Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν την μεγαλύτερη ρωμαϊκή έπαυλη που έχει βρεθεί ποτέ στην Ουαλία, σε μια «εκπληκτική ανακάλυψη» η οποία, όπως λένε, έχει τις προοπτικές να γίνει η «Πομπηία του Πορτ Τάλμποτ».
«Τα μάτια μου κόντεψαν να πεταχτούν έξω από τις κόγχες τους», δήλωσε ο επικεφαλής του έργου, Δρ. Alex Langlands, αφού το γεωραντάρ (ραντάρ διείσδυσης εδάφους) αποκάλυψε την «τεράστια δομή» στο Margam Country Park.
Η τοποθεσία, που βρίσκεται σε ένα ιστορικό πάρκο ελαφιών, είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή η γη δεν έχει οργωθεί ούτε οικοδομηθεί, γεγονός που σημαίνει ότι τα ερείπια της έπαυλης —σε βάθος μικρότερο από ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια— φαίνεται να είναι καλά διατηρημένα.
Οι συμμετέχοντες από το Πανεπιστήμιο του Σουόνσι, το συμβούλιο του Νιθ Πορτ Τάλμποτ και την εκκλησία του Αββαείου του Μάργκαμ δήλωσαν ότι η ανακάλυψη προσφέρει «πρωτοφανείς πληροφορίες για την εθνική ιστορία της Ουαλίας».
Τα ευρήματα της ομάδας κοινοποιήθηκαν αποκλειστικά στο BBC News πριν από την επίσημη ανακοίνωση. Γεωφυσικές έρευνες στο πάρκο —ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο στη νότια Ουαλία— ανατέθηκαν στο πλαίσιο ενός ευρύτερου έργου, με τη συμμετοχή μαθητών και της τοπικής κοινότητας, για την περαιτέρω μελέτη της κληρονομιάς της περιοχής.
Συσκευές σάρωσης βοήθησαν στη χαρτογράφηση πιθανών αρχαιολογικών στοιχείων που ήταν κρυμμένα κάτω από το έδαφος.
Η ομάδα «χτύπησε φλέβα χρυσού», ανακαλύπτοντας το αποτύπωμα μιας ρωμαϊκής έπαυλης 572 τετραγωνικών μέτρων, η οποία περιβάλλεται από οχυρώσεις.
Νέα πρόσληψη της ιστορικής γνώσης
Ο Langlands, συνεπικεφαλής του Κέντρου Έρευνας και Κατάρτισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Πανεπιστημίου του Σουόνσι, το περιέγραψε ως ένα «πραγματικά εντυπωσιακό και υψηλού κύρους» κτίριο, το οποίο πιθανότατα ήταν διακοσμημένο με περίτεχνα αγάλματα και ψηφιδωτά δάπεδα.
«Φαίνεται να είναι μια έπαυλη με διάδρομο, δύο πτέρυγες και μια βεράντα που εκτείνεται κατά μήκος της πρόσοψης», εξήγησε.
«Έχει μήκος περίπου 43 μέτρα και φαίνεται να διαθέτει έξι κύρια δωμάτια στην πρόσοψη, με δύο διαδρόμους που οδηγούν σε οκτώ δωμάτια στο πίσω μέρος».
«Σχεδόν σίγουρα, εδώ είχε εγκατασταθεί ένας σημαντικός τοπικός αξιωματούχος», πρόσθεσε. «Θα ήταν ένας τόπος με μεγάλη κινητικότητα – το κέντρο μιας μεγάλης αγροτικής έκτασης, με πολύ κόσμο να πηγαινοέρχεται».
Ως αυτοτελές κτίσμα, αποτελεί την μεγαλύτερη έπαυλη που έχει ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής στην Ουαλία. Τα περισσότερα από τα γνωστά ρωμαϊκά κατάλοιπα στην Ουαλία προέρχονται από στρατιωτικά στρατόπεδα και οχυρά, ενώ μεγαλόπρεπες επαύλεις σαν αυτή εντοπίζονται πιο σπάνια.
Η ανακάλυψη αυτή θα αναγκάσει τους ειδικούς να «ξαναγράψουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη νότια Ουαλία κατά τη Ρωμαιοβρετανική περίοδο», δήλωσε ο Langlands.
«Αυτό το μέρος της Ουαλίας δεν είναι κάποιου είδους παραμεθόριος, η άκρη της αυτοκρατορίας – στην πραγματικότητα υπήρχαν εδώ κτίρια εξίσου εξεζητημένα και υψηλού κύρους με εκείνα που συναντάμε στις αγροτικές περιοχές της νότιας Αγγλίας».
Έδειξε επίσης ότι το Μάργκαμ —«ένα μέρος που μπορεί ακόμη και να έδωσε το όνομά του στην ιστορική περιοχή του Γκλαμόργαν»— ήταν «ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εξουσίας στην Ουαλία».
Η έπαυλη και η συναρπαστική προοπτική για το παρελθόν της περιοχής
Ο Christian Bird της TerraDat, της ουαλικής εταιρείας που πραγματοποίησε τις έρευνες, δήλωσε ότι οι εικόνες ήταν «εξαιρετικά ευκρινείς, εντοπίζοντας και χαρτογραφώντας σε τρισδιάστατη μορφή (3D) τη δομή της έπαυλης, τις γύρω τάφρους και την ευρύτερη διάταξη της τοποθεσίας».
Αυτό περιλαμβάνει ένα σημαντικό κτίριο με κλίτους, εμβαδού 354 τ.μ. στα νοτιοανατολικά της έπαυλης —το οποίο η ομάδα πιστεύει ότι ήταν είτε κάποιου είδους σιταποθήκη είτε αίθουσα συγκεντρώσεων.
Η ακριβής τοποθεσία της έπαυλης παραμένει μυστική προς το παρόν, λόγω φόβων ότι θα μπορούσε να γίνει στόχος παράνομων ανιχνευτών μετάλλων.
Ο Langlands, δήλωσε ότι η διατήρηση της τοποθεσίας αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα, προτού διεξαχθούν περαιτέρω εργασίες έρευνας και αναζητηθεί χρηματοδότηση για μελλοντική ανασκαφή.
Θα μπορούσε να είναι η «Πομπηία του Πορτ Τάλμποτ», πρότεινε ο ίδιος, αναφερόμενος χαριτολογώντας στην αρχαία ρωμαϊκή πόλη που διατηρήθηκε από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. «Πολλοί αρχαιολόγοι εκνευρίζονται με τις συγκρίσεις που γίνονται με την Πομπηία, αλλά νομίζω ότι εδώ είναι εν μέρει δικαιολογημένες λόγω των επιπέδων διατήρησης», ανέφερε.
«Μπορούμε να το δούμε αυτό πρωτίστως στα δεδομένα της έρευνας, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι η περιοχή αυτή αποτελεί πάρκο ελαφιών εδώ και εκατοντάδες χρόνια — δεν έχει υποστεί την πίεση του οργώματος που έχει προκαλέσει ζημιές σε πολλές άλλες τοποθεσίες επαύλεων».
«Υπάρχει η πραγματικά συναρπαστική προοπτική να διαθέτουμε εξαιρετικά καλά διατηρημένα αρχαιολογικά τεκμήρια και, ως εκ τούτου, έχουμε τη δυνατότητα να μάθουμε πάρα πολλά για το πώς ήταν η ζωή πίσω στον 1ο, 2ο, 3ο, 4ο, ίσως ακόμη και στον 5ο αιώνα».
Περαιτέρω λεπτομέρειες των ευρημάτων της ομάδας θα κοινοποιηθούν σε μια ανοιχτή εκδήλωση (open day) στην εκκλησία του Αββαείου Μάργκαμ στις 17 Ιανουαρίου.
Η Margaret Jones, μια συνταξιούχος δασκάλα από το Πορτ Τάλμποτ με έντονο ενδιαφέρον για την τοπική ιστορία, έκλεισε ένα εισιτήριο και δήλωσε ότι ανυπομονεί να μάθει περισσότερα. «Είμαι ακόμα λίγο σοκαρισμένη στη σκέψη ότι σε αυτό το μέρος όπου έπαιζα, όπου τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου έχουν παίξει — ότι κάτω από τα πόδια μας υπήρχε αυτό το απίστευτο σπίτι», είπε.
«Είναι κάτι το ασύλληπτο»
Πρόσθεσε ότι το Πορτ Τάλμποτ έχει περάσει «από τόσες πολλές απογοητεύσεις» τα τελευταία χρόνια με σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας στο τοπικό χαλυβουργείο, αλλά «αυτό θα μας βάλει στον χάρτη… και θα είμαστε περήφανοι».
«Η ανακάλυψη ήταν απίστευτη και κάτι που δεν μπορούσαμε να ονειρευτούμε», δήλωσε η Harriet Eaton η οποία διευθύνει μια Λέσχη Νέων Αρχαιολόγων στο πλαίσιο του ρόλου της ως Υπεύθυνης Εκπαίδευσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς για το συμβούλιο του Νιθ Πορτ Τάλμποτ.
«Θα ήταν φανταστικό αν γινόταν μια κοινοτική ανασκαφή εδώ, προσφέροντας στους ανθρώπους αυτή τη βιωματική σύνδεση με την ιστορία που αποκαλύπτεται κάτω από τα πόδια μας».
Το Πάρκο του Μάργκαμ (Margam Country Park) ανήκει και διοικείται από το τοπικό συμβούλιο και αποτελούσε ήδη μια σημαντική ιστορική τοποθεσία, με ένα οχυρό λόφου της Εποχής του Σιδήρου, τα ερείπια ενός αββαείου του 12ου αιώνα και ένα εντυπωσιακό βικτοριανό κάστρο να αποτελούν μερικά μόνο από τα αξιοθέατά του.
Όμως, η ανακάλυψη της έπαυλης βοήθησε να καλυφθεί «ένα μεγάλο κενό στις γνώσεις μας» σχετικά με το τι συνέβαινε στο Μάργκαμ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, σύμφωνα με τον διευθυντή του πάρκου, Michael Wynne.
«Είναι ένα πραγματικά ασυνήθιστο εύρημα τόσο δυτικά και τόσο σημαντικού μεγέθους — θα εμπλουτίσει πραγματικά τις γνώσεις μας για την ιστορία της Ουαλίας και την τοπική ιστορία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι αυτό θα σημαίνει «περισσότερους επισκέπτες στο Πάρκο Μάργκαμ, στο Νιθ Πορτ Τάλμποτ και στην Ουαλία γενικότερα».
«Είναι μια πραγματικά ευχάριστη είδηση».
