Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ερευνητές εντόπισαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost) πριν από 304 εκατομμύρια χρόνια απελευθέρωσε μεθάνιο, συμβάλλοντας σε μια δραματική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
- Η απελευθέρωση άνθρακα τότε ξεπέρασε ένα «κλιματικό σημείο καμπής», οδηγώντας σε μαζική απελευθέρωση άνθρακα και παροδική παγκόσμια υπερθέρμανση, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας να αυξάνονται κατά περισσότερο από 7 βαθμούς Κελσίου.
- Τα ευρήματα εγείρουν ανησυχίες για μια παρόμοια διαδικασία ανατροφοδότησης σήμερα, καθώς το λιώσιμο του permafrost μπορεί να επιταχύνει την υπερθέρμανση. Το αρχαίο επεισόδιο είναι σημαντικό ως ανάλογο για τη σύγχρονη κλιματική υπερθέρμανση, καθώς συνέβη κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου.
Το λιώσιμο του παγωμένου υπεδάφους πριν από 304 εκατομμύρια χρόνια ενδέχεται να απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Ένα επεισόδιο υπερθέρμανσης πριν από 304 εκατομμύρια χρόνια μπορεί να αποκαλύπτει πώς μια σχετικά μικρή κλιματική μεταβολή μπορεί να πυροδοτήσει πολύ μεγαλύτερες αλλαγές. Ερευνητές που μελέτησαν το γεγονός, εντόπισαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost) απελευθέρωσε μεθάνιο στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας σε μια δραματική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια μιας αρχαίας παγετώδους περιόδου.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, Τόμας Άλτζεο (Thomas Algeo), συμμετείχε σε μια διεθνή ομάδα υπό τον Λε Γιαό (Le Yao) του Ινστιτούτου Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας της Ναντζίνγκ, για να ερευνήσουν αυτή την ταχεία υπερθέρμανση κατά την Παγετώδη Περίοδο του Ύστερου Παλαιοζωικού Αιώνα -τη δεύτερη πιο πρόσφατη παγετώδη περίοδο στην ιστορία της Γης.
Η ανάλυσή τους υποδηλώνει ότι μια αρχική αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας παγκοσμίως ακολουθήθηκε από πολύ πιο ισχυρή υπερθέρμανση, καθώς το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους απελευθέρωσε πρόσθετο μεθάνιο. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας αυξήθηκαν τελικά κατά περισσότερο από 7 βαθμούς Κελσίου.
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences. Η έρευνα υποστηρίχθηκε από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και το Εθνικό Ίδρυμα Φυσικών Επιστημών της Κίνας.
Μια ήπια υπερθέρμανση ξεπέρασε ένα κρίσιμο όριο
Σύμφωνα με τον Algeo, η υπερθέρμανση εξελίχθηκε σε διάστημα δεκάδων χιλιάδων ετών, με τις θερμοκρασίες να αυξάνονται κατά περίπου ένα δέκατο του βαθμού Κελσίου κάθε 1.000 χρόνια. Η σημερινή υπερθέρμανση σήμερα προχωρά πολύ πιο γρήγορα. Οι ερευνητές έχουν καταγράψει αύξηση σχεδόν 1 βαθμού Κελσίου στη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας μόλις τον τελευταίο αιώνα.
Το αρχαίο επεισόδιο ενδέχεται να ξεκίνησε με ηφαιστειακή δραστηριότητα και να ενισχύθηκε από περιοδικές μεταβολές στη μορφή της τροχιάς της Γης, οι οποίες αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η ηλιακή ενέργεια στον πλανήτη. Η απελευθέρωση άνθρακα που προέκυψε φαίνεται πως ξεπέρασε ένα «κλιματικό σημείο καμπής, το οποίο οδήγησε σε μαζική απελευθέρωση άνθρακα και παροδική παγκόσμια υπερθέρμανση».
Το λιώσιμο του permafrost θα μπορούσε να ενισχύσει την υπερθέρμανση
Τα ευρήματα εγείρουν ανησυχίες για μια παρόμοια διαδικασία ανατροφοδότησης σήμερα. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους μπορεί να απελευθερώσει αποθηκευμένο άνθρακα στην ατμόσφαιρα, επιταχύνοντας ενδεχομένως την υπερθέρμανση και προκαλώντας το λιώσιμο ακόμη μεγαλύτερης ποσότητας permafrost. Τα επεισόδια ραγδαίας παγκόσμιας υπερθέρμανσης συνδέονται συνήθως με αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν συνθήκες θερμοκηπίου, όταν μεγάλες συγκεντρώσεις αερίων που παγιδεύουν τη θερμότητα, όπως το μεθάνιο και το διοξείδιο του άνθρακα, συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα.
Η αρχαία υπερθέρμανση προσφέρει μια σπάνια σύγκριση
Ο Algeo υπογράμμισε ότι η καταγεγραμμένη ανθρώπινη ιστορία έχει επίσης εξελιχθεί κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου. Το πιο πρόσφατο μέγιστο των παγετώνων συνέβη πριν από περίπου 20.000 χρόνια, όταν μαμούθ, αρκούδες των σπηλαίων και γιγάντιοι βραδύποδες του εδάφους κατοικούσαν ακόμη στη Γη.
«Τεχνικά βρισκόμαστε σε μια παγετώδη περίοδο επειδή υπάρχουν δύο μάζες πάγου ηπειρωτικής κλίμακας στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική», τόνισε. «Αυτό που κάνει αυτό το επεισόδιο υπερθέρμανσης πριν από 304 εκατομμύρια χρόνια μοναδικό είναι ότι συνέβη κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου. Αυτό είναι που κάνει αυτό το γεγονός σημαντικό ως ανάλογο για τη σύγχρονη κλιματική υπερθέρμανση».