Ανακοινώθηκε η απαγόρευση πρόσβασης στα social media σε ανήλικους κάτω των 15 ετών, με το μπλόκο να ισχύει από 1η Ιανουαρίου του 2027.
Ποιες πλατφόρμες αφορά η απαγόρευση
Το μέτρο αφορά υπηρεσίες που λειτουργούν ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δηλαδή, κάθε εφαρμογή ή ιστοσελίδα όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και μπορούν να δημοσιεύουν περιεχόμενο που το βλέπουν άλλοι (π.χ. αναρτήσεις, stories, βίντεο, σχόλια, likes, followers).
Θα ακολουθηθούν οι ορισμοί που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Ενδεικτικά μιλάμε για πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το Tik Tok.
Τι ισχύει για το YouTube
Η λίστα με τα social media θα είναι δυναμική και ενδεχομένως θα συμπεριληφθούν και άλλες πλατφόρμες. Μπλόκο θα μπει επίσης στο Snapchat, ενώ εξαιρούνται από το μέτρο εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται εφαρμογές που έχουν scrolling.
Ως προς το YouTube, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου είπε ότι αυτή τη στιγμή θεωρείται μία εκπαιδευτική πλατφόρμα, καθώς, όπως τόνισε, «δεν έχει endless scrolling εκτός από κάποιες πολύ συγκεκριμένες ενότητες. «Άρα δεν είναι αυτή τη στιγμή το μείζον θέμα και δεν νομίζω ότι είναι και η πλατφόρμα που τα παιδιά κολλάνε σε σχέση με άλλα social media».
Πώς θα εφαρμοστεί;
Η νομοθεσία αυτού του τύπου δεν είναι πανάκεια. Πρόκειται για ένα σύνθετο τεχνικό και ρυθμιστικό ζήτημα που απαιτεί χρόνο για να εφαρμοστεί και συνεργασία με τις ίδιες τις πλατφόρμες. Σε όλες τις χώρες όπου θεσπίζονται αντίστοιχα μέτρα, η εφαρμογή γίνεται σταδιακά και δεν σημαίνει ότι την επόμενη μέρα θα «κλείσουν» αυτόματα λογαριασμοί ανηλίκων — χρειάζεται πρώτα να εγκατασταθούν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας.
Στη Γαλλία έχει θεσπιστεί όριο ηλικίας (15 έτη) για τη δημιουργία λογαριασμού χωρίς γονική συναίνεση και προχωρά η υποχρέωση των πλατφορμών να ελέγχουν την ηλικία μέσω ανεξάρτητων παρόχων, ώστε να προστατεύονται και τα προσωπικά δεδομένα. Η πλήρης εφαρμογή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί σταδιακά έως το τέλος του 2026.
Η εμπειρία δείχνει ότι τα μέτρα δεν λειτουργούν ως «διακόπτης» που λύνει άμεσα το πρόβλημα· λειτουργούν όμως ως ισχυρό εργαλείο προστασίας που μειώνει την έκθεση των ανηλίκων και υποχρεώνει τις πλατφόρμες να αναλάβουν ευθύνη για το περιβάλλον που δημιουργούν.
Παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.
- Στην πράξη, την κύρια ευθύνη εφαρμογής την έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω του ορίου.
- Το κράτος δεν ελέγχει απευθείας τους χρήστες, αλλά εποπτεύει αν οι πλατφόρμες συμμορφώνονται: η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, μαζί με το ΕΣΡ και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, παρακολουθούν την εφαρμογή και κινούν διαδικασίες σε περίπτωση παραβάσεων – καταγγελίες για πιθανές παραβιάσεις.
- Η υπόθεση διαβιβάζεται στην αρμόδια αρχή του ΚΜ όπου είναι εγκατεστημένη η πλατφόρμα ή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του Digital Services Act.
- Αν εντοπιστεί παραβίαση, επιβάλλονται κυρώσεις.
- Εφαρμογή από 1/1/2027.
Κατά την εφαρμογή του νόμου, οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ένα σενάριο “επανεπαλήθευσης” ηλικίας (re-verification) όλων των λογαριασμών στην Ελλάδα, έτσι ώστε λογαριασμοί με δηλωμένη ηλικία διαφορετική της πραγματικής και κάτω των ορίων που έχουν τεθεί, να αποκλειστούν από τη χρήση Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.
