Νόμιμο έκρινε η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) τον έμμεσο προσδιορισμό εισοδημάτων σε επιχείρηση εστίασης, αξιοποιώντας τα στοιχεία αγοράς πρώτων υλών, τη δοσολογία ανά καφέ και την τιμή πώλησης. Η υπόθεση έφτασε στη ΔΕΔ ύστερα από προσφυγή της ίδιας της επιχείρησης, η οποία επιχείρησε να αμφισβητήσει τα ευρήματα του φορολογικού ελέγχου. Ωστόσο, η προσφυγή απορρίφθηκε στο σύνολό της, με την Αρχή να επικυρώνει τον καταλογισμό κυρώσεων και να επιβάλλει τους αναλογούντες φόρους εισοδήματος και ΦΠΑ.
Όπως προκύπτει από την απόφαση, ο μαθηματικός υπολογισμός των μερίδων με βάση τις ποσότητες του καφέ που αγοράστηκαν θεωρείται επαρκές και αξιόπιστο στοιχείο για να αποκαλυφθεί η πραγματική δραστηριότητα και τα αδήλωτα έσοδα μιας επιχείρησης.
Συγκεκριμένα, για να φτάσουν στο τελικό πόρισμα, οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ έβαλαν στο «μικροσκόπιο» τις συνολικές αγορές σε καφέ, σοκολάτα και τσάι, τις δοσολογίες παρασκευής, αλλά και την αναμενόμενη φύρα -τη φυσική δηλαδή απώλεια βάρους του κόκκου καφέ κατά την επεξεργασία.
Με αυτόν τον επανυπολογισμό, η φορολογική Αρχή προσδιόρισε τον πραγματικό τζίρο της καφετέριας. Από την πλευρά της, η ΔΕΔ επικύρωσε πλήρως την απόφαση, σφραγίζοντας τους πρόσθετους φόρους εισοδήματος και ΦΠΑ που είχε αρχικά επιβάλει η Δ.Ο.Υ. Τρικάλων.
Οι επανειλημμένες παραβάσεις
Ο έλεγχος για το φορολογικό έτος 2019 αποκάλυψε ότι η καφετέρια ήταν «υπότροπη», καθώς εντοπίστηκε να μην εκδίδει αποδείξεις κατ’ επανάληψη -συγκεκριμένα στις 5 Μαρτίου, 14 Σεπτεμβρίου, 18 Σεπτεμβρίου, 14 Νοεμβρίου και 24 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.
Οι συστηματικές αυτές παραβάσεις άνοιξαν τον δρόμο για την ενεργοποίηση των έμμεσων τεχνικών ελέγχου. Ειδικότερα, με έγκριση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Τρικάλων, εφαρμόστηκε η μέθοδος συσχετισμού της τιμής πώλησης με τον συνολικό όγκο του κύκλου εργασιών, οδηγώντας στον τελικό αναπροσδιορισμό των εσόδων της επιχείρησης.
Πώς καθόρισαν τα πραγματικά έσοδα οι ελεγκτές
Για να καθορίσουν τα πραγματικά έσοδα, τα στελέχη της ΑΑΔΕ διασταύρωσαν τα λογιστικά βιβλία της καφετέριας με τα τιμολόγια αγορών από τον βασικό της προμηθευτή σε έτοιμα προϊόντα και πρώτες ύλες, συνυπολογίζοντας παράλληλα και τις δηλωθείσες πληροφορίες του ίδιου του ιδιοκτήτη για τον τρόπο λειτουργίας του καταστήματος.
Μάλιστα, όσον αφορά τις ακριβείς δοσολογίες και τη φύρα των υλικών, οι ελεγκτές δεν βασίστηκαν σε αυθαίρετους υπολογισμούς. Αξιοποίησαν τα δεδομένα προγενέστερου φορολογικού ελέγχου για τα έτη 2017 και 2018 στη συγκεκριμένη επιχείρηση -ένα πόρισμα που ο επιχειρηματίας είχε αποδεχθεί πλήρως, καθώς δεν είχε ασκήσει προσφυγή εναντίον του.
Βάσει αυτών των δεδομένων, οι ελεγκτές υπολόγισαν τη θεωρητική παραγωγική δυνατότητα της καφετέριας, εφαρμόζοντας συγκεκριμένες «μαθηματικές συνταγές» ανά ρόφημα:
- 20 γραμμάρια καφέ για κάθε διπλό espresso
- 33 γραμμάρια σοκολάτας
- 25 γραμμάρια Nescafé
- 1 φακελάκι για κάθε τσάι
Παράλληλα, συνυπολογίστηκαν ποσοστά απώλειας βάρους από 4% έως 7% ανά προϊόν και μετατράπηκαν οι ποσότητες των πρώτων υλών σε εκτιμώμενο αριθμό πωλήσεων και ακαθάριστα έσοδα.
Τι αποκαλύφθηκε
Το λογαριασμό… έβγαλε τελικά ο έλεγχος, αποκαλύπτοντας την πραγματική εικόνα των οικονομικών της καφετέριας: ο πραγματικός της τζίρος άγγιζε τα 748.073,27 ευρώ, την ώρα που στην εφορία είχαν δηλωθεί μόλις 544.658,55 ευρώ.
Η «τρύπα» των 203.414,72 ευρώ που αποκρύφτηκε οδήγησε άμεσα στον αναπροσδιορισμό των φορολογητέων εκροών, με τους ελεγκτές να καταλογίζουν μη αποδοθέντα ΦΠΑ ύψους 48.819,53 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, κατέρρευσε και η εικόνα «ζημιογόνας» επιχείρησης που παρουσίαζε ο ιδιοκτήτης. Η αποκρυβείσα ύλη, ύψους 32.920,06 ευρώ, ψαλίδισε ανάλογα τις δηλωθείσες ζημίες, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη φορολογική του θέση.
Τι υποστήριξε ο επιχειρηματίας
Από την πλευρά του, ο επιχειρηματίας επιχείρησε να καταρρίψει τους υπολογισμούς, προβάλλοντας τους δικούς του ισχυρισμούς. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι η ποσότητα καφέ για κάθε διπλό espresso δεν ήταν σταθερά 20 γραμμάρια, αλλά κυμαινόταν από 17 έως 25 γραμμάρια.
Παράλληλα, δικαιολογώντας την απόκλιση στις ποσότητες, υποστήριξε ότι σημαντικές ποσότητες καφέ δεν πωλήθηκαν ποτέ, καθώς είτε καταναλώθηκαν από το προσωπικό είτε «χάθηκαν» κατά τις καθημερινές διαδικασίες καθαρισμού των μηχανών. Τέλος, επέμεινε ότι η πραγματική φύρα (απώλεια βάρους) ήταν αισθητά μεγαλύτερη από το ποσοστό 4% έως 7% που του καταλόγισε ο έλεγχος.
Η απόφαση της ΔΕΔ
Η ΔΕΔ, ωστόσο, απέρριψε έναν προς έναν τους ισχυρισμούς του ιδιοκτήτη, κρίνοντας πως η μεθοδολογία της ΑΑΔΕ ήταν επαρκώς αιτιολογημένη και βασίστηκε σε συγκεκριμένα στοιχεία της επιχείρησης. Ειδικότερα, έκρινε ότι η μέση δοσολογία των 20 γραμμαρίων αποτελούσε μια απολύτως εύλογη και ρεαλιστική παραδοχή.
Όσο για το επιχείρημα περί κατανάλωσης από το προσωπικό, η ΔΕΔ υπενθύμισε τον νόμο: για κάθε δωρεάν διάθεση αγαθών, η επιχείρηση οφείλει βάσει του Κώδικα ΦΠΑ να εκδίδει το προβλεπόμενο στοιχείο αυτοπαράδοσης -κάτι που δεν είχε πράξει.
Με την απόφασή της, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών επικύρωσε τις πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ που είχε εκδώσει η Δ.Ο.Υ. Τρικάλων, καθώς έκρινε ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της έμμεσης τεχνικής ελέγχου και ότι η ελεγκτική μεθοδολογία ήταν επαρκώς αιτιολογημένη.
