Μια ανακάλυψη κάτω από τις πλάκες της κεντρικής πλατείας του Canterbury στη νότια Αγγλία αποκάλυψε έναν μέχρι πρότινος μυστικό θολωτό θάλαμο. Μία άγνωστη κρύπτη δηλαδή.
Ένας χτισμένος με τούβλα χώρος, ένα «κενό» κάτω από την πλατεία St Mary Bredman, πυροδότησε μια νέα αρχαιολογική έρευνα και αναζωπύρωσε τα ερωτήματα σχετικά με το ποιοι ήταν θαμμένοι στην καρδιά του παλιού Καντέρμπερι.
Κάτω από την επιφάνεια της σύγχρονης πόλης: Ένα ταξίδι στα «στρώματα» της ιστορίας του Καντέρμπερι
Σε μια πόλη όπου οι μεσαιωνικοί δρόμοι εξακολουθούν να σε οδηγούν προς τον καθεδρικό ναό, το εύρημα αυτό δείχνει ότι το παρελθόν του Canterbury δεν φυλάσσεται μόνο σε μουσεία, αλλά βρίσκεται θαμμένο σε στρώματα κάτω από παγκάκια, μνημεία και παρτέρια.
Και, όπως σημείωσε σκωπτικά ένας αρχαιολόγος, «όταν υπάρχει μια τρύπα στο έδαφος, οι άνθρωποι σταματήσουν για να κοιτάξουν», σύμφωνα με το ρεπορτάζ του BBC News.
Ένας θολωτός θάλαμος κάτω από την πλατεία St. Mary Bredman
Η κρύπτη αποκαλύφθηκε στο σημείο όπου τα συνεργεία επρόκειτο να εκτελέσουν συνηθισμένες εργασίες αναβάθμισης, αφού ανασηκώθηκαν οι πλάκες πεζοδρομίου στην πλατεία St. Mary Bredman, κοντά στο πρώην πολυκατάστημα Nason’s, ως μέρος ενός σχεδίου ανακαίνισης.
Το Canterbury Archaeological Trust κλήθηκε για να εξετάσει και να καταγράψει τη δομή, ενώ οι ευρύτερες εργασίες στην πλατεία συνεχίζονται. Η ίδια η πλατεία βρίσκεται στο αποτύπωμα ενός παλαιού χώρου εκκλησίας και σήμερα φιλοξενεί ένα μνημείο πεσόντων, καθίσματα και φυτεύσεις.
Το σχέδιο του Canterbury City Council περιλαμβάνει την επανατοποθέτηση των πλακών, την προσθήκη πάγκων και φυτών, την επανατοποθέτηση των επιτύμβιων στηλών ώστε να είναι πιο ευδιάκριτες, και τη μεταφορά μιας ιστορικής ποτίστρας αλόγων, παράλληλα με μια νέα τοιχογραφία σχεδιασμένη να απηχεί το εκκλησιαστικό παρελθόν της πλατείας.
Θα μπορούσε να είναι ο Αιδεσιμότατος John Duncombe;
Οι αρχαιολόγοι αναφέρουν ότι ο θολωτός θάλαμος έχει διαστάσεις περίπου 2,5μ. επί λίγο λιγότερο από 1μ., και η θέση του —που αναφέρεται ότι βρίσκεται ακριβώς μπροστά από το σημείο όπου στεκόταν κάποτε η Αγία Τράπεζα— υποδηλώνει ότι προοριζόταν για κάποιο σημαντικό πρόσωπο.
Ένας πιθανός υποψήφιος είναι ο Αιδεσιμότατος John Duncombe, ένας εφημέριος και ποιητής του 18ου αιώνα που συνδεόταν με τον ναό της St. Mary Bredman, αν και η σύνδεση αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί, σύμφωνα με το BBC News.
Η Jess Twyman από το Canterbury Archaeological Trust επεσήμανε μια περιγραφή μνημείων του ναού από τα τέλη του 18ου αιώνα, η οποία κατέγραφε μια επιτύμβια πλάκα αφιερωμένη στον Duncombe (ο οποίος πέθανε το 1786). «Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι είναι ο δικός του θολωτός θάλαμος, αλλά είναι πιθανό», δήλωσε, τονίζοντας την ανάγκη για προσεκτική εργασία βασισμένη σε αποδεικτικά στοιχεία.
Ο Duncombe είναι μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που ενδέχεται να «περιμένει» στο σκοτάδι. Πέρα από την ποίησή του, ήταν επίσης αρχαιοδίφης συγγραφέας που εξέδωσε, μεταξύ άλλων έργων, μια Ιστορική Περιγραφή του Καθεδρικού Ναού του Καντέρμπερι (1772) και άλλες μελέτες ριζωμένες στην τοπική ιστορία — ακριβώς ο τύπος του ανθρώπου που θα φανταζόταν κανείς να τιμάται σε περίοπτη θέση μέσα σε μια ενοριακή εκκλησία.
Γιατί η ανακάλυψη της κρύπτης ταιριάζει στην «θαμμένη ιστορία» του Καντρμπέρι
Το ιστορικό αστικό τοπίο του Καντρμπέρι μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι το παρελθόν είναι ήδη πλήρως εκτεθειμένο, ωστόσο σημαντικές τοποθεσίες έχουν μακρά ιστορία κάτω από την ορατή επιφάνειά τους.
Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, ο οικισμός ήταν γνωστός ως Durovernum Cantiacorum, και η αρχαιολογία έχει δείξει επανειλημμένα πώς το μεταγενέστερο μεσαιωνικό και σύγχρονο Καντρμπέρι χτίστηκε πάνω σε παλαιότερα στρώματα.
Ακόμη και εντός των τειχών της πόλης, οι εκκλησίες «ξεφύτρωναν» από την ύστερη Σαξονική περίοδο, αφήνοντας το Καντρμπέρι με ένα πυκνό δίκτυο ενοριακών τοποθεσιών — ορισμένες χάθηκαν, άλλες ξαναχτίστηκαν και κάποιες άλλες υποδηλώνονται πλέον μόνο από διάσπαρτες πέτρες και θαμμένα χαρακτηριστικά.
Ο ναός της St. Mary Bredman, για παράδειγμα, κατεδαφίστηκε οριστικά το 1900 αφού κρίθηκε ακατάλληλος.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα για την αναβίωση της πλατείας;
Η έρευνα για τον θολωτό θάλαμο εξελίσσεται παράλληλα με την προσπάθεια του δήμου να μεταμορφώσει τις «παραμελημένες» γωνιές της πόλης μέσω του ευρύτερου προγράμματος «Connected Canterbury».
Η φιλοδοξία δεν είναι απλώς αισθητική — η φύτευση, τα καθίσματα και η δημόσια τέχνη αποσκοπούν στο να κάνουν την πλατεία να εκπέμπει περισσότερη ηρεμία, καθιστώντας ταυτόχρονα την παλαιότερη ταυτότητά της και πάλι αντιληπτή από τους περαστικούς.
Προς το παρόν, η ανακάλυψη του θολωτού θαλάμου στο Καντρμπέρι παραμένει ένα προσεκτικά διαχειρίσιμο μυστήριο: έχει χαρτογραφηθεί, καταγραφεί και ερμηνευτεί, χωρίς όμως υπερβολές.
Εάν ο θάλαμος μπορέσει να συνδεθεί με βεβαιότητα με ένα συγκεκριμένο άτομο ή με μια ευρύτερη ταφική πρακτική εντός του πρώην ναού, θα μπορούσε να προσθέσει ένα ξεκάθαρα ανθρώπινο κεφάλαιο στην επόμενη ζωή της πλατείας ως δημόσιου χώρου.
