Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Νέα μελέτη υποδεικνύει ότι τα υψηλότερα επίπεδα διαισθητικής διατροφής συνδέονται με σημαντικά χαμηλότερες πιθανότητες εμφάνισης υπέρτασης και υψηλής χοληστερόλης.
- Η διαισθητική διατροφή περιλαμβάνει την εστίαση στα εσωτερικά σήματα πείνας και κορεσμού του οργανισμού σας, αντί για την ακολουθία εξωτερικών διατροφικών οδηγιών.
- Πέρα από τα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία, συσχετίστηκε επίσης με καλύτερο ύπνο, αυξημένη σωματική δραστηριότητα και μειωμένο στρες. Εφαρμόστε την αναγνωρίζοντας την πείνα σας και αφουγκραζόμενοι το σώμα σας.
Η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη αποτελούν δύο σημαντικούς δείκτες της καρδιαγγειακής υγείας. Μια νέα μελέτη εξέτασε αν ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και ανταποκρινόμαστε στην πείνα μας σχετίζεται με αυτούς τους δείκτες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα διαισθητικής διατροφής συνδέονταν με χαμηλότερες πιθανότητες υπέρτασης και υψηλής χοληστερόλης. Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα και ποιοι είναι οι περιορισμοί της μελέτης;
Οι επιστήμονες συνέδεσαν μια συνήθεια στην διατροφή με την μείωση της αρτηριακής πίεσης
Όταν μιλάμε για υγιεινή διατροφή, το μυαλό σας μπορεί να πηγαίνει σε μερικούς συχνά επαναλαμβανόμενους «κανόνες»: Τρώτε περισσότερο από αυτό, λιγότερο από εκείνο, μετρήστε θερμίδες, προσλάβετε περισσότερη πρωτεΐνη, αποφύγετε αυτά τα συστατικά και ούτω καθεξής. Τι θα γινόταν όμως αν μια από τις πιο αποτελεσματικές προσεγγίσεις για την υγιεινή διατροφή είχε λιγότερο να κάνει με την εφαρμογή κανόνων και περισσότερο με την προσοχή που δίνετε στο σώμα σας;
Αυτή η προσέγγιση ονομάζεται διαίσθηση στη διατροφή (intuitive eating – διαισθητική διατροφή) και περιλαμβάνει την εστίαση στα εσωτερικά σήματα πείνας και κορεσμού του οργανισμού σας, αντί για την ακολουθία εξωτερικών διατροφικών οδηγιών.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Behavioral Medicine υποδεικνύει ότι τα οφέλη της διαισθητικής διατροφής ενδέχεται να επεκτείνονται πολύ πέρα από τη σχέση σας με το φαγητό. Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι τα υψηλότερα σκορ στη διαισθητική διατροφή συσχετίστηκαν με σημαντικά χαμηλότερες πιθανότητες εμφανίσεως υψηλής αρτηριακής πίεσης (υπέρτασης) και υψηλής χοληστερόλης, καθώς και με καλύτερο ύπνο και αυξημένη σωματική δραστηριότητα.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα 1.057 ενήλικες στις ΗΠΑ μέσω μιας πλατφόρμας διαδικτυακών ερευνών και για ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών και καταστάσεων υγείας.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν την Κλίμακα Διαισθητικής Διατροφής (IES-3), ένα εργαλείο μέτρησης που αξιολογεί πόσο σταθερά τρέφεται κάποιος ανταποκρινόμενος στα εσωτερικά σήματα πείνας και κορεσμού, αντί για εξωτερικούς κανόνες, συναισθηματικά ερεθίσματα ή περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Η έρευνα αξιολόγησε επίσης:
- Τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας (με το Διεθνές Ερωτηματολόγιο Σωματικής Δραστηριότητας)
- Τη διάρκεια του ύπνου τις καθημερινές
- Τα επίπεδα στρες τις τελευταίες δύο εβδομάδες
- Τη καθημερινή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών
- Την κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα
- Τη γενική κατάσταση υγείας (βάσει αυτοαξιολόγησης) και το επίπεδο επισιτιστικής ασφάλειας
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες ανέφεραν εάν είχαν διαγνωστεί στο παρελθόν ή επί του παρόντος με υψηλή αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερόλη ή διαβήτη τύπου 2.
Τι έδειξε η μελέτη
Τα υψηλότερα σκορ διαισθητικής διατροφής (intuitive eating) συσχετίστηκαν με μια σειρά από θετικά αποτελέσματα για την υγεία, όπως:
- Μείωση κινδύνου υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας: Κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στο σκορ διαισθητικής διατροφής σχετίστηκε με χαμηλότερες πιθανότητες εμφάνισης υπέρτασης (υψηλής πίεσης) και υπερλιπιδαιμίας (υψηλής χοληστερόλης).
- Μειωμένος κίνδυνος για διαβήτη τύπου 2: Η υιοθέτηση διαισθητικών διατροφικών συνηθειών συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη τύπου 2.
- Καλύτερος ύπνος: Τα άτομα με υψηλότερη βαθμολογία είχαν περισσότερες πιθανότητες να κοιμούνται τουλάχιστον επτά ώρες τις καθημερινές.
- Αύξηση σωματικής δραστηριότητας: Η διαισθητική διατροφή συσχετίστηκε με υψηλότερα επίπεδα σωματικής άσκησης.
- Μείωση του στρες: Παρατηρήθηκαν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και στρες που γίνονται αντιληπτά.
Περιορισμοί της μελέτης
Πρόκειται για μια τυχαιοποιημένη μελέτη παρατήρησης (cross-sectional study), πράγμα που σημαίνει ότι όλα τα δεδομένα συλλέχθηκαν σε μία μόνο χρονική στιγμή. Αυτός ο σχεδιασμός καθιστά αδύνατη τη διαπίστωση αιτιώδους συνάφειας (αιτίας και αποτελέσματος) ή τον προσδιορισμό του αν προηγήθηκαν τα οφέλη υγείας ή η διαισθητική διατροφή. Επομένως, είναι πιθανό τα άτομα που είναι ήδη πιο υγιή να διευκολύνονται στο να τρέφονται διαισθητικά, παρά η ίδια η διαισθητική διατροφή να προκαλεί βελτίωση της υγείας.
Επιπλέον, όλα τα δεδομένα βασίστηκαν σε αυτοαναφορές των συμμετεχόντων (συμπεριλαμβανομένων των διαγνώσεων), γεγονός που ενέχει το ενδεχόμενο λανθασμένης ανάκλησης πληροφοριών. Τέλος, η διαδικτυακή στρατολόγηση των συμμετεχόντων ενδέχεται να εισήγαγε μεροληψία επιλογής (selection bias), καθώς απαιτούσε πρόσβαση στο διαδίκτυο και προθυμία συμμετοχής σε έρευνες υγείας.
Πώς εφαρμόζεται η διαισθητική διατροφή στην καθημερινότητα
Αν θέλετε να εντάξετε τη διαισθητική διατροφή στη ζωή σας, ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες συμβουλές:
- Αναγνωρίστε την πείνα πριν λιμοκτονήσετε: Μια βασική αρχή της διαισθητικής διατροφής είναι να τρώτε όταν νιώθετε μέτρια πείνα, αντί να περιμένετε μέχρι να πεινάσετε υπερβολικά, κάτι που συχνά οδηγεί σε υπερφαγία.
- Αφουγκραστείτε το σώμα σας κατά τη διάρκεια του γεύματος: Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να καταναλώνουν μηχανικά όλο το φαγητό από το πιάτο τους. Αντί γι’ αυτό, κάντε μια παύση στη μέση του γεύματος και προσέξτε πόσο γεμάτο νιώθετε το στομάχι σας.
- Απαλλαγείτε από τις ενοχές για τις διατροφικές επιλογές: Μελέτες γύρω από τη διαισθητική διατροφή δείχνουν ότι οι αυστηροί κανόνες και η «νοοτροπία δίαιτας» αυξάνουν το άγχος και επιβαρύνουν τη ψυχολογική διάθεση.
Συμβουλή: Εάν ενδιαφέρεστε να εξερευνήσετε αυτή την προσέγγιση εις βάθος, η συνεργασία με έναν πιστοποιημένο διαιτολόγο-διατροφολόγο εκπαιδευμένο στη διαισθητική διατροφή μπορεί να σας βοηθήσει να εφαρμόσετε το πλάνο σύμφωνα με τους δικούς σας στόχους υγείας.