Οι βαθιές ιδεολογικές και πολιτικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήρθαν ξανά στο προσκήνιο κατά τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, με το μεταναστευτικό να εξελίσσεται σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης για το αν η Ευρώπη πρέπει να υιοθετήσει μια αισθητά πιο αυστηρή πολιτική ελέγχου των συνόρων.
Σκληρή επίθεση Δανίας σε Ισπανία
Οι ηγέτες της ΕΕ προσήλθαν στο γεύμα εργασίας προετοιμασμένοι για μια ιδιαίτερα θερμή συζήτηση.
Την πρώτη ηχηρή παρέμβαση έκανε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία εξαπέλυσε ευθεία, αν και έμμεση, επίθεση κατά του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, αμέσως μετά τη συμμετοχή της σε πρόγευμα εργασίας για τη μετάναστευση με άλλους ευρωπαίους ηγέτες.
Η Φρεντέρικσεν αποκάλυψε ότι ζήτησε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να «εξετάσει» τη στάση μιας χώρας η οποία «ουσιαστικά πράττει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που κάνουμε όλοι οι υπόλοιποι», φωτογραφίζοντας την απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ να προχωρήσει σε νομιμοποίηση μεταναστών χωρίς έγγραφα.
«Εάν μια χώρα κάνει ουσιαστικά το ακριβώς αντίθετο από αυτό που κάνουμε οι υπόλοιποι -δηλαδή κάποιος εισέρχεται σε μια χώρα παράνομα και ξαφνικά του επιτρέπεται να παραμείνει εκεί νόμιμα- πιστεύω ότι αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη μεταναστευτική πολιτική που απολαμβάνει ευρεία πλειοψηφική στήριξη στην Ευρώπη σήμερα. Ζήτησα από την Κομισιόν να το εξετάσει αυτό περαιτέρω», δήλωσε χαρακτηριστικά η Φρεντέρικσεν.
Σύνδεση μετανάστευσης και εγκληματικότητας
Η Δανία κατέθεσε πρόταση για νέα, σκληρότερη διατύπωση στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Σύμφωνα με την πρόταση, η μετάναστευση χαρακτηρίζεται ως «μείζων ευρωπαϊκή πρόκληση» για τη συνοχή των κοινωνιών και σημειώνεται ότι «συνδέεται αρνητικά» με τα ποσοστά εγκληματικότητας.
Η πρόταση αυτή της Κοπεγχάγης αντιπροσωπεύει μια σημαντική σκλήρυνση της στάσης σε σχέση με προηγούμενα σχέδια κειμένων, καθώς η δανική πλευρά έκρινε ότι μια προηγούμενη πρόταση που είχε υποβληθεί από την Ιταλία δεν ήταν αρκούντως αυστηρή.
Η ειδική αυτή συνεδρίαση της Συνόδου για τη μετάναστευση εντάχθηκε στην ημερήσια διάταξη κατόπιν κοινού αιτήματος της Μέτε Φρεντέρικσεν και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
Στο δανικό προσχέδιο που είδε το Politico αναφέρονται τα εξής: «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε περαιτέρω τη σημασία της διασφάλισης του πλήρους ελέγχου των παράτυπων αφίξεων, μεταξύ άλλων μέσω της αποφυγής μέτρων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κίνητρα για την παράνομη μετάναστευση».
Αναστολή αιτήσεων ασύλου
Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να επικαλούνται κρίσεις έκτακτης ανάγκης για την αναστολή των διαδικασιών ασύλου σε κατεπείγουσες καταστάσεις, όπως αυτή που σημειώθηκε στη Θέουτα το καλοκαίρι.
Ο καγκελάριος της Αυστρίας, Κρίστιαν Στόκερ, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία αυτή, δηλώνοντας ότι η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε μια πρόταση με στόχο την παροχή νομικής ασφάλειας στις χώρες που αναστέλλουν τις αιτήσεις ασύλου σε εξαιρετικές περιστάσεις.
«Θεωρώ ότι αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προόδου», σημείωσε ο Αυστριακός καγκελάριος.
Εκτόνωση στη διαμάχη Ιταλίας – Ισπανίας
Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής, η Τζόρτζια Μελόνι και ο Πέδρο Σάντσεθ είχαν συνομιλίες με στόχο την επίλυση της διαμάχης που είχε ξεσπάσει σχετικά με τους περιορισμούς που είχε επιβάλει η Ρώμη στη ζώνη Σένγκεν για τους Ισπανούς πολίτες.
Η Ιταλία είχε αναστείλει για πρώτη φορά τις ρυθμίσεις Σένγκεν με την Ισπανία στα τέλη Ιουλίου, προκαλώντας τις έντονες αντιδράσεις της Μαδρίτης.
Τα μέτρα αυτά έληγαν στη 1:00 π.μ. της Παρασκευής, με τη Ρώμη να επιλέγει να τα παρατείνει μόνο για επτά ημέρες αντί για τις συνηθισμένες 15, ώστε η λήξη τους να συμπέσει με τη λήξη των αντίστοιχων αντιμέτρων που είχε λάβει η Ισπανία.
Οι υπουργοί Εσωτερικών των δύο χωρών πρόκειται να εργαστούν την ερχόμενη εβδομάδα για την οριστική διευθέτηση της διαφωνίας που πυροδοτήθηκε από την κρίση της Σεούτα.
Σύμφωνα με την εφημερίδα El País, πηγές της ισπανικής αποστολής στις Βρυξέλλες ανέφεραν ότι οι υπουργοί Εσωτερικών «θα εργαστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αυτής για να προχωρήσουν στην κατάργησή τους».
Ωστόσο, η ιταλική πλευρά κάνει λόγο για «κοινή αξιολόγηση εναλλακτικών μέτρων συνεργασίας», χωρίς να διευκρινίζει εάν αυτό συνεπάγεται την επιβολή άλλου τύπου ελέγχων.