Κάθε 26 δευτερόλεπτα, ο πλανήτης μας εκπέμπει ένα ανεπαίσθητο σεισμικό βουητό, έναν «χτύπο καρδιάς» που διαπερνά τον φλοιό της Γης από άκρη σε άκρη. Πρόκειται για έναν «μικροσεισμό» που, αν και δεν αποτελεί απειλή, παραμένει ένα από τα πιο συναρπαστικά και δυσεξήγητα αινίγματα της σύγχρονης Γεωλογίας. Προκαλείται αυτός ο παλμός από τα ωκεάνια κύματα, από ηφαίστεια ή από κάτι εντελώς διαφορετικό; Οι θεωρίες είναι αμέτρητες, όμως η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να αναζητά την οριστική απάντηση για αυτό το απόκοσμο φαινόμενο που για χρόνια βρισκόταν εκτός των προτεραιοτήτων των σεισμολόγων, αλλά σήμερα ανακτά το ενδιαφέρον που του αναλογεί.
Γιατί η Γη «πάλλεται» κάθε 26 δευτερόλεπτα; Το αίνιγμα που παραμένει άλυτο εδώ και 60 χρόνια
Πρόκειται για ένα αίνιγμα τυλιγμένο σε μια περιοδικά προβλέψιμη, μυστηριώδη κίνηση. Θα μπορούσε να είναι ένα αρμονικό φαινόμενο, ένα τακτικό σεισμικό «τιτίβισμα» που προκαλείται από την ενέργεια του ήλιου, ή ένας «φάρος» που καλεί τους επιστήμονες στην πηγή του, ξεκινώντας ένα ιδιότυπο κυνήγι θησαυρού.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ένας γεωλόγος ονόματι Jack Oliver τεκμηρίωσε για πρώτη φορά αυτόν τον παλμό, γνωστό και ως «μικροσεισμό» (microseism), σύμφωνα με το περιοδικό Discover. Ο Oliver, ο οποίος εργαζόταν τότε στο Γεωλογικό Αστεροσκοπείο Lamont-Doherty του Πανεπιστημίου Κολούμπια, κατέγραψε τον θόρυβο, αλλά δεν είχε στη διάθεσή του τα προηγμένα όργανα που διαθέτουν σήμερα οι σεισμολόγοι.
Η πηγή του μυστηρίου: Ένα «τύμπανο» στον βυθό του Κόλπου της Γουινέας
Έκτοτε, οι επιστήμονες αφιέρωσαν πολύ χρόνο ακούγοντας τον παλμό και μάλιστα ανακάλυψαν από πού προέρχεται: «από ένα τμήμα του Κόλπου της Γουινέας που ονομάζεται Όρμος του Μπόνι (Bight of Bonny)», αναφέρει το Discover.
Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι η αιτία του παλμού είναι μάλλον πεζή. Κάτω από τους ωκεανούς του κόσμου, η υφαλοκρηπίδα λειτουργεί ως ένας γιγάντιος κυματοθραύστης. Πρόκειται για το όριο στο απώτατο άκρο, για παράδειγμα, της βορειοαμερικανικής ηπειρωτικής μάζας, εκεί όπου το υψηλότερο τμήμα της πλάκας “βυθίζεται” τελικά στη βαθιά αβυσσαλέα πεδιάδα.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι καθώς τα κύματα προσκρούουν σε αυτό το συγκεκριμένο σημείο της υφαλοκρηπίδας στον Κόλπο της Γουινέας, παράγεται αυτός ο τακτικός παλμός.
Το παράδειγμα με τα τύμπανα μιας ορχήστρας
Αν αυτό ακούγεται απίθανο, αναλογιστείτε τα διαφορετικά σχήματα των τυμπάνων – από τα τύμπανα της ορχήστρας και τα μπάσα, μέχρι τα μπόνγκος που χτυπάμε με τα χέρια μας.
Δεν είναι αδύνατο ένα συγκεκριμένο σχήμα υφαλοκρηπίδας να λειτουργεί ως «τύμπανο» που δημιουργεί τον κατάλληλο αρμονικό κρότο, ικανό να δονήσει ολόκληρη τη Γη. Αν αυτό αληθεύει, είμαστε μάλλον τυχεροί που υπάρχει μόνο ένα τέτοιο σημείο στον πλανήτη.
Η εναλλακτική θεωρία: Ένα ηφαίστειο στον βυθό;
Όμως, άλλοι ερευνητές πιστεύουν ότι η αιτία είναι ένα ηφαίστειο που βρίσκεται επίσης πολύ κοντά στο κρίσιμο σημείο: «Αυτό συμβαίνει επειδή το σημείο προέλευσης του παλμού είναι ύποπτα κοντά σε ένα ηφαίστειο στο νησί Σάο Τομέ στον Όρμο του Μπόνι», εξηγεί το Discover. Μάλιστα, υπάρχει ένας παρόμοιος ηφαιστειακός μικροσεισμός που είναι ήδη καλά τεκμηριωμένος στην Ιαπωνία.
Φαίνεται ότι καθημερινά αναδύονται σωρεία νέων επιστημονικών ερευνών, όμως αυτός ο μυστηριώδης παλμός αποτελεί μια ηχηρή υπενθύμιση ότι πολλά παραμένουν ακόμα ανεξερεύνητα.
Οι επιστήμονες έχουν μελετήσει τον παλμό και συζητούν για την προέλευσή του, αλλά απλώς δεν έχει φτάσει ακόμα σε εκείνο το οριακό σημείο ενδιαφέροντος ώστε να επιλυθεί. Το Discover εξηγεί ότι οι ερευνητές πιθανότατα μελετούν σεισμικά γεγονότα υψηλότερης προτεραιότητας, κάτι που είναι λογικό.
Όταν η Γη «χαμηλώνει» την ένταση
Το 2020, για παράδειγμα, οι σεισμολόγοι βρήκαν την ευκαιρία να μελετήσουν μια σεισμικά πιο ήσυχη Γη, καθώς ο πλανήτης “σίγησε” λόγω της παγκόσμιας καραντίνας, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού.
Και παραδόξως, μια παρόμοια σεισμική “ησυχία” παρατηρείται κάθε χρόνο κατά τις ημέρες που προηγούνται των Χριστουγέννων.
