Ένας ειδικός επισημαίνει ότι το ροχαλητό ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελεί ένδειξη ενός πιο σοβαρού προβλήματος υγείας και να απαιτεί ιατρική αξιολόγηση. Παρότι συχνά θεωρείται μια απλή και ενοχλητική συνήθεια κατά τη διάρκεια του ύπνου, δεν είναι πάντα αθώο και πολλές φορές συνδέεται με την υπνική άπνοια.
Τι είναι η υπνική άπνοια
Η Αποφρακτική Υπνική Άπνοια (OSA) είναι μια διαταραχή του ύπνου κατά την οποία ο αεραγωγός μπλοκάρεται επανειλημμένα, προκαλώντας προσωρινές διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Συχνά, η πάθηση παραμένει χωρίς διάγνωση για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς τα συμπτώματά της αποδίδονται λανθασμένα σε κόπωση, στρες ή απαιτητικό καθημερινό πρόγραμμα.
Προειδοποιητικά σημάδια της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας
Για να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των προειδοποιητικών ενδείξεων, ειδικός από τη Sleeplay — εταιρεία που παρέχει συσκευές CPAP και λύσεις για τη θεραπεία διαταραχών ύπνου — ανέλυσε επτά βασικά σημάδια που απαιτούν προσοχή. Όπως σημείωσε ο Aaron M. Fuhrman, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, «το ροχαλητό δεν αποτελεί πάντα λόγο ανησυχίας από μόνο του».
Ωστόσο, τόνισε ότι όταν συνοδεύεται από συγκεκριμένα συμπτώματα ή επαναλαμβανόμενα μοτίβα, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί από επαγγελματία υγείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των ενδείξεων μπορεί να κάνει τη διαφορά στη διάγνωση και αντιμετώπιση της κατάστασης.
Τα 7 συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με υπνική άπνοια – Πότε το ροχαλητό μπορεί να συνδέεται με κάτι πιο σοβαρό
- Δυνατό, χρόνιο ροχαλητό
- Ήχοι πνιγμού ή ανάσα που «κόβεται»
- Πρωινοί πονοκέφαλοι
- Έντονη κούραση κατά τη διάρκεια της ημέρας
- Αλλαγές στη διάθεση ή ευερεθιστότητα
- Δυσκολία στη συγκέντρωση
Δυνατό, χρόνιο ροχαλητό
Δεν είναι όλα τα είδη ροχαλητού τα ίδια. Το ροχαλητό που είναι αρκετά δυνατό ώστε να ενοχλεί τον σύντροφό σας και συμβαίνει τις περισσότερες νύχτες της εβδομάδας, είναι ένας από τους πιο σταθερούς δείκτες της υπνικής άπνοιας.
Το περιστασιακό, ελαφρύ ροχαλητό μετά από μια κουραστική μέρα ή ένα ποτήρι κρασί σπάνια προκαλεί ανησυχία, αλλά το επίμονο, βαρύ ροχαλητό είναι μια διαφορετικό. «Το δυνατό ροχαλητό σε σχεδόν καθημερινή βάση είναι το σήμα του σώματος ότι ο αεραγωγός πιέζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου», λέει ο Fuhrman.
Ήχοι πνιγμού ή ανάσα που «κόβεται»
Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αποκαλυπτικό σημάδι. Όταν ο αεραγωγός φράζει πλήρως, το σώμα «τινάζεται» για να ξυπνήσει ώστε να αποκατασταθεί η αναπνοή, παράγοντας συχνά έναν ήχο πνιγμού ή έντονου αναστεναγμού. Ο σύντροφος στο κρεβάτι είναι συνήθως ο πρώτος που το παρατηρεί, καθώς το άτομο που το βιώνει μπορεί να μην θυμάται τίποτα.
Πρωινοί πονοκέφαλοι
Αν ξυπνάτε με πονοκέφαλο, ιδιαίτερα αν αυτός υποχωρεί μέσα σε μία ή δύο ώρες, μπορεί να είναι σημάδι ότι τα επίπεδα οξυγόνου έπεσαν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Όταν η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα, το διοξείδιο του άνθρακα συσσωρεύεται στο αίμα, προκαλώντας διαστολή των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο. Αυτό οδηγεί συχνά σε έναν αμβλύ, επίμονο πονοκέφαλο το πρωί.
Έντονη κούραση κατά τη διάρκεια της ημέρας
Εάν νιώθετε κουρασμένοι μετά από έναν κακό ύπνο είναι φυσιολογικό. Το να νιώθετε εξαντλημένοι κάθε μέρα, παρόλο που κοιμηθήκατε αρκετές ώρες, δεν είναι. Η υπνική άπνοια εμποδίζει το σώμα να φτάσει στα βαθύτερα, αναζωογονητικά στάδια του ύπνου, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να ξυπνούν μετά από οκτώ ώρες νιώθοντας ότι μόλις που έκλεισαν τα μάτια τους.
Αλλαγές στη διάθεση ή ευερεθιστότητα
Η χρόνια στέρηση ύπνου επηρεάζει τη συναισθηματική ρύθμιση. Άτομα με αδιάγνωστη υπνική άπνοια αναφέρουν συχνά αυξημένη ευερεθιστότητα, κακή διάθεση και λιγότερη υπομονή από το συνηθισμένο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει συσχετιστεί και με συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.
Δυσκολία στη συγκέντρωση
Η δυσκολία στην εστίαση, το να ξεχνάτε πράγματα ή το να νιώθετε «θολωμένοι» όλη την ημέρα (brain fog), μπορεί να συνδέεται με την κακή ποιότητα ύπνου. Ο εγκέφαλος εδραιώνει τη μνήμη και επεξεργάζεται πληροφορίες κατά τον βαθύ ύπνο — τα στάδια δηλαδή που η υπνική άπνοια διακόπτει συνεχώς.
Υψηλή αρτηριακή πίεση
Αυτό συχνά εκπλήσσει τους ανθρώπους. Κάθε φορά που σταματά η αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα ανταποκρίνεται με μια μικρή έκρηξη ορμονών του στρες, η οποία αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό το μοτίβο συμβάλλει στην υπέρταση, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν ακόμη και με φαρμακευτική αγωγή.
Οι κίνδυνοι της υπνικής άπνοιας: Γιατί η διάγνωση είναι απαραίτητη
Οι συνέπειες της υπνικής άπνοιας όταν παραμένει χωρίς θεραπεία ξεπερνούν το αίσθημα της απλής κούρασης. Επιστημονικές έρευνες συνδέουν την πάθηση με αυξημένο κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτη τύπου 2 και μεταβολικά προβλήματα.
Η διακοπτόμενη αναπνοή και οι επαναλαμβανόμενες πτώσεις των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα που χαρακτηρίζουν την άπνοια, ασκούν συνεχή πίεση στο καρδιαγγειακό σύστημα με την πάροδο του χρόνου.
«Η υπνική άπνοια δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα ύπνου», αναφέρει ο Aaron. «Όταν μένει χωρίς αντιμετώπιση για χρόνια, ο αντίκτυπος στη συνολική υγεία μπορεί να είναι σημαντικός. Το θετικό είναι ότι είναι μια πλήρως αντιμετωπίσιμη πάθηση. Πρέπει όμως πρώτα να γνωρίζετε ότι πάσχετε από αυτήν».
Συμπτώματα και πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Οι συμβουλές του υποστηρίζονται και από το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), το οποίο τονίζει ότι πρέπει να συμβουλευτείτε έναν παθολόγο εάν παρουσιάζετε τα κύρια συμπτώματα της υπνικής άπνοιας, όπως:
- Διακοπή και έναρξη της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου.
- Ήχοι πνιγμού, ροχαλητό ή απότομες ανάσες (gasping) ενώ κοιμάστε.
- Έντονη υπνηλία και αίσθημα κόπωσης κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το NHS προσθέτει: «Η υπνική άπνοια μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή κατάσταση εάν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως».
