Η απόφαση συνδέεται με την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αντιμετωπίσει τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε την επιλογή του, υποστηρίζοντας ότι δεν επιθυμεί να λάβει μέτρα που θα μπορούσαν να απομακρύνουν τη Ρωσία από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί ένα οικονομικό κίνητρο για τον τερματισμό του πολέμου και όχι μια προσπάθεια οικονομικής ενίσχυσης της Ρωσίας.
Αντιδρά ο Ζελένσκι – Φόβοι ότι οι αμερικανικές αποφάσεις ενισχύουν τον Πούτιν
Οι πρόσφατες αμερικανικές πρωτοβουλίες έχουν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στο Κίεβο.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η χαλάρωση των κυρώσεων ενδέχεται να ενθαρρύνει τη Μόσχα να συνεχίσει τον πόλεμο, αντί να την οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Σε δηλώσεις του την Κυριακή (18/10), ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η απόφαση της Ουάσινγκτον να αναστείλει τα νέα περιοριστικά μέτρα ενισχύει τη δυνατότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της.
Η ανησυχία του Κιέβου εντείνεται από το γεγονός ότι οι ρωσικές επιθέσεις κατά των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών συνεχίζονται, παρά τις πρόσφατες ανακοινώσεις Τραμπ για προσπάθεια ενεργειακής εκεχειρίας.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Ζελένσκι κατήγγειλε ότι η Ρωσία πραγματοποίησε 76 επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις μέσα σε μία εβδομάδα, μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής πρωτοβουλίας.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου αποκαταστάθηκε, ύστερα από προσωρινή διακοπή, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αμερικανικής υποστήριξης για την ουκρανική άμυνα.
Παρά την επιδείνωση των σχέσεων με τον Τραμπ, η ουκρανική κυβέρνηση εξακολουθεί να επιδιώκει διπλωματική επικοινωνία με την αμερικανική πλευρά.
Διπλωματικές διεργασίες με αβέβαιο αποτέλεσμα
Η επιβεβαίωση των συζητήσεων από το Κρεμλίνο προσθέτει μια νέα διάσταση στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Για τον Πούτιν, μια συνάντηση με τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας θα μπορούσε να προσφέρει την ευκαιρία για απευθείας διαπραγματεύσεις σε ανώτατο επίπεδο, ενώ η Μόσχα εξακολουθεί να επιδιώκει όρους που εξυπηρετούν τις στρατηγικές της επιδιώξεις.
Για τον Τραμπ, μια τέτοια σύνοδος θα μπορούσε να ενταχθεί στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει μια διπλωματική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, η απουσία οριστικής συμφωνίας για την πραγματοποίηση της συνάντησης, η μη συμμετοχή του Ζελένσκι στην προτεινόμενη μορφή των συνομιλιών και οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις καθιστούν ιδιαίτερα περίπλοκη την προοπτική μιας συνολικής διευθέτησης.
Προς το παρόν, το Κρεμλίνο επιβεβαιώνει τις διαβουλεύσεις, αλλά όχι τη διεξαγωγή της τριμερούς συνόδου. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν εάν η ρωσική πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε επίσημη συνάντηση των τριών ηγετών ή θα παραμείνει στο επίπεδο των διπλωματικών προτάσεων.
