Στο επίκεντρο της έρευνας των Αρχών βρίσκεται ο υπόγειος χώρος των εγκαταστάσεων της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, μετά το πολύνεκρο δυστύχημα στο εργοστάσιο, όπου έχασαν τη ζωή τους πέντε εργαζόμενες. Το enikos.gr αποκαλύπτει επίσημα έγγραφα που είχαν κατατεθεί από την ίδια την εταιρεία στις αρμόδιες υπηρεσίες, στα οποία δεν αποτυπώνεται η ύπαρξη υπόγειου χώρου, στοιχείο που θέτει κρίσιμα ερωτήματα στο πλαίσιο της προανάκρισης.
Της Κωνσταντίνας Χαϊνά
Ερωτήματα που αναμένεται να απαντηθούν μέσα από την έρευνα των αξιωματικών της ΔΑΕΕ, που σε εκτέλεση της εισαγγελικής παραγγελίας, εκτός από τις ευθύνες ή παρανομίες της επιχείρησης, θα εξετάσουν εξονυχιστικά τις ενέργειες που έκαναν όλες οι υπηρεσίες και οι φορείς που εμπλέκονται στις άδειες κατασκευής και λειτουργίας του εργοστασίου (Διεύθυνση Ανάπτυξης, Πολεοδομία, Πυροσβεστική, κλπ), ώστε να διευκρινιστεί αν κάτι δεν έγινε σωστά και να καταλογιστούν οι ευθύνες, αν και όπου εντοπιστούν.
Σήμερα το enikos.gr αποκαλύπτει το διάγραμμα κάλυψης, που κατατέθηκε ηλεκτρονικά εντός του 2025 στο πλαίσιο των δικαιολογητικών για την «αναθεώρηση της 29/2018 έντυπης οικοδομικής άδειας, ως προς τη δημιουργία κλειστού εξωτερικού διαδρόμου σε υπάρχον μπαζωμένο εξώστη και στέγαση υποσταθμού μέσης τάσης-αποθήκης». Στο συγκεκριμένο διάγραμμα, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, δεν αποτυπώνεται υπόγειος χώρος στις τομές του κτιρίου.
Παράλληλα, το enikos.gr φέρνει στο φως και το τοπογραφικό διάγραμμα της επιχείρησης, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό. Ούτε στο έγγραφο αυτό καταγράφεται η ύπαρξη υπόγειου χώρου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το έγγραφο που αφορά την άδεια δόμησης 29/2018 (ημερομηνία έγκρισης 19/6/2018 με ισχύ έως 18-6-2022. Η άδεια αφορά «προσθήκη κατ’ επέκταση βιομηχανικού κτιρίου (εκτός σχεδίου)». Ωστόσο, ούτε στα σχέδια ούτε στις τεχνικές περιγραφές της άδειας καταγράφεται η ύπαρξη υπόγειου χώρου.
Στα στοιχεία του διαγράμματος δόμησης που κατατέθηκαν τότε, δηλώνονται το εμβαδόν του οικοπέδου, καθώς και τα υφιστάμενα τετραγωνικά μέτρα, με πρόβλεψη επέκτασης 1.934 τ.μ. Δεν υπάρχει, όμως, οποιαδήποτε αναφορά σε υπόγειο χώρο, ενώ καταγράφεται αποκλειστικά η ύπαρξη ισόγειου χώρου για βιομηχανική χρήση.
Το ίδιο προκύπτει και από την έγκριση δόμησης που είχε προηγηθεί, με ημερομηνία 2 Μαΐου 2018, για την επέκταση του βιομηχανικού κτιρίου, η οποία συνοδεύεται επίσης από τοπογραφικό διάγραμμα, χωρίς αναφορά σε υπόγειο χώρο.
Μηχανικοί με γνώση της νομοθεσίας εξηγούν στο enikos.gr ότι τα σχέδια που υποβάλλονται στις αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να αποτυπώνουν πλήρως και με ακρίβεια την υφιστάμενη και την προτεινόμενη κατάσταση των εγκαταστάσεων. Όπως επισημαίνουν, «αν υπήρχε υπόγειος χώρος και δεν αποτυπώνεται στα σχέδια, υπάρχουν μόνο δύο νομικά αποδεκτά ενδεχόμενα: είτε δεν υπήρξε ποτέ υπόγειο και ο φάκελος είναι ορθός, είτε υπήρχε και δεν αποτυπώθηκε, γεγονός που συνιστά σφάλμα αποτύπωσης και ενδέχεται να συνεπάγεται ευθύνες. Δεν υπάρχει τρίτη εκδοχή». Οι ίδιοι τονίζουν ότι, σε περίπτωση ύπαρξης υπόγειου χώρου, αυτός όφειλε να αποτυπωθεί υποχρεωτικά στις τομές και στην τεχνική περιγραφή του έργου, ανεξαρτήτως του αν προσμετράται ή όχι στη δόμηση, όπως προβλέπεται από την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε κάνει από το 2019 συστάσεις για τις δεξαμενές
Παράλληλα, όπως αποκάλυψε την Πέμπτη (29/01) το enikos.gr, τον Δεκέμβριο του 2019 σε αυτοψία που είχε πραγματοποιηθεί από τους υπαλλήλους της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, είχαν διαπιστωθεί παραβάσεις που αφορούσαν την χωροθέτηση των δύο υπόγειων και δύο υπέργειων δεξαμενών υγραερίου.
Παρά τα συγκεκριμένα ευρήματα, όμως, η Περιφέρεια, είχε προχωρήσει στη χορήγηση συνέχισης άδειας λειτουργίας, θέτοντας προθεσμία για τεχνική ανασυγκρότηση και επανατοποθέτηση των δεξαμενών, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Όπως φαίνεται στα έγγραφα που δημοσιεύει το enikos.gr, στις 13 Δεκεμβρίου του 2019 οι υπάλληλοι της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας σε αυτοψία που πραγματοποίησαν στις εγκαταστάσεις της μπισκοτοβιομηχανίας, είχαν εντοπίσει ότι η τοποθέτηση των δεξαμενών υγραερίου στον χώρο δεν ήταν συμβατή με την ισχύουσα νομοθεσία. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας, όσον αφορά: «την τοποθέτηση των δεξαμενών δύο υπόγειων δεξαμενών 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 3 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας και την τοποθέτηση δύο υπέργειων δεξαμενών 5.000 λίτρων και 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις αποστάσεις που προβλέπεται στην Υ.Α Αριθμ. Δ3/14858/93 /ΦΕΚ 477 Β’)».
Οι υπηρεσίες ζήτησαν από την επιχείρηση τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη συνέχιση της λειτουργίας της και δύο μήνες μετά, και συγκεκριμένα στις 17 Φεβρουαρίου 2020, ακολούθησε αίτηση της εταιρείας με την οποία ζητούνταν τεχνική ανασυγκρότηση για την επανατοποθέτηση των δεξαμενών υγραερίου, με την προσκόμιση μελέτης και σχεδιαγραμμάτων, ύστερα και από τις σχετικές επισημάνσεις των υπηρεσιών. Μάλιστα, το έγγραφο της διαπιστωτικής πράξης που περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω – δηλαδή τόσο τις συστάσεις των υπηρεσιών όσο και τις κινήσεις της εταιρείας, δημοσιεύτηκε την ίδια κιόλας μέρα που πρωτοκολλήθηκε η αίτηση.
Δύο ημέρες αργότερα, δηλαδή στις 19 Φεβρουαρίου 2020, έχοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω, καθώς και τεχνικό υπόμνημα, στο οποίο περιγράφεται αναλυτικά η παραγωγική διαδικασία, εντοπισμός και περιγραφή υφιστάμενων παραβάσεων, αλλά και προτεινόμενα μέτρα αντιμετώπισης για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και των εργαζομένων, και την ασφάλεια των περιοίκων, με απόφαση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, εγκρίνεται η συνέχιση άδειας λειτουργίας της «Βιολάντα» με προθεσμία όμως δύο ετών, για τεχνική ανασυγκρότηση, με την επανατοποθέτηση δεξαμενών υγραερίου σε απόσταση από τα όρια ιδιοκτησίας, προκειμένου να εναρμονιστεί με την ισχύουσα νομοθεσία.
Δηλαδή, παρά τις παρατυπίες που εντοπίστηκαν, ουσιαστικά δόθηκε ένα περιθώριο στην εταιρεία να συμμορφωθεί με τις συστάσεις των υπηρεσιών για το σημείο που βρίσκονταν οι δεξαμενές.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται ότι κατά την διάρκεια της προθεσμίας αυτής επιτρέπεται η λειτουργία της βιοτεχνίας με την επιφύλαξη της τήρησης του νόμου και με τους εξής όρους:
- «Να υπάρχουν και να διατηρούνται σε καλή κατάσταση τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας για τη ζωή και την υγεία των εργαζομένων καθώς και των περιοίκων και των καταναλωτών (π.χ. τοποθέτηση προστατευτικών περιφραγμάτων προ των μηχανημάτων που κινούνται επικίνδυνα, εξασφάλιση επαρκούς φωτισμού και αερισμού στο χώρο εργασίας, πρόχειρο φαρμακείο, κ.λπ.).
- Να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και για την μη πρόκληση ενοχλήσεων στους περιοίκους, και να τηρούνται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του Π.Δ. 1180/1981 (ΦΕΚ 293Α).
- Να τηρούνται οι αστυνομικές, υγειονομικές και του Υπουργείου Εργασίας διατάξεις.
- Να τηρούνται οι διατάξεις του κανονισμού εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
- Να τηρούνται τα μέτρα πυροπροστασίας που προβλέπονται από την ΚΥΑ Α.Π 136860/1673/Φ15/2018(ΦΕΚ 6210Β)
- Να απασχολείται το απαιτούμενο από τη Νομοθεσία προσωπικό».
«Η Υπηρεσία μας επιφυλάσσει το δικαίωμα να επιβάλλει την εκτέλεση μεταρρυθμίσεων και περιορισμών στην ανωτέρω εγκατάσταση, σε κάθε περίπτωση που θα διαπιστωθεί ότι είναι αναγκαίο για να εκπληρωθεί ο σκοπός των ως άνω διατάξεων. Ο ενδιαφερόμενος κατά την διάρκεια της παρούσας άδειας να εφοδιαστεί με άδεια δόμησης για την τοποθέτηση των δεξαμενών υγραερίου από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία. Μετά την επιτυχή άρση της μη συμβατότητας και πριν τη λήξη της προθεσμίας, να εφοδιαστεί με υποβάλει γνωστοποίηση λειτουργίας. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του φορέα θα εφαρμοστούν οι προβλεπόμενες διατάξεις του άρθρου 29 του Ν.3982/2011», καταλήγει το έγγραφο.
Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός πως μία εβδομάδα πριν από την εν λόγω απόφαση για χορήγηση προθεσμίας «συμμόρφωσης» και συγκεκριμένα στις 13 Φεβρουαρίου 2020, η Περιφέρεια Θεσσαλίας αποφασίζει να χορηγήσει – αν και έχουν διαπιστωθεί οι παραπάνω παραβάσεις σχετικά με τις υπόγειες και υπέργειες δεξαμενές – και έγκριση εγκατάστασης της «Βιολάντα» για διάστημα 5 ετών, με παρόμοιους όρους και προϋποθέσεις.
